OOK OP AD.NL

'Harry hol schon mal den Wagen ...'

Acteur Horst Tappert als Derrick.

ROTTERDAM - Het was dankzij Horst Tappert, die zaterdag jl. op 85-jarige leeftijd in München overleed, dat de Duitse Krimi internationale allure en erkenning kreeg.

Het genre van de politieserie, in het bijzonder gericht op de recherche, was tot dan toe exclusief voorbehouden aan de Britten (intelligente suspence) en de Amerikanen (rauwe plot), maar door de onderkoelde en flegmatieke Oberinspektor Stephan Derrick werd ook de (West)Duitse benadering van de whodunnit een mondiaal succes.

Liefst 104 landen zonden de wederwaardigheden van Derrick en diens leergierige assistent Harry Klein (een rol van Fritz Wepper) uit. Ze waren, vanaf 1974, te zien in 281 afleveringen. Vooral de altijd wat onbestemde sfeer in de succesrijke Krimi maakte Derrick tot een intrigerende reeks.

De dialogen leken, in vergelijking met hun Angelsaksische evenknieën, altijd aan de houterige kant. Met veel gedoseerde stiltes en zo op het oog weinig actie. Maar daarin school juist de kracht van de serie, die in Nederland nota bene haar première beleefde in het jaar dat West-Duitsland Nederland in de finale van het WK Voetbal versloeg en de anti-Duitse stemming hier te lande tot piramidale hoogte steeg.

Ook in ons land werd Derrick - gepommadeerd grijs haar, Lee Towers-bril en een licht proletarische beige trenchcoat zoals Leo Beenhakker die in de jaren 80 pleegde te dragen - zeer populair. Dat zou hij lang blijven. Nog een aantal jaar geleden parodieerde Jiskefet de serie: daarin heette Horst Tappert inspecteur Tampert en werd het Ja... wie soll ich das jetzt sagen... een gevleugelde kreet. Een andere zin die velen in het geheugen geëtst staat is zijn verzoek aan zijn assistent: 'Harry hol schon mal den Wagen ...'

Horst Tappert werd op 26 mei 1923 geboren te Elberfeld (het huidige Wuppertal). Hij was zoon van een ambtenaar en diende tijdens de Tweede Wereldoorlog in de Wehrmacht. Na de Duitse capitulatie werkte hij als accountant bij een theater. Vanaf 1946 nam hij, geïnspireerd door zijn omgeving, acteerlessen. In 1967 werd hij beroepsacteur. Een jaar daarvoor speelde Tappert in de Krimi-serie Die Gentleman bitten zur Kasse - zijn doorbraak én het ticket acht jaar later voor de hoofdrol in Derrick.

De zaken die inspecteur Derrick voor zijn kiezen kreeg speelden zich nagenoeg af in en rond München. Tappert was een ware asceet: geen rookgenot, zelden een glaasje, geen joie de vivre. In plaats daarvan positioneerde schrijver Herbert Reinecker zijn geesteskind als een door en door fatsoenlijk man met wie niet te spotten viel en die zich dikwijls paternalistisch opstelde ten opzichte van de milieus waarin hij zijn recherche-vorsingen pleegde.

De serie eindigde in 1998. Niet met de dood van de inspecteur (een slot dat de vele liefhebbers vreesden), maar met een welverdiende transfer naar Interpol. Daarna leidde Horst Tappert een zeer teruggetrokken bestaan. Hij was 75 en had, vond hij, zijn werk gedaan. Wel was hij nog in op de Nederlandse tv te zien in de reclamecampagne Geen spoed, wel politie ter introducering van een nieuwe alarmnummer. Daarin toonde hij, de onkreukbare, soms wat norse inspecteur, over een goede dosis humor te beschikken als hij tijdens de bereiding van Sauerkraut mit Wurst voortdurend telefonisch wordt lastiggevallen.

]]>