10 x olympische wintersteden

VANCOUVER - Topsporters jagen in Vancouver op olympische medailles en eeuwige roem. Wat hebben de tien meest recente olympische wintersteden te bieden aan toeristen?

2010 - Vancouver
De historie laat zien dat er vanwege Olympische Spelen faciliteiten worden gebouwd die vaak generaties meegaan of uitgroeien tot goedbezochte 'attracties'. Ook Vancouver hoopt daarop. Zo werd afgelopen december in het skigebied Whistler - Blackcombe de
langste skilieft van de wereldgeopend.

De Peak 2 Peak Gondola  overbrugt maar liefst 4,4 kilometer tussen twee bergtoppen. De gondel voor 28 personen zweeft op sommige plekken 430 meter boven het dal. Leuk uitje dus, dat jaarrond geopend is in het gebied dat 's zomers populair is bij wandelaars en mountain-bikers. Ook andere locaties worden na de Spelen hergebruikt. De Richmond Oval, het schaatsstadion, wordt na 28 februari omgetoverd tot internationaal sport- en  wellnesscentrum.


2006 - Turijn
De 'meest Franse stad van Italië' investeerde voor de Winterspelen van 2006 zo'n 1,7 miljard euro om het imago, de toeristische faciliteiten en de infrastructuur een zwieper te geven. Dat is behoorlijk gelukt. De stad, ooit bekend als de 'stad van Fiat', afficheert zich nu als moderne kunst- en cultuurmetropool, compleet met het wintersportgebied Via Lattea (Melkweg) met hotspot Sestrière  op anderhalf uur rijden. Om de stedelijke grandeur van Turijn te benadrukken, werden voor het mega-evenement in Turijn kunstenaars ingehuurd, een (te laat opgeleverd) metronetwerk verlengd, pleinen opgeknapt, monumenten opgekalefaterd en nieuwe bouwwerken als de Oval Lingotto neergezet.

Wintersporters in de regio Piemonte profiteren nog altijd van die inspanningen. Diverse skiliften en liftstations werden gebouwd in onder meer Cesana Torinese, Cesana San Sicario, Sestrière, Bardonecchia en Sauze d'Oulx, 'het balkon van de Alpen'. Waaghalzen kunnen dankzij de Spelen terecht in een bob- en rodelbaan. Niet onbelangrijk voor de stadsmarketeers: de regio Piemonte werd ook wereldwijd neergezet als verborgen fiets- en wandelparadijs.

2002 - Salt Lake City
2,1 miljard kijkers uit 160 landen keken samen 13,1 miljard uur naar de Olympische Winterspelen van Salt Lake City op televisie. Geen wonder dat de ski- en verblijfsindustrie in de staat Utah, met de ietwat onbescheiden slogan The Greatest Snow on Earth, sinds 2002 bezoekersrecords aaneen rijgt. Salt Lake City, stad van de Mormonen, investeerde flink in het Olympic Park en verbeteringen in het voornaamste wintersportgebied, Park City Mountain Resort.

In het Olympic Park kunnen actieve vakantiegangers onder meer schaatsen, bobsleeën of rodelen, maar het wordt ook gebruikt voor fikse feesten en partijen. Ook niet onbelangrijk is dat Salt Lake City zich sinds 2002 beschouwt als 'wintersporthoofdstad' van de wereld; het organiseert dan ook talloze grote sportevenementen. Voor degenen die 'wintersport' en 'drank' als synoniem zien, wel een kleine waarschuwing: met dank aan de sterke mormoonse wortels hanteert de stad een wat ingewikkeld alcoholbeleid.
Tastbaar toeristisch bewijs van de Spelen is onder meer het Olympic Winter Games Museum, waar sportliefhebbers de Spelen van 2002 kunnen herbeleven via materialen als skipakken en curlingbenodigdheden, foto's en video's.

1998 - Nagano
In Nagano, de poort naar de 'Japanse Alpen', hebben de Winterspelen geen aardverschuiving teweeggebracht in toeristisch opzicht. Voornaamste attractie van de stad was al de boeddhistische tempel Zenkji, en dat bleef ook zo nadat Marianne Timmer, Gianni Romme en Ids Postma namens Nederland naar olympisch goud schaatsten. Toch is Nagano, centraal gelegen op het grootste Japanse eiland Honshu, wel veranderd door de Spelen. Zo werd het openbaar vervoer aanmerkelijk verbeterd, zodat de skigebieden beter bereikbaar werden.

Nagano wordt omringd door bergen van ruim 3000 meter en is vanwege het droge, zonnige klimaat een zomer- en  Winterbestemming. De verschillen in de seizoenen zijn groot: 's zomers wordt het er ruim 30 graden, 's winters geregeld -10 of kouder. Toeristen komen af op onder meer het Snow Monkey Park, waar apen heerlijk badderen in natuurlijke warme bronnen. De olympische sport-faciliteiten als het befaamde ijsstadion M-Wave bestaan nog, net als plaquettes met de winnaars. Wel zijn de namen van winnares Marianne Timmer en haar vriend(innet)jes wat afgebladderd, symbolisch voor een evenement van 'lang geleden'.

1994 - Lillehammer
De olympische droom heeft dit stadje, dat tot 1994 slechts één
attractie had - openluchtmuseum Maihaugen - een facelift gegeven. Faciliteiten zijn volop in gebruik in het gebied dat werd omgedoopt tot Olympia-Parken. Blikvanger is de skischans (Lygardsbakkene Ski Jump), die via een lift of per trap (kleine duizend treden...) voor het publiek te bezoeken is. Boven wacht een vorstelijk uitzicht over de omgeving.

Ook laag bij de grond is genoeg te beleven: naast een fijn olympisch museum kun je onderaan de schans een simulator uitproberen die de bezoeker laat ervaren hoe hard topskiërs naar beneden razen. Wie een adrenaline-shot nodig heeft, kan in Hunderfossen, 15 kilometer ten noorden van Lillehammer, met een professionele bobsleeër naar beneden. Flitsend met een snelheid van 130 km per uur door het ijskanaal gaat je leven er in 70 seconden opeens heel anders uitzien. Wie het rustiger aan wil doen, kan de olympische langlaufloipes van het kindvriendelijke Hafjell (15 km ten noorden van de stad) uitproberen, dat met een funpark het op twee na grootste skigebied van Noorwegen is. Lillehammer is sowieso vandaag de dag ook een prima wintersportbestemming, met skimogelijkheden vanaf eind november tot eind april.

1992 - Albertville
Als u per ski of snowboard langs de flanken van de Franse Alpen scheert, denk dan aan de Olympische Winterspelen van 1992. Weliswaar waren de Spelen van Albertville voor die tijd al een schandalig duur evenement (12 miljard Franse francs, zo'n 1,8 miljard euro), maar de Savoie profiteert vandaag de dag nog steeds van de voorzieningen die werden aangelegd.

Op de Spelen, waar langlaufer Björn Daehlie, skiër Alberto Tomba en schaatser Bart Veldkamp (10 km) naar het goud snelden, waaierden de atleten breed uit over de Alpen. Skigebieden in de buurt van de verre van spannende 'doorgangsstad' Albertville (18.000 inwoners) zijn onder meer Les Trois Vallées (op de foto) (500 kilometer piste, vijf skistations  en 1230 sneeuwkanonnen) en La Plagne. Het olympisch park, ten westen van de stad, bestaat ook nog.

In het olympisch museum wordt onder meer uitgelegd wat er tien jaar lang allemaal is uitgespookt om 's werelds beste wintersport-atleten veertien dagen te laten sporten. Het Olympisch stadion werd na de Spelen verbouwd en geschikt gemaakt voor verschillende sporten; bovendien is er een grote klimhal.

1988 - Calgary
Toen Calgary (Alberta) in 1981 de Olympische Winterspelen van 1988 kreeg toegewezen, had het als olympisch wintergastheer twee wezenlijke handicaps: het wisselvallige weer én de ontoereikende wintersportfaciliteiten. De zachte winter werd te lijf gegaan met kunstsneeuw, en in hoog tempo werden er in 'Het Manhattan van de prairie' winterse hallen en banen gebouwd. Zo werden Nabiska (Mount Allan), het Olympic Saddledome, the Olympic Oval, Canada Olympic Park en het Canmore Nordic Centre uit de grond gestampt of grondig gerenoveerd.

De meeste faciliteiten zijn nog in functie. The Olympic Oval, de ijshal die de primeur had van een overdekt olympisch schaatstoernooi en waar Yvonne van Gennip driemaal goud vergaarde, staat nog altijd te boek als recordbaan. Het relatief laaggelegen (tot 1250 meter hoogte) Canada Olympic Park, waar in 1988 het schansspringen, bobslee en rodelen werd gehouden, is een olympische erfenis waar snowboarders, skiërs en langlaufers terechtkunnen die geen zin hebben om de echte bergen in te trekken. 's Zomers is het park, aan de westkant van de stad gelegen, het domein van mountainbikers en wandelaars. Natuurliefhebbers kiezen voor Banff National Park (op de foto), op anderhalf uur rijden van Calgary.

1984 - Sarajevo
Het had zo mooi kunnen zijn. Sarajevo beschouwde de Olympische Winterspelen 'het beste wat de stad heeft kunnen overkomen'. Miljoenen tv-kijkers zagen in 1984 immers dat ook Oost-Europa (Joegoslavië) aantrekkelijke skibestemmingen heeft. Maar in de oorlog (1992-1995) werd de stad gedeeltelijk verwoest, net als de toeristische faciliteiten die destijds werden aangelegd.

Tegenwoordig is het Bosnische Sarajevo, 'de snelst veranderende hoofdstad van Europa', weer een aantrekkelijke bestemming, een smeltkroes van culturen. Ook de skigebieden krabbelen op: de nabijgelegen skigebieden Bjelasnica zijn vooral bedoeld voor de sportievere skiërs, in Jahorina (op de foto) is er voor de recreant én de prestatiegerichte skiër genoeg te beleven. De gebieden zijn naar West-Europese maatstaven erg goedkoop, maar toch komen weinig buitenlanders voor een skivakantie naar Sarajevo. Uitbaters moeten steeds antwoord geven op vragen van skiërs of het in Sarajevo nog altijd verplicht slalommen is vanwege de landmijnen. Voor alle duidelijkheid: de gebieden zijn al jaren geleden mijnenvrij gemaakt.

1980 - Lake Placid
Dit wereldberoemde dorp met slechts drieduizend inwoners, in de Amerikaanse staat New York, kreeg maar liefst twee keer (1932 en 1980) de Olympische Winterspelen toegewezen, met dank aan de Adirondack Mountains. Gelegen bij de zuidelijke punt van het gelijknamige meer is het een populair gebied onder bergbeklimmers, mountainbikers, wandelaars en golfers. Uiteraard komen ook wintersportliefhebbers aan hun trekken, bijvoorbeeld rond Whiteface Mountain (Wilmington), op 21 kilometer afstand van Lake Placid.

Er is een olympisch museum en diverse sportfaciliteiten worden nog altijd gebruikt door Amerikaanse nationale teams. Voor Amerikanen blijft Lake Placid overigens vooral de plek van 's lands mooiste sport-overwinning ooit, the Miracle on Ice: een Amerikaans amateurteam van ijshockeyers versloeg hier in 1980 de onverslaanbaar geachte Russische ploeg en won goud. 

Innsbruck - 1976
Kijk in Innsbruck goed om je heen en je zult concluderen dat 'de hoofdstad van de Alpen' geen Olympische Spelen nodig had om uit te groeien tot een toeristische trekpleister. De oude stad heeft prachtige musea en kerken, terwijl de bergwanden schreeuwen om actie. In de stad zelf is het uiteraard lastig skiën, maar gratis bussen brengen de sporter fluks naar verschillende omringende skigebieden.

Van de olympische erfenis is de skischans (Bergisels Schanze) wellicht de meest indrukwekkende. Het gevaarte,
in 2001 voor 15 miljoen euro gepimpt door toparchitecte Zaha Hadid, biedt een spectaculair vergezicht over de stad en omgeving. Het compacte Innsbruck heeft in toeristisch opzicht meer dan genoeg te bieden om de bezoeker 24 uur per dag te vermaken:
rodelbanen, wandelpaden, mountainbike-tracks, sledehondentochten, sneeuwscooteren, volop horeca, casino's en thermaalbaden. In het Olympia-stadion wordt niet alleen recreatief
bewogen, maar treden ook wereldsterren als André Rieu op. (LEO VAN MARREWIJK)