Van der Laan: oorlog deels met pensioen

DEN HAAG - De Tweede Wereldoorlog moet gedeeltelijk met pensioen, nu het 65 jaar geleden is dat de vrede werd getekend. Dat betoogde oud-minister voor Integratie Eberhard van der Laan (PvdA) dinsdag tijdens de 4 meiherdenking van het Haagse perscentrum Nieuwspoort.

Uit onderzoek van Novum Nieuws bleek dinsdag dat dertig procent van de 55-plussers het een goed idee vindt dat de Nederlandse slachtoffers van de Tweede Wereldoorlog voortaan nog maar eens in de vijf jaar worden herdacht. Onder jongere generaties kan dit op minder steun rekenen. Van de 18- tot 24-jarigen is 23 procent voorstander van een herdenking eens in de vijf jaar en onder 35- tot 44-jarigen staat maar zestien procent hierachter.
 
Van der Laan hinkt op twee gedachten. Dat de Tweede Wereldoorlog de 'pensioengerechtigde leeftijd' heeft gehaald, is reden voor een 'deelpensioen', zei de oud-minister. Hij zei de zorgen te delen over de ergernis dat de oorlog 'tijdenlang' te pas en te onpas erbij werd gehaald in discussies over actuele zaken. Zorgvuldiger omgang ermee zorgt dat een vergelijking met de oorlog niet 'bot en krachteloos' wordt.
 
Tegelijkertijd blijft meer onderzoek nodig naar de oorlogsjaren. "We moeten doorgaan met het verwerven van inzicht en het vertellen van verhalen." Daarom moet de herinnering levend worden gehouden.
 
De oud-bewindsman, zelf een kind van verzetsstrijders, betoogde in zijn lezing verder dat het oordeel over de houding van de Nederlanders tegenover de bezetter toe is aan een herziening.
In Nederland zijn verhoudingsgewijs de meeste joden uit West-Europa gedeporteerd naar concentratiekampen. Het past echter niet om de Nederlanders te betichten van een 'slappe houding'. Er zijn namelijk goede redenen aan te dragen waarom dit percentage zo hoog was, stelde Van der Laan. Zo was het aantal politieagenten veel hoger dan in België, en werden zij ook ingezet bij razzia's, wat in België niet gebeurde.
 
Verder werden joden in landen die trouwe bondgenoten waren van Duitsland -zoals Hongarije- meer met rust gelaten. Ook was het veel moeilijker voor Nederlandse joden om naar neutrale landen te vluchten. Joden uit Denemarken en Noorwegen konden relatief gemakkelijk hun heil zoeken in het neutrale Zweden.
 
,,Onze ouders en grootouders waren net zo flink als die in andere landen", concludeerde Van der Laan. Hij wees er verder op dat in de Tweede Wereldoorlog ongeveer tweeduizend verzetslieden zijn omgekomen en er zo'n zesduizend gevangen zijn genomen. "Dat vind ik enorme aantallen." En tenslotte wisten Nederlanders niet wat zich in de vernietigingskampen afspeelde, meent hij. "Onze ouders wisten niet van Auschwitz."
 
Het oordeel over de houding van de Nederlanders ten opzichte van de jodenvervolging moet daarom worden 'opgeschort' in afwachting van meer onderzoek, aldus Van der Laan. (NOVUM)