Onschuldig maar bekend als zware crimineel

Tot nu toe

In 1994 geeft Imro C. bij de politie de naam en geboortedatum van Ron Kowsoleea op. Datzelfde jaar wordt de fout nog ontdekt, maar toch niet uit het systeem gehaald.

C. wordt op naam van Kowsoleea in 2002 veroordeeld voor drugshandel.

Politie-inval in 2003.

Ombudsman brengt vernietigend rapport uit in 2008. Kowsoleea wordt drie keer staande gehouden.

Kowsoleea spant kort geding aan tegen de staat. Hij verliest. Kowsoleea vraagt faillissement aan voor zijn bedrijf. Ook moet hij zijn huis uit.

Oprukkende technologie kan burger in het nauw drijven

Dat je identiteit wordt gestolen en je daar vervolgens niets tegen kan doen, zoals Ron Kowsoleea is gebeurd, kan ons allemaal overkomen. Dat stelt Albert Meijer, deskundige op het gebied van informatietechnologie en bestuur aan de Universiteit Utrecht.

,,Er ligt veel macht bij de overheid,’’ stelt Meijer. ,,In Nederland is weinig wantrouwen tegen de overheid. Maar een blijvend kritische houding is echt noodzakelijk. Wij gaan ervan uit dat onze regering bestaat uit redelijke mensen die hun macht niet misbruiken. Maar we kunnen ook een andere regering krijgen die anders met de bevoegdheden omgaat die we haar nu geven.’’

Meijer waarschuwt voor de risico’s van de oprukkende technologie in overheidsbeleid. ,,Techniek lijkt allemaal flitsend en mooi, maar niemand kan zien hoe dit uitpakt,’’ zegt hij. Er komen steeds meer technologische systemen en steeds meer databanken worden aan elkaar gekoppeld. ,,Daardoor zie je de verantwoordelijkheid verdampen. Je weet niet meer wie verantwoordelijk is voor welke informatie.’’

Het vertrouwen in de systemen is te groot, zegt Meijer. ,,De vraag is: Wat doe je als het niet werkt? Hollywoodfilms als The Net en Enemy of the State zijn gemaakt omdat het mis kán gaan.’’ Hij is dan ook niet verbaasd over de zaak-Kowsoleea. Hij sprak laatst een rechter die vertelde dat als deze vonnist dat iemand onterecht in een databank staat, zij ook een brief meegeeft aan de gedupeerde voor het geval deze toch staande wordt gehouden. ,,We hopen maar dat dat helpt, zei de rechter. Het is aan de ene kant sympathiek maar aan de andere kant te zot voor woorden dat dat nodig is.’’

Volgens Meijer is het belangrijk dat de overheid leert van fouten. ,,Wij moeten ons systeem doorlichten. Dat gebeurt te weinig. Het is triest dat de overheid zich in het geval van de identiteitsfraude van Kowsoleea zo defensief opstelt. Het lijkt er op dat ze er alles aan doen om niet nat te gaan bij de rechter. Commerciële organisaties zeggen ook bij klachten: wat kunnen we aanpassen zodat dit wordt voorkomen?’’

Meijer publiceerde onlangs samen met andere deskundigen De Migratiemachine over de rol van technologie in het migratiebeleid.

******************************************************************************************

‘Verwijzing naar Kafka is volledig op zijn plaats’

De Nationale Ombudsman kwam in oktober 2008 met een vernietigend rapport na onderzoek naar de zaak-Kowsoleea.

‘Kafka en kafkaësk zijn typeringen voor de ellendige positie van iemand die vanwege onbekende beschuldigingen persoonlijk en maatschappelijk ernstig in de problemen komt. (..)

In dit onderzoek over de ernstige gevolgen van een jaren durende identiteitsfraude is de verwijzing naar Kafka (..) volledig op zijn plaats,’ schrijft de Nationale Ombudsman in zijn rapport.

De overheid moet de fouten in informatiesystemen herstellen, volgens ombudsman Alex Brenninkmeijer, want een slachtoffer van identiteitsfraude kan dat niet.

De staat zou alle politieregio’s vragen hun systemen te controleren op gegevens van Kowsoleea en deze aan te passen. Ook heeft de overheid een officieel meldpunt identiteitsfraude ingesteld.

De ombudsman concludeerde verder dat de staat Ron Kowsoleea excuses moet aanbieden, schadeloos moet stellen en een bemiddelaar moet aanwijzen om de zaak op te lossen.

Ook bleek uit het vonnis van de rechtbank begin deze maand na het kort geding dat Kowsoleea tegen de staat heeft aangespannen, dat het feit dat de ombudsman de klacht van Kowsoleea gegrond heeft verklaard nog niet een onrechtmatige daad oplevert van de staat. Bovendien is de overheid volgens de rechtbank niet aansprakelijk voor handelingen verricht door een regionaal politiekorps.