Molen als ‘La Grande Dame’ in korset

GOIDSCHALXOORD - De restauratie van de molen van Goidschalxoord is in volle gang. Maar wie de ‘miljoenenmolen’ nu ziet, zou het niet zeggen. Het gebouw is ingepakt in houten balken en staalkabels. ,

,Ingesnoerd als een ‘grande dame’ in een korset,’’zegt Peter van Leeuwen, secretaris van de Stichting Molencomplex Goidschalxoort.

,,De balken langs de molenromp dienen ter versteviging,’’ legt Van Leeuwen uit. ,,Het is een soort korset. De balken zijn met kabels aan elkaar geregen.’’ De molen kreeg het korset op 1 april aangemeten. Op die datum is de restauratie hervat. Omdat de molen op een waterkerende dijk staat, mogen aan het pand geen bouwwerkzaamheden plaatsvinden tussen 1 oktober en 1 april.

Het korset moet voorkomen dat de bakstenen molenromp verzakt of beschadigd. De kans op verzakking is aanwezig nu het motorhuis bij de molen wordt herbouwd. In dit motorhuis stond ooit een motor die de maalstenen van de molen aandreef bij windstilte. De aanwezigheid van dit motorhuis is een uniek kenmerk dat de het gebouw onderscheidt van vrijwel alle andere molens in Nederland. Het is ook een belangrijke reden om de molen te redden van de slopershamer, aldus de stichting.

Van Leeuwen verwacht dat het motorhuis binnen enkele weken gereed is. ,,Volgende maand wordt de motor erin gehesen. Die weegt 3,5 tot 4 ton. Daarna kan het dak er pas op.’’

Het korset blijft ook na voltooiing van het motorhuis om de molenromp. Het gebouw is namelijk sinds de bouw in 1718 verzakt door onder meer het verkeer op de dijk. ,,We gaan het rechtzetten,’’ zegt Van Leeuwen. ,,Daar is een manier voor. Als het korset eraf is, gaat de molen direct in de steigers. Dan wordt het metsel- en voegwerk aangepakt. Als de molen uit de steigers komt, geeft het echt een heel ander beeld. Dan begint het ergens op te lijken.’’

Van Leeuwen verwacht dat de restauratie dit jaar voor ruim tachtig procent gereed komt. ,,Er zijn altijd dingen die meer tijd kosten. We moeten bijvoorbeeld het gebied rond de molen nog inrichten. Denk daarbij aan de parkeerplaatsen. Maar in grote lijnen liggen we op schema.’’ Het openingsfeest wordt in elk geval in de lente van 2010 gevierd, aldus de secretaris. ,,We willen een buitenfeest, dan ben je op het voorjaar aangewezen.’’

Ook financieel gaat het de Molenstichting redelijk goed af, al vreest Van Leeuwen dat het miljoen dat de molenstichting won met het televisieprogramma BankGiro Loterij Restauratie misschien niet toereikend is. ,,Het kost altijd meer geld dan je denkt. In details gaat soms zoveel geld zitten. Een paar duizend euro is niets. We moeten misschien nog een soort ‘collecte’ organiseren.’’

De dagen dat de molen tussen Heinenoord en Oud-Beijerland wekelijks op televisie was, zijn voorbij. Van Leeuwen heeft echter niet over belangstelling te klagen. Hij verwacht ook veel belangstelling tijdens de landelijke molendag. ,,Door de werkzaamheden stoppen nog altijd veel nieuwsgierigen. Ze nemen een kijkje en schieten wat foto’s. Dat is zo sinds we in april weer zijn begonnen.’’

Maar niet alle molens krijgen zo veel aandacht. Het contrast tussen Goidschalxoord en minder bekende molens zoals die van Goudswaard is groot. Waar de eerstgenoemde over een bezoekerscentrum beschikt, rekent molenaar Johan van Kaam in Goudswaard zaterdag op een handjevol belangstellenden. ,,Zelfs op Nationale Molendag is het bezoekersaantal niet hoog. Ik begrijp het wel. Goudswaard ligt in een uithoek van het eiland. Als je daar niet toevallig moet zijn, kom je niet langs de molen.’’

,,Toch is het jammer,’’ zegt Van Kaam, die zijn monument een bezoek waard vindt . ,,Het is de oudste molen van de Hoeksche Waard. En hij staat er goed bij. De molen is van de gemeente en de laatste jaren zijn ze er op het gemeentehuis echt goed mee bezig. Dat zie je hier, maar ook in Piershil en Zuid-Beijerland.’’