Kritiek op 'schooljuf' Hamer zwelt aan

DEN HAAG - Wouter Bos is het zat. Allerlei PvdA'ers roepen om het vertrek van Mariëtte Hamer. Nu de partij op enorm verlies staat in de peilingen, is het laatste waar hij op zit te wachten intern gerotzooi.

Voor Mohammed Mohandis, voorzitter van de jongerenorganisatie van de PvdA, is het helder. De PvdA had beter een andere fractievoorzitter kunnen hebben dan Mariette Hamer. "Dat hebben we altijd gezegd, maar nu Mariëtte het is, gaan we haar een half jaar voor de gemeenteraadsverkiezingen niet wisselen. Dat zorgt voor te veel intern gedoe in de partij en dan hebben straks nog maar twee zetels in de peilingen."

Het optreden van Hamer bij belangrijke debatten als de Algemene Politieke Beschouwingen (APB) baart Mohandis zorgen. "Ze is geen Obama, dat lijkt me duidelijk. Ze komt over als een schooljuf die de klas de les leest. Ik vond haar bijdrage bij de APB echt de allerslechtste. Het is jammer dat niemand in haar omgeving haar kan overtuigen dat ze een andere toon moet aanslaan. Maar tegelijk: het is wel authentiek; dit ís Mariëtte Hamer. Als ze popiejopie gaat doen, klopt het niet. De fractie heeft haar gekozen voor het echte PvdA-geluid, voor de inhoud. Die heeft ze. Ze verkoopt het alleen verschrikkelijk beroerd."

Een jaar geleden leek het tij gekeerd bij de PvdA. Na meerdere verkiezingsnederlagen op rij steeg de partij weer in de peilingen. Maar de opleving was van korte duur. Bij de Europese verkiezingen verloor de PvdA enorm. Bijna de helft van het aantal kiezers dat bij de vorige verkiezingen nog PvdA stemde, deed dat nu niet meer. En die trend zet zich door in de peilingen voor de landelijke verkiezingen. Deplorabel, constateerde PvdA'er Diederik Samsom in een interne mail.

Dat de pijlen zich nu richten op fractievoorzitter Mariëtte Hamer, komt niet uit de lucht vallen. Niet voor niets werd zij met slechts een beperkte meerderheid gekozen als gezicht van de fractie.
Dat zij het won van concurrent Samsom, kwam niet zozeer om haar sprankelende uitstraling, maar omdat veel PvdA'er tegenover de jonge, wat meer liberale Wouter Bos graag een vrouw zagen die ook de meer traditionele achterban zou aanspreken.

Hamer had veel krediet in de partij. In de fractie gaat nog steeds het verhaal over de partijcrisis van 2000. Toenmalig partijvoorzitter Marijke van Hees moest het veld ruimen. Hamer was behalve Kamerlid ook lid van het partijbestuur en verliet halsoverkop haar eigen trouwdag om in Amsterdam het tijdelijke partijvoorzitterschap op zich te nemen. Haar bruidegom bleef verbouwereerd achter. Het zegt iets over haar tomeloze ambitie, maar ook over haar loyaliteit aan de partij.

Oud-minister Ella Vogelaar noemt het 'echt een PvdA-ding' om meteen iemand af te schieten nu het slecht gaat met de partij. Solidariteit, toch een van de idealen die de sociaal-democraten steeds vooraan in de mond hebben, ontbreekt volledig als het om eigen mensen gaat.
Vogelaar vindt dat de PvdA onzichtbaar is in belangrijke dossiers. "Ik moest weg, omdat ik het niet goed zou hebben gedaan, maar wat is sindsdien het PvdA-standpunt over integratie? Dat ís er niet. Het ontbreekt de partij aan koers en aan leiderschap. Dat is niet alleen de schuld van de Kamerfractie. Ook vanuit het kabinet en vanuit de partijleider zou er wel eens een tandje bij kunnen. Wouter is afwezig."

Zij rekent het Hamer aan dat ze een verkeerde strategie volgt. Haar manier van politiek bedrijven is niet meer van deze tijd.
"Het komt niet over als je steeds heel hoog inzet en uiteindelijk trots bent op een compromis. De kiezer legt dat tegenwoordig uit als draaien. Het zint me daarom niet dat er in de AOW-discussie door de partij steeds zo krampachtig is vastgehouden aan de 65, met als achterliggend idee dat er op die manier een compromis te smeden is over de AOW-leeftijd van 67-jaar met allerlei uitzonderingen. Dat komt niet meer over."

Ook Mohandis vindt Hamers optreden ouderwets. "Neem het debat over de JSF. Er kwam een onbegrijpelijk compromis uit over aanschaffen maar niet kopen. Mariëtte verkocht het als een overwinning, maar de rest van Nederland zag het als PvdA-nederlaag. Schadelijk.

De politiek van nu vereist vooral duidelijke taal en geen strategische steekspellen. Zeg gewoon wat je wilt binnenhalen en wat niet is te redden. Dat is duidelijkheid die nu gemist wordt." (HANS VAN SOEST
AXEL VELDHUIJZEN)