’We kennen elke druppel van de Rijn’

WOERDEN - Gratis af te halen: een unieke verzameling, met de rivier De Rijn als onderwerp. Voorwaarde is wel dat de verzameling goed wordt beheerd en compleet blijft.

De eigenaar, Bas de Geus (87), zou het liefst zijn collectie terugzien in een museum. ,,Er wordt in Woerden gesproken over uitbreiding van het museum. Nou, daar zou mijn verzameling mooi passen. Het is de enige in zijn soort in de wereld, dus daar trek je wel publiek mee,’’ zegt hij.

Sinds 1990 vulde hij veertien dikke plakboeken met alles wat met de Rijn te maken heeft: postzegels, anekdotes, ansichten, kaarten, noem maar op. Ook historische boeken en brieven maken deel uit van de collectie.

Bas en Jo de Geus hebben in die 19 jaar alle dorpen en steden aan de Rijn bezocht, in de meer dan 1300 kilometer tussen de Alpen en Katwijk. ,,Het hele traject hebben we afgereisd, zowel de linker- als de rechteroever. Lopend, fietsend, met de auto, de boot. We zijn onder alle bruggen door gevaren en we hebben over alle bruggen gelopen. We kennen elke druppel van de Rijn,’’ zegt De Geus.

Hoe komt iemand erbij om letterlijk alles te verzamelen wat met een rivier heeft te maken? Simpel, Bas de Geus had een nieuwe hobby nodig, nadat hij zijn collectie herdenkingspostzegels over de Tweede Wereldoorlog compleet had. Want voor een echte verzamelaar is niets zo vervelend als een verzameling die compleet is.

,,De passie begon op vakantie aan het Bodenmeer. Daar bezochten we leuke plaatsjes waar we ansichtkaarten van kochten. Gaandeweg leerde ik meer over de omgeving. Bijvoorbeeld dat erin de middeleeuwen een concilie was geweest in Koblenz, en dat Graf Zeppelin in de jaren twintig in Friedrichshaven zijn luchtschepen bouwde. Toen zag ik dat het Bodenmeer onderdeel is van de Rijn. En daar is het mee begonnen,’’ zegt De Geus.

Nu loopt de (Oude) Rijn als een rode draad door zijn leven. Hij groeide op in Alphen, vestigde zijn timmerbedrijf in Zwammerdam, woonde ook nog in Bodegraven en nu in Woerden, steeds met de Rijn op loopafstand. Het echtpaar De Geus heeft trouwens een zeer actief leven achter de rug. Bas en Jo hadden een pension in de Achterhoek (‘Daar deden we iets met paarden’), een hotel in Zwitserland (‘Daar deden we iets met skiën’) en het hotel-restauranmt De Watergeus in Noorden (‘Daar deden we iets met boten’).

Stilzitten is aan Bas de Geus dus niet besteed. ,,Je bent nooit te oud om bezig te zijn,’’ is dan ook zijn motto. Hij heeft zijn hobby zeer gedegen aangepakt. Te beginnen bij de oorsprong van de Rijn in de Alpen. ,,Je bent onder de indruk van de bergen om je heen en daar zie je dat onnozele stroompje dat een heleboel teweegbrengt en langs zovele steden loopt. En dan ben je verkocht.’’

Onderweg tekende hij vele anekdotes op en hij verzamelde afbeeldingen.

,,In 1813 stak Napoleon met zijn leger na verslagen te zijn de Rijn over. Daar heb ik nog een afbeelding van.’’ Maar ook achterhaalde hij een naoorlogs plan van de gemeente Katwijk om een zeehaven aan te leggen. ,,De hele raad was ervoor, maar die haven is er nooit gekomen.’’

En nu Bas de Geus zo’n beetje alles wat er over de Rijn - waartoe hij gemakshalve ook de Waal en de Maas rekent - bestaat heeft verzameld wil hij zijn verzameling ergens onderbrengen. ,,Ik kan het ook in de kast laten staan, maar dan heeft niemand er wat aan. Ik wil er iets mee. Deze verzameling is uniek en volgens mij ook leerzaam. Na een tentoonstelling een paar jaar geleden in Fort Wierickerschans kreeg ik veel verzoeken van scholen om in de klas iets over de Rijn te komen vertellen. Dat heb ik graag gedaan, maar die verzoeken zijn helaas weer weggeëbt.’’

,,Nu hoor ik plannen voor meer museumruimte in de binnenstad van Woerden. Die zal dan wel weer gevuld worden met oude potscherven en beenderen die zijn opgegraven. Maar die hebben Alphen en Bodegraven ook. Mijn verzameling zou een mooie publiekstrekker kunnen worden. Ik zou het leuk vinden als iemand daar een idee over had. Ze mogen me bellen.’’

Maar zo lang hij leeft zal Bas de Geus aan zijn verzameling blijven werken. ,,Zo lang ik in staat ben blijf ik bezig. Want op en langs de Rijn, daar gebeurt iedere dag wel iets nieuws. De Rijn leeft.’’