GROENE HART - Samen bouwen ze een dorpje midden in het Groene Hart. De woningen zijn geheel ontworpen naar eigen inzicht. Het omliggende land wordt gebruikt voor de verkoop van zelf gekweekte producten en als telewerkkantoor.
Dat is het idee achter één van de genomineerde ontwerpen in de prestigieuze
prijsvraag Good red super green. Innovatie ontwerpers en stedenbouwkundigen
onder de 35 jaar mochten meedoen.
De opdracht: het combineren van bouwen mét behoud van het historische
landschap.
Dat is hard nodig, vinden organisatoren Bouwfonds en organisatie voor
ruimtelijk ontwikkeling Nirov. Door oprukkende bebouwing dreigt het Groene
Hart steeds verder te verrommelen en het open karakter te verdwijnen.
Vorige week werden uit de tientallen inzendingen drie genomineerden
bekendgemaakt. Acht opvallende ontwerpen zijn momenteel te bezichtigen in
het Woerdense stadhuis.
Het ontwerp Welkom in Wisp maakt kans op de hoofdprijs. Wisp is een modern
lintdorp met enkele honderden inwoners, de naam is een knipoog naar een
sketch van het cabaretduo Van Kooten en De Bie over een oude dame in een
boerderij met tuin.
,,In Wisp kun je alles doen en laten zolang anderen er geen last van hebben,’’
zegt een van de ontwerpers, Jelk Kruk van het Haagse Supernova Studios.
Het dorp ligt op een kruising van kleine bestaande wegen in de polder. De
huizen langs de weg staan op kavels van verschillende grootten.
Deze kavels omarmen grotere stukken gemeenschappelijke grond, die voor
iedereen toegankelijk zijn. De bedoeling is dat de dorpsbewoners gezamenlijk
het gemeenschappelijke groen onderhouden.
Volgens het juryrapport ontstaan door deze ‘dorpsachtige verstedelijking
openbare tussengebieden met een rijkdom aan woonmilieus dichtbij
natuurwaarden’.
Waar de afgelopen decennia dorpen met woonwijken en bedrijventerreinen aan
elkaar groeiden, gaan de jongere ontwerpers juist terug naar de
kleinschalige leefgemeenschap van enkele honderden jaren geleden.
Kruk is ervan overtuigd dat er vraag naar deze manier van wonen is. ,,Er zijn
in Nederland veel rijtjeswoningen met een kleine tuin. Wisp is het
alternatief. Een groot aantal mensen heeft behoefte aan het dorpsgevoel in
een groene omgeving. Dat is nu nauwelijks meer terug te vinden.’’
Op de aangekochte grond mag de eigenaar een huis (laten) bouwen naar eigen
ontwerp. Dit particuliere opdrachtgeverschap is onder meer al populair in
het nieuwe Woerdense stadsdeel Waterrijk. Er komen niet alleen mensen met
een dikke beurs in aanmerking, aldus Kruk. ,,Er zijn ook kleine kavels.
Bovendien zijn er kosten te besparen door gezamenlijk de huizen te laten
bouwen of veel zelf te doen.’’
De gemeenschappelijke grond kan tal van functies hebben. Het ontwerpteam koos
onder meer voor een ecologisch vakantiepark en een supermarkt waarin de
verse producten van het omliggende land te koop zijn. Ook hebben ze een
telewerkkantoor ingetekend, waar mensen uit het dorp kunnen werken met
moderne communicatiemiddelen. Op deze manier zijn ze minder tijd en kosten
kwijt aan reizen naar hun werkplek bij de werkgever.
Alles in en rond het dorp is ecologisch en energiezuinig. Kruk: ,,Maar geen
geitenwollensokkengedoe. Het is een vrije, rustige en gezonde manier van
leven.’’
De tentoonstelling Good Red Super Green met de ondertitel Slim bouwen voor
beter groen is tot en met 24 oktober te bezichtigen in het Woerdense
stadhuis, van 27 oktober tot en met 29 november in het Oude Stadhuis in
Gouda en in de maand september in de Centrale Bibliotheek in Den Haag.