Snelle sloop redt dorpen en steden

DEN HAAG - Binnen twintig jaar hebben negentig gemeenten in Nederland te maken met een dalend inwonertal. Zonder extra maatregelen liggen daar leegstand en verpaupering op de loer. De gemeenten moeten daarom meer werk maken van sloop en -herbouwplannen om de dorpen en steden leefbaar en aantrekkelijk te houden.

Tot deze conclusie komt het Planbureau voor de Leefomgeving, het vroegere Ruimtelijk Planbureau, in de dinsdag gepubliceerde studie Regionale krimp en woningbouw.

Ook buiten de drie al bekende regio’s met krimp - Zuid-Limburg, Oost-Groningen en Zeeuws-Vlaanderen - krijgen delen van Nederland volgens het planbureau te maken met een dalend aantal inwoners.

Gemeenten moeten beter samenwerken om elkaar niet uit de markt te prijzen. ,,Als een gemeente wél bouwt, betekent dat in een buurgemeente de leegstand kan oplopen. Hierdoor ontstaan onaantrekkelijke gebieden,’’ constateren de onderzoekers. ,,Leegstand doet zich vooral in de sociale huursector voor, maar ook de goedkope koopsector is kwetsbaar.’’

Probleem is dat veel bouwplannen al lang van tevoren vastliggen en het huidige rijksbeleid gericht is op het uitbreiden van de woningvoorraad. ,,Voor krimpregio’s zou de aandacht vooral moeten liggen op het stimuleren van sloop en herstructurering,’’ schrijft het planbureau.

Het ministerie van VROM zegt in een reactie dat het nauw samenwerkt met krimpende gemeenten om ervaring op te doen. Zo bepaalt het ministerie welke regels misschien anders moeten. Zo zijn veel subsidies nu alleen bestemd voor woningbouw, niet voor woningsloop, en is er veel regelgeving rond onderwijs gericht op het sluiten van kleine scholen, niet op het openhouden van een belangrijke dorpsschool. Een speciaal team van topmensen gaat daarnaar kijken.

Krimpregio’s hebben een voordeel voor mensen die er wél willen wonen. ,,De woningprijs in Zeeland zal dit jaar met 2 procent dalen vanwege de bevolkingskrimp,’’ zegt Roeland Kimman van de NVM. ,,Maar ook de gemiddelde prijzen in Limburg en Groningen zullen achterblijven bij de landelijke prijzen.’’