Verzetsstrijder Gradus van 't Hul uit Zutphen kreeg gisteren, ruim 66 jaar na zijn dood in een Duits concentratiekamp, het Verzetskruis. Het is te danken aan het jarenlange speurwerk van zijn zoons Henk en Leo, die er eindelijk achter kwamen wat hun vader was overkomen. 'Onze moeder heeft het ons nooit willen zeggen, omdat ze het te gruwelijk vond om te vertellen.'
Het komt er met een grote zucht uit, alsof het een lange weg af heeft moeten leggen vanuit het diepst van zijn ziel naar zijn mond. 'Die is binnen,' roept Henk van 't Hul (75), als hij voor het eerst het Verzetskruis dat postuum aan zijn vader is toegekend in handen heeft. 'Eindelijk heeft mijn vader het eerbetoon dat hem toekomt. Eindelijk!'
Pas ruim 66 jaar na het overlijden van hun vader in het Duitse concentratiekamp Wöbbelin lukte het zijn zoons Henk (75) uit Nijkerk en Leo (76) uit Zutphen precies te achterhalen wat er van hem geworden was. 'Alles wat wij wisten,' zeggen Leo en Henk, 'was dat onze vader als verzetsstrijder was omgekomen.'
Hoe precies wist moeder Cecilia wel, maar zij heeft het nooit willen vertellen. 'We weten zeker dat moeke ons het leed wilde besparen dat ze zelf moet hebben gehad, omdat ze wist hoe gruwelijk zijn einde is geweest.'
En dus beginnen de broers in 2004 hun zoektocht naar wat er precies gebeurd is met hun vader. 'Hij is sectorcommandant geweest van de Binnenlandse Strijdkrachten. Hij was een specialist in het monteren van afgeworpen wapens. Hij trad op als wapeninstructeur en gaf wapentheorie aan verzetsgroepen in de omgeving. En hij heeft geholpen bij het vinden van onderduikadressen.'
Verraden
Tegen het einde van de oorlog werd hij verraden. Na omwegen belandde hij in het bij Hamburg gelegen concentratiekamp, waar hij op zijn verjaardag, 17 maart 1945, overleed aan de gevolgen van dysenterie en uitputting.
Naast het in ontvangst nemen van het Verzetskruis, werd er ook gelijk een straat in Zuthpen naar Gradus van 't Hul genoemd.
Lees meer over de emotionele zoektocht van broers Henk en Leo in het AD van vandaag.
