KNMI jarenlang doof voor kritiek

WAGENINGEN - Weerinstituut KNMI is jarenlang doof geweest voor kritiek van concurrent Meteo Consult op zijn temperatuurmetingen in De Bilt.

Weerkundigen van het in Wageningen gevestigde Meteo Consult hebben jarenlang hun wantrouwen geuit, omdat het volgens de KNMI-cijfers in De Bilt altijd iets warmer was dan in het zestien kilometer verderop gelegen Cabauw, waar ook een KNMI-thermometer staat. De ligging van beide plaatsen kon volgens Meteo Consult het temperatuurverschil van gemiddeld een halve graad niet verklaren. Ook niet als in aanmerking werd genomen dat De Bilt in een stedelijker, en mogelijk dus warmere, omgeving ligt dan Cabauw, bij IJsselstein.

De Wageningse meteorologen ontdekten deze zomer tot hun verbazing dat het temperatuurverschil tussen beide plaatsen in de KNMI- cijfers nagenoeg was verdwenen. Bij navraag bij de Biltse collega's bleek dat de thermometer was verplaatst. Sinds die ingreep wezen de metingen uit dat De Bilt niet een halve graad, maar gemiddeld nog slechts twee honderdste graad warmer was dan Cabauw, aldus een woordvoerster van Meteo Consult.

Deze zomer bleek het temperatuursverschil opeens opgelost. Opnieuw laaiden de discussies tussen weerkundigen op en werd besloten de metingen tussen Bilt en Cabauw nauwkeurig te vergelijken. ,,Zo werd ontdekt dat het vorige zomer in de Bilt nog een halve graad warmer was en dit jaar nog maar een verschil van 0,02 graad Celsius bestond,'' vertelt een woordvoerster van Meteo Consult.

De organisatie besloot het KNMI te bellen en hoorde dat de 'weerhut' waarin de thermometer staat, is verplaatst.
Het meetinstrument stond volgens het KNMI te dichtbij een rij bomen. Omdat de bomen steeds hoger werd, begon de wind de temperatuursmeting teveel te beïnvloeden. Nu is de 'weerhut' tweehonderd meter verderop gezet, naar een meer open plek op het meetveld van de Bilt. Haar KNMI-collega Cees Molenaars kan niet zeggen welke invloed de oude plek van de thermometer heeft gehad op de weerberichten. ,,Dat moeten we nagaan. We betreuren alleen wel dat we Meteo Consult en andere partijen niet van de verplaatsing op de hoogte hebben gesteld.''

De thermometer van De Bilt is de officiële graadmeter gebruikt voor het vaststellen van hitte- en koudegolven en zomerse dagen. Om te spreken van een hittegolf moet het in De Bilt minimaal vijf dagen lang minimaal 25 graden Celcius zijn. Ook moet het dan drie dagen warmer zijn dan dertig graden. Bij 25 graden wordt gesproken over een zomerse dag.

Bij een koudegolf moet in De Bilt vijf aaneengesloten dagen vrieskou worden gemeten, met daarbij drie dagen met strenge vorst. ,,De verschillen in minimumtemperaturen tussen De Bilt en Cabauw waren veel kleiner,'' zegt de woordvoerster van Meteo Consult. ,,De kans dat een koudegolf is gemist, is daarom kleiner.''

Op de weersvoorspellingen van het KNMI heeft de thermometer in De Bilt minder invloed. Die worden gedaan op basis van een gemiddelde van de gegevens van tientallen meetstations. Verder is voor wetenschappelijke doeleinden, zoals onderzoek naar klimaatveranderingen allang geleden de centraal Nederlandse temperatuur in het leven geroepen. Hierbij ook worden gegevens van allerlei stations gebruikt. Meteo Consult zijn vooral blij dat het raadsel is opgelost. Voor de grap hebben ze nog wel heeft uitgerekend wat een halve graad extra in De Bilt deze zomer zou hebben opgeleverd: vijf extra zomerse dagen en twee tropische.