'Rookproces is een lachertje'

Toen hij de schriftelijke oproep om voor de rechter te verschijnen las, geloofde de caféhouder zijn ogen niet. ,,Er stond dat ik word verdacht van zware criminaliteit.''

Zijn vriendin Marian Kromhof (41), die ook een dagvaarding op naam ontving, wordt verdacht van hetzelfde. Van Haperen: ,,Het is een lachertje dat ze ons voor het gerecht slepen en beschouwen als zware criminelen vanwege het overtreden van het rookverbod.''

Inspecteurs van de Voedsel- en warenautoriteit stelden tot viermaal toe vast dat het café het rookverbod overtrad dat sinds 1 juli 2008 geldt voor de horeca in Nederland. Na driemaal te hebben gewaarschuwd, volgde een proces-verbaal wegens overtreding van de Tabakswet. Zo'n overtreding geldt als een economisch delict.

Van Haperen geeft de wetsovertreding toe maar ziet naar eigen zeggen geen andere mogelijkheid. ,,Van juli tot oktober hebben we het rookverbod nageleefd. Dat was toen geen probleem omdat het lekker weer was en de klanten op straat konden staan. Toen het kouder werd, bleven de mensen thuis. Om te kunnen overleven, hebben we de asbakken toch maar weer op tafel gezet.''

Vrees voor de uitspraak van de Bredaase rechtbank hebben Van Haperen en zijn vriendin niet. ,,Wij vechten voor onze boterham en gaan door, desnoods tot het Europese Hof (voor de Rechten van de Mens in Straatsburg, red.). Als we het roken in ons café gaan verbieden dan kunnen we de deuren sluiten.''

Advocaat Jaap Tempelman staat Van Haperen en diens vriendin bij tijdens de rechtszaak. Hoewel hij het dossier nog moet krijgen van het openbaar ministerie en daardoor niet weet wat zijn clienten precies wordt aangewreven, voorspelt de raadsman dat de verdediging 'in beginsel' langs dezelfde lijn wordt gevoerd als in het proces tegen het Groningse café De Kachel.

In die rechtszaak, waarin Tempelman eveneens optrad voor de caféhouders, betoogde hij dat zijn cliënten geen keus hadden. De Kachel was volgens hem te klein voor een aparte rookruimte. Naleving van het rookverbod zou geleid hebben tot het faillissement.

Desondanks veroordeelde de rechtbank in Groningen de uitbaters van De Kachel vorige maand tot een boete van 1200 euro. Wanneer ze het rookverbod opnieuw overtreden, moet het café een maand dicht.

Tegen die uitspraak stelde Tempelman namens zijn cliënten hoger beroep in. Het gerechtshof in Leeuwarden behandelt de zaak eind mei. ,,Wij zijn van mening dat minister Klink van Volksgezondheid zijn bevoegdheid heeft overschreden bij de vaststelling van het rookverbod. De rechtbank in Groningen is daar op schokkende wijze aan voorbij gegaan.''

De advocaat meent ook dat de straf in geen enkele verhouding staat tot de overtredingen. ,,De rechtbank is het openbaar ministerie klakkeloos gevolgd in zijn streven een voorbeeld te stellen.''

Of de uitbaters van De Kachel het rookverbod intussen naleven? ,,Ik heb hen aangeraden de kat niet op het spek te binden,'' aldus Jaap Tempelman.

Een inwoner van het Belgische Lanaken liet eind vorig jaar al weten naar het Europese Mensenrechtenhof te stappen om er het rookbeleid in Europa aan te klagen. Marcel Franssen (48) vindt dat zijn vrijheid als roker wordt beperkt.

Ondanks die inperking leveren de tabaksheffingen de Schatkist van de lidstaten veel geld op. Vanuit de gedachte 'als je er geld aan verdient, mag je het niet verbieden' eist hij in Straatsburg afschaffing van de Tabaksheffingen.