Janny Adelaar met enkele van de zilveren stenen. FOTO MARTIN DROOG
SCHOONHOVEN - Ze zit er ontspannen bij, dus zou je niet zeggen dat Janny Adelaar druk bezig is met haar levenswerk. Toch is het zo.
De Schoonhovense goud- en zilversmid heeft zichzelf een enorme opdracht gegeven, die bijna twee jaar in beslag neemt. Ze maakt het eerste in massief zilver uitgevoerde mahjong-spel ter wereld.
Liefhebbers uit de hele wereld volgen haar vorderingen. In haar atelier hangt een kalender waarop ze nauwkeurig bijhoudt wat ze per week moet maken. Want in augustus volgend jaar moet het spel af zijn. Dan worden namelijk in Utrecht de wereldkampioenschappen mahjong gehouden en daar wil Janny haar spel presenteren. Het is natuurlijk slordig als ze dan nog niet klaar is. Het spel moet ook nog mooi verpakt worden. ,,In een schitterende, met de hand gemaakte, houten kist. Het hele plaatje moet er perfect uitzien,'' zegt ze.
Het is een zware klus, letterlijk en figuurlijk. Het mahjong-spel telt namelijk liefst 144 stenen, 88 fiches, vier schijven die de windrichtingen aangeven en twee dobbelstenen. Als het klaar is, weegt het spel 9 tot 10 kilo. ,,Door een vriendin ben ik helemaal enthousiast geworden van mahjong. Ik speel het nu drie jaar en ik doe zelfs aan toernooien mee, hoewel ik geen topspeler ben,'' zegt ze.
Mahjong wordt in met name China al honderden jaren gespeeld. In Nederland is het spel de laatste jaren snel populairder geworden. In 2004 werd zelfs een officiële bond opgericht, waarbij ongeveer 300 spelers zijn aangesloten. Hoewel ze haar diploma al jaren geleden haalde, is Janny Adelaar pas sinds een jaar officieel bezig met het maken van sieraden.
,,Voor die tijd deed ik het vooral uit hobby. Sinds een jaar werk ik samen met een vriendin. Ik wilde iets maken waarmee ik me kon presenteren en ik dacht meteen aan een mahjong-spel. Je kunt een bestaand spel laten verzilveren, maar dat is niet echt. Als je het doet, moet je het goed doen.'' En dus stak Janny een flink deel van haar spaargeld in zilver. Elke steen vertegenwoordigt een waarde van 250 euro.
Tijdrovend is de klus ook, want elk stuk vraagt acht uur werk. ,,Van een siliconenmodel giet ik wasmodellen die ik graveer. Daarna laat ik het stuk in zilver gieten, waarna ik het nog eens graveer. Ten slotte wordt elk stuk drie keer gelakt.'' Uiteraard krijgt elk onderdeel keur- en jaarstempels. ,,Kijk, dat vind ik nou leuk: als iemand over 200 jaar met dit spel bij het programma Tussen Kunst en Kitsch komt, kan een deskundige meteen zien wie het heeft gemaakt, waar en wanneer.''
Op diverse internetsites staan foto's van haar werk. Er is ook een filmpje gemaakt, dat binnenkort op YouTube is te zien. ,,Een filmpje van tien minuten dat door iemand van het blad Mahjong News is gemaakt, waarin het hele proces is te zien.'' Liefhebbers voor foto's en film zijn er genoeg, want mahjong is het meest gespeelde spel ter wereld. Dat ligt niet aan ons, westerlingen, maar aan de Chinezen die met miljoenen tegelijk mahjongen.
Daarom denkt Janny Adelaar dat ze haar levenswerk wel aan een gefortuneerde liefhebber kan verkopen. ,,35.000 tot 40.000 euro wil ik er toch wel voor hebben. Dan tel ik niet eens àlle uren die ik erin stop. Er moet toch iemand uit, pakweg, Dubai zijn die het spel wil hebben.'' En als zich geen koper meldt, is het ook goed, vindt Janny. ,,Dan hou ik het gewoon zelf. Het is hoe dan ook waardevast.'' Aan de andere kant is het ook mogelijk dat zich meer kopers melden. ,,Ja, in dat geval zou ik nog zo'n spel moeten maken. Hoewel, dat is dan niet zo exclusief meer. Maar misschien maak ik nog wel eens een ander spel.''
Het mahjongspel van Janny Adelaar is niet om alleen maar om naar te kijken. ,,Je kunt er echt mee spelen. Het is natuurlijk kwetsbaar omdat zilver zacht is, maar het kan wel. En dat ga ik dus ook doen. Voor ik het verkoop ga ik er één keer mee spelen. Dat móet gewoon.''