Hoofdredacteur Sjuul Paradijs van de Telegraaf.
DEN HAAG - De afluisterpraktijken van de Algemene Inlichtingen- en Veiligheidsdienst (AIVD) moeten nauwkeurig worden onderzocht, vinden PvdA en VVD.
Onlangs deed de Rijksrecherche een inval bij een journaliste van de Telegraaf, die geheime informatie kreeg van twee inmiddels gearresteerde (oud-)medewerkers van de AIVD. De krant schreef onder meer dat de dienst het kabinet op het verkeerde been had gezet in de aanloop naar de oorlog tegen Irak door klakkeloos buitenlandse inlichtingenrapporten over te nemen. De AIVD zou telefoontaps hebben geplaatst bij de hoofdredacteur, zijn plaatsvervanger en twee journalisten van de Telegraaf om achter het lek in de eigen dienst te komen.
De Commissie voor Toezicht op de Inlichtingen- en Veiligheidsdiensten moet volgens de Kamerfracties nagaan of de AIVD haar boekje te buiten is gegaan in deze kwestie.
VVD’er Fred Teeven vindt dat het daar wel naar uitziet. ,,Als je zó lang journalisten afluistert, sinds 15 januari al, dan lijkt het erop dat ze over de schreef zijn gegaan. Want ze krijgen in al die tijd natuurlijk veel ‘bijvangst’ en daarmee tast je onnodig journalistieke bronnen aan.’’
Ook Ton Heerts (PvdA) heeft kritiek. Volgens hem wordt het begrip staatsgeheim vaak te ruim uitgelegd door inlichtingendiensten, zodat ze extreme opsporingsbevoegdheden zoals telefoontaps kunnen inzetten. ,,Dat is niet goed. Die diensten moeten erg terughoudend zijn met zulke acties tegen journalisten, want het is ook in het belang van onze democratie dat journalisten zaken boven tafel proberen te krijgen.’’
Hoofdredacteur Sjuul Paradijs van de Telegraaf vindt het afluisteren van hemzelf en drie journalisten ‘buitenproportioneel’. ,,Het is te gek voor woorden als een journalist zijn woning verlaat en dan om zich heen moet kijken of James Bond hem niet volgt. De AIVD heeft ook grenzen. Er is met kanonskogels op een mug geschoten.’’
Het Genootschap van Hoofdredacteuren en de journalistenvakbond NVJ spreken schande van de actie. ,,Spionage kan alleen als het gaat om een dreigende aanslag of terrorisme. Hier was de nationale veiligheid niet in het geding,’’ zegt voorzitter Arendo Joustra van het genootschap.