Staatssecretaris Ank Bijleveld. FOTO JACQUELINE DE HAAS
DEN HAAG - Respectloos! Staatssecretaris Ank Bijleveld (Koninkrijksrelaties) kan haar ergernis over PVV-Kamerlid Hero Brinkman nauwelijks verbloemen.
De Nederlandse Antillen zijn een boevenbende die we moeten verkopen, vindt hij. De eilandengroep kan volgens hem zo op Marktplaats.
,,Natuurlijk, een Kamerlid mag zeggen wat hij wil, maar dit gaat veel te ver. Dit was eenvoudig scoren voor de bühne. Brinkman heeft dit ook niet gezegd voor de Antillianen, maar voor zijn eigen achterban. Misschien is hij hier nu wel een beetje bekender, maar dáár is het effect heel vervelend.’’
Bijlevelds telefoon stond meteen roodgloeiend na de opmerking van Brinkman. Volgens de staatssecretaris is vooral de uitspraak over Marktplaats verkeerd gevallen. ,,Dat vonden ze veel erger dan dat over die boevenbende. Ze voelden zich in hun bestaan aangetast. Bovendien, het kan helemaal niet. Volkenrechtelijk hebben wij een band met de Antillen en daar kunnen we niet vanaf, zelfs al zouden we dat willen. Brinkman weet dat ook. Tenminste, dat hoop ik.’’
Over een week stapt de CDA-bewindsvrouw weer in het vliegtuig naar de West. Geen makkelijke trip. Want de officiële gesprekken zijn al lastig genoeg. In de jongste plannen verdwijnen de Antillen als land. Curaçao en Sint-Maarten worden net als Aruba aparte landen binnen het koninkrijk. Bonaire, Sint-Eustatius en Saba worden gemeenten. Nederland zal de hoge schulden - 2,2 miljard euro - aflossen als de Antillianen aan de voorwaarden voldoen dat ze hun begroting op orde hebben, de criminaliteit aanpakken. Bovendien moet het financieel toezicht goed zijn geregeld.
Bij deze onderhandelingen zijn relaties belangrijk, weet Bijleveld. De verstoorde verhoudingen na weer een kritische groep Kamerleden, vergt veel diplomatie en masseerwerk. Met een glimlachje: ,,We krijgen dit zeker te horen. De onderhandelingen over staatkundige vernieuwingen zijn al niet eenvoudig. Dat ligt gevoelig. De emoties zijn heftig. En daar zal dit gedoe nog overheen komen. Lastig.’’
Bijleveld wil de clash tussen de Nederlandse en Antilliaanse parlementariërs dan ook zelf maar ter sprake te brengen. ,,Op de Antillen zien ze niet dat het de PVV maar is. Ik zal uitleggen wat ik ervan vind en dat Brinkman door de rest van de Kamer niet wordt gesteund.’’
Ze vindt dat ook de Antillianen het niet erg handig hebben aangepakt. ,,Het was beter geweest als ze niet hadden gehapt. Ik heb zelf geen aandacht aan Hero Brinkman besteed. Het was beter geweest als zij dat ook hadden gedaan.’’
De PVV’er kreeg in een enquête vlak na zijn uitspraken de steun van 49 procent van de Nederlanders. De staatssecretaris is niet onder de indruk. ,,Als je vraagt of we die boevenbende moeten verkopen, zegt toch iedereen ja? Het is hetzelfde als vragen: Moeten de belastingen omhoog? Te gemakkelijk. Maar ik begrijp het gevoel van Nederlanders wel. Er zijn best kritische kanttekeningen te maken. Zoals de criminaliteit op Sint-Maarten, onbegrijpelijke overheidsbenoemingen en parlementariërs die hun eigen salaris verhogen.’’
Maar, er gebeurt op de eilanden ook veel goeds, meent zij. ,,Mensen weten dat niet. De gemiddelde Antilliaan weet meer van Nederland dan andersom. Want wie weet nou dat Saba één rots is en dat op Bonaire 11.000 mensen wonen?’’
Bijleveld weet waar ze het over heeft. Geleerd van haar Arubaanse tante. ,,Het zijn heel warme mensen met veel aandacht voor elkaar. Hechte familiebanden. Iedereen die op een huwelijksfeest komt, moet iets doen. Dan sta je een dag van tevoren al taartjes in te pakken die de gasten na afloop meekrijgen.”
Toch hebben de Antillen ook iets Nederlands. „Kijk naar de huizen in Willemstad op Curaçao. Dat zijn oude Nederlandse woningen, maar dan in felle kleuren geschilderd. Het heeft voor ons uit Nederland toch iets van herkenning en dat vind ik grappig.”
Maar de staatssecretaris kent ook de andere kant van de Antillen. „Het duurt allemaal wat langer. Het is twee stappen vooruit en één terug. Minstens. Je moet daarom heel goed weten wat je wilt. Je eigen keuzes maken en jezelf blijven.”
Ank Bijleveld heeft geen moeite met het cultuurverschil en de tijd die onderhandelen op de Antillen nu eenmaal kost. Ze respecteert de cultuurverschillen.
Maar ze houdt haar hart vast als er weer een parlementaire delegatie naar de West gaat. Wie weet wat de Kamerleden er dan weer zullen uitgooien. Ank Bijleveld lachend: ,,Ik zal het nieuws dan goed in de gaten moeten houden.’’