In Massachusetts knallen de geweren

BOSTON - In Amerika's 'Staat van de baaien' is de geschiedenis tastbaar. Er werden heksen verbrand en de onafhankelijkheids- oorlog begon er. Maar het is er bovenal adembenemend mooi.

Na het antwoord op zijn laatste vraag, lijkt de imposante douanebeambte op het vliegveld van Boston te krimpen. Hij glimlacht zelfs, als hij een paar octaven hoger dan in het begin van het toelatingsexamen zegt: ,,U logeert in het Hawthorne Hotel in Salem? Daar zijn mijn ouders 45 jaar geleden getrouwd! En ik ben er geboren. Niet in dat hotel, maar in Salem. Dat is toch zó'n heerlijk stadje. Alles is op loopafstand: het centrum met de musea, de oceaan met het prachtige 'waterfront'. U moet daar beslist kreeft gaan eten. Maar pas op voor de heksen die je overal tegenkomt. Veel plezier!"

Jammer genoeg ligt Salem slechts 25 autominuten van het vliegveld, want de rit is een ideale manier om bij te komen van de strenge ondervraging bij de douane. Veel pure natuur, met her en der wat houten huizen in verweerd grijs, groen en blauw. Huizen met veranda's waar schommelbanken zachtjes heen en weer wiegen in het briesje dat van de oceaan komt. Je ziet het water soms door het groen heen schitteren. Alsof je in een Ralph Laurenreclame terecht bent gekomen. Bordjes 'te koop' hangen hier niet. Er wapperen wel opvallend veel Amerikaanse vlaggen aan de bordessen boven de royale voordeuren.

Vreemdelingen zijn van harte welkom
En zo rijd je ineens Salem binnen. In het monumentale Hawthorne Hotel is net een bruiloft aan de gang - even lijkt het alsof de tijd heeft stilgestaan. Wel logisch dat veel inwoners hier sinds de opening in 1925 feestvieren, want de entourage klopt aan alle kanten. Oude glorie die nog steeds stijlvol is en voortdurend wordt opgepoetst.

Vreemdelingen zijn van harte welkom op de trouwerij, maar Salem roept. Vooral na het bekijken van de Visitors Map & Travel Guide die de receptionist aan alle gasten overhandigt. Hij geeft bovendien nog een handige tip mee: ,,Volg de rode lijn en u mist niks."
De op straat geschilderde streep blijkt alle bezienswaardigheden met elkaar te verbinden: het Peabody Essex Museum vol zeeverleden, het New England Pirates Museum, het leuk rommelige havengebied waar bootjes van kreeftenvissers voor de deur van kreeftenrestaurants dobberen en de vele attracties waarin het woord witch voorkomt, heks.

Dat Salem in 1691 werd verscheurd door een heksenjacht waarbij negentien meisjes stierven door ophanging, wordt nu gretig omarmd. Een heksenmuseum, een heksenwassenbeeldenmuseum, behekste huizen, heksentochten en winkels vol zwarte puntmutsen, heksenneuzen en bezemstelen. En als je in een van die winkels vraagt naar Harry Potters favoriete vervoermiddel, de Nimbus 2000, verwijzen ze je met een stalen gezicht naar een beter gesorteerde winkel verderop.

Zelfs de toekomst is hier te koop, want in bijna elk winkeltje zit een heks klaar met kaarten, een kristallen bol of andere hulpmiddelen om die te voorspellen. Joseph Colitti, de gids van The House of the Seven Gables, vindt al dat heksengedoe maar niks. ,,We moeten helemaal niet trots zijn op die geschiedenis. Ik snap niet dat al die toeristen afkomen op heksenwinkels en heksenmusea. Ze kunnen beter hier komen, naar het oudste huis van New Eng-land. Dit is écht.''

Een heel speciaal karakter
In The Seven Gables kun je zien hoe de rijke kapitein John Turner en zijn dochter Suzanna woonden. Een groot deel van het interieur uit 1668 en de tuin zijn nog helemaal als toen. Colitti: ,,Weet u trouwens waarom de planken waarmee het huis - net als alle oude huizen in de omgeving - is gebouwd, niet breder zijn dan 23 inch? Planken van 24 inch en meer moesten in die tijd van de Britse overheersing naar Engeland worden gebracht, voor de scheepsbouw."

Na dit verhaal bekijk je de houten huizen in dit gebied met andere ogen. Maar of ze nu oud of nieuw zijn, ze geven dit gedeelte van Massachusetts - ook wel de Staat van de Baaien genoemd - een heel speciaal karakter. Een karakter dat nergens wordt verpest door nederzettingen van hamburgerketens. Elk stadje heeft, op een verdwaalde Dunkin' Donuts na, unieke restaurants en cafés met specialiteiten als kreeft, krab en taart. Taart waarvoor je de smakeloze koffie voor lief neemt.

En elk stadje heeft een specialiteit die niet geschikt is voor consumptie. Neem Lexington en Concord in The Greater Merrimack Valley, geboorteplek van de Amerikaanse Revolutie. In 1775 stuurde het Britse parlement extra troepen naar Massachusetts omdat de bevolking in opstand was gekomen tegen de Britse overheersers. ,,Hier begon de onafhankelijkheidsoorlog op 19 april 1775 met een gevecht dat de geschiedenis inging als 'the shot heard around the world','' zegt Masha Traber met een stem alsof de geweren weer gepresenteerd moeten worden.

Wandeling door de geschiedenis
De gids, vrijwilliger bij de Lexington Historical Society, staat in haar 18de eeuwse outfit (rode rok, donkergroene cape, wit mutsje en witte wollen handschoenen) op de 'Battle Green' in het centrum van het stadje. ,,Dít is de geboorteplaats van de Amerikaanse vrijheid!" Zonder één moment stil te zijn wandelt ze door de hele geschiedenis en wijst onderweg de bijbehorende plekken, standbeelden en gebouwen aan als de Buckman Tavern (met kogelgat) en de Munroe Tavern, het oude Britse hoofdkwartier en veldhospitaal.

In het Lexington Visitor's Center is ook een papieren gids verkrijgbaar voor wie zelfstandig een tocht door het verleden wil maken. In het Minute Man National Historical Park staan bovendien overal informatieborden, met een knop voor sfeerverhogende geluiden als bevelende stemmen en knallende geweren.

Ook in het bezoekerscentrum van het National Historical Park in Lowell staan weer enthousiaste gidsen klaar om belangstellenden in hun kielzog mee te nemen voor een stevige wandeling door de stad. Stad? Waar is nou dat Historical Park? ,,Dit ís het park!" zegt de ranger. ,,Het is een gebied waar vroeger de textielindustrie bloeide en door de status van nationaal park kon er veel bewaard blijven. Niet alleen de tot museum omgebouwde fabrieken en katoenmolens maar ook het kanalenstelsel. Zelfs de oude trams rijden nog." Het voelt een beetje belachelijk om achter een parkwachter door de straten te wandelen, maar de inwoners van Lowell zijn het gewend en lachen je slechts toe. Niet uit.

Het echte parkgevoel
Voor het echte parkgevoel moet je toch weer naar de kust. Omdat de grens tussen Massachusetts en de Atlantische Oceaan enorm grillig is, is er heel veel kust met rotsen, bossen en zandstranden. Zo bijzonder als Cape Cod onder Boston is - de film Jaws werd hier opgenomen - zo bijzonder is Cape Ann boven Boston. Een gebied met adembenemend mooie stranden en fotogenieke plaatsen als Manchester-by-the-Sea, Newburyport en Rockport, waar Santa Claus arriveert met een kreeftenboot.
 
Soms denk je dat je in een Disneypark terecht bent gekomen, maar ook hier zijn al die vrolijk gekleurde houten pandjes helemaal echt. Net als de mensen. Hoewel, soms lijkt het erop dat er acteurs zijn ingehuurd om het plaatsje op te leuken. Neem nou kreeftenkoker Roy Moore. Voor fotograferende toeristen wil hij zijn rood gekookte schaaldieren best een paar keer in het stomende water doen en weer omhoog halen. Met een glimlach. (XANDRA VAN BAARLE)


UIT & THUIS

De reis
Vlieg naar Boston (retour met KLM à €474) en huur op het vliegveld een auto (www.holidaycars.com, www.eautohuur.nl).  Reizen met het openbaar vervoer is tamelijk ingewikkeld. Wie alleen naar Salem wil, kan in de haven van Boston de Salem Ferry nemen.
www.salemferry.nl

Het verblijf
In Salem is het Hawthorne Hotel - in 1926 gebouwd voor de Vereniging van Oude Scheepskapiteins - een mooi adres. www.hawthornehotel.com
Een klassiek wit  houten paleis aan zee is Emerson Inn in Rockport
(www.emersoninnbythesea.com) en zo zijn er veel sfeervolle hotels. Ook prima b&b's als Essex Street Inn in Newburyport en trendy hotels: www.alofthotels.com/lexington en www.elementhotels.com/lexington.

Beste reistijd
Zomer en herfst (Indian Summer!) 

Eten en drinken
Langs de hele kust is seafood dé specialiteit. Van een puntzak krabpoten tot stijlvol gepresenteerde oesters en alle vis ertussenin. Liever een pizza? Upper Crust Pizzeria in Salem (achter het Bewitched-standbeeld) won vele prijzen. Lowell heeft een fantastisch Aziatisch restaurant - met helaas een interieur om te janken: Southeast Asia Restaurant in Market Street.

Walwissen kijken
Al zie je niet één walvis, een zeereisje is nooit weg. Vanuit veel havens vertrekken boten om de dieren te spotten. www.7seaswhalewatch.com en
www.seethewhales.com

......of antiek
Essex wordt niet voor niets de antiekhoofdstad van de VS genoemd: de 'historic Cape Ann shipbuilding town' barst ervan. www.capeannvacations.com
Jammer dat je met het vliegtuig bent!  

www.northofboston.org, www.nps.gov/lowe, www.merrimackvalley.org