'Signaal voor waarden en normen'

Met de aangekondigde sluiting van Guantánamo Bay, staat Barack Obama voor een enorme uitdaging, betoogt internationaal strafrechtadvocaat Geert-Jan Knoops (48).

Vijf vragen aan de adviseur van de verdediging van Osama Bin Ladens chauffeur, wiens thriller 'Advocaat van de Vijand' maandag verschijnt.

1. Is het een goed voornemen Guantánamo Bay te sluiten?

,,Ik denk het wel. In de wereld staat Guantánamo Bay symbool voor schending van het internationaal recht. Dat Obama op zijn eerste werkdag sluiting aankondigt, is een belangrijk signaal voor handhaving van eigen democratische waarden en normen.''

2. Komen de gevangenen nu op straat te staan?

,,Nee. Obama heeft alle processen laten stilleggen om te kijken wat hij met die 250 gevangenen moet doen. Er zijn liefst drie categorieën. Van de eerste zou zijn bewezen dat ze terreurdaden heeft gepleegd. De tweede is 'gecleard' (geschoond, red.). De derde, de moeilijkste, zou wel een veiligheidsrisico vormen, maar voor een veroordeling is onvoldoende bewijs. Als ze deze gevangenen vrijlaten, sluiten ze zich wellicht aan bij al- Qaeda. Sommige Congresleden vinden dat Obama's politiek terreur in stand houdt. Maar op welke rechtsgrond houd je die mensen dan vast?''

3. Heeft het gevangenisregime geen terroristen van onschuldige gevangenen gemaakt?

,,Verbittering kan ik me voorstellen. Maar iemand die geen terrorist is, wordt dat niet door verschrikkelijke vernederingen Je moet wezenlijk een ideologie aanhangen.''

4. Kan Nederland een rol spelen bij de opvang van gevangenen?

,,Minister Verhagen heeft gezegd dat hij geen individuele gevangenen wil opnemen. Het is een Amerikaans probleem dat de Amerikanen zelf moeten oplossen. Bovendien, als je oordeelt dat de mensenrechten ernstig zijn geschonden, maak je je met opname van gevangenen medeverantwoordelijk.''

5. Zou u Obama willen adviseren?

,,Gaarne.''