Luisa Maria Calderon tijdens de verkiezingen in novermber 2011. © AFP
Over minder dan zes maanden gaan de Mexicanen naar de stembus om een nieuwe parlement en een nieuwe president te kiezen. Maar zowel de regering als deskundigen vrezen dat de georganiseerde misdaad het proces zal manipuleren door marionet-kandidaten te laten installeren die luisteren naar de drugskartels.
Volgens Mexicaanse officieren van justitie is er vooralsnog weinig gedaan om narco's en hun drugsgeld buiten de presidentsverkiezingen te houden. Ook Amerikaanse ambtenaren maken zich zorgen over bezoedelde campagnes waarbij corrupte kandidaten naar burgemeestersposten en federale kantoren worden gebracht. De vrees bestaat dat deze kanidaten als ze eenmaal zijn gekozen de 'war on drugs' tegen de Mexicaanse drugskartels zullen ondermijnen. Dat schrijft de Washington Post vandaag.
Politieke analisten zeggen dat drugskartelleiders de presidentiële verkiezingen kunnen corrumperen, zelfs zonder zich er op een directe manier mee te bemoeien. Ze hebben de macht om lokale kandidaten naar voren te schuiven en om kiezers te onderdrukken. Dit zou het hele verkiezingsproces vervuilen.
De perfecte dictatuur
Deze praktijken zijn een wezenlijke bedreiging voor de Mexicaanse democratie, nu het land juist op het punt staat zich los te maken van decennia van corruptie en de macht van één partij.
De Institutionele Revolutionaire Partij, de PRI, had bijna 70 jaar lang de macht in handen. Feitelijk bepaalde de partij zelf wie de nieuwe president zou worden. Omdat wel vaststond dat de president maximaal 6 jaar mocht regeren, maar de volgende president standaard uit de partij voortkwam, werd dit systeem door de Mexicaanse schrijver Octavio Paz ook wel 'de perfecte dictatuur' genoemd. In 2000 verloor de PRI voor het eerst de verkiezingen. Men hoopte dat dit het democratische proces zou bevorderen. Maar nu lijkt het erop dat de partij dit jaar weer de macht zal veroveren.
Invloed
De angst bestaat dat drugskartels kandidaten zullen intimideren of soms zelfs vermoorden. En er is weinig tijd om het verkiezingsproces beter te beschermen, zegt Juan Luis Vargas, officier van justitie, in een interview in de Washington Post. De drugskartels maken volgens hem gebruik van economische logica, net als ieder bedrijf proberen ze zoveel mogelijk invloed te winnen. 'Ze willen bepaalde garanties van de autoriteiten bijvoorbeeld dat hun monopolies beschermd zullen worden, en dat hun concurrenten niet in hetzelfde gebied opereren.'
De verkiezing in 2012 zijn volgens Vargas nog risicovoller dan in 2006, want de drugskartels hebben nu een andere tactiek. Ze betalen liever van te voren al de campagnes van kandidaten dan dat ze invloed proberen te winnen nadat iemand op een politieke post is gekozen. Het uitgangspunt van drugsleiders is nu: 'Waarom zou ik de autoriteiten later afbetalen als ik ze vanaf het begin kan bezitten?'
Voorbode
De verkiezingen op 13 november in de staat Michoacan worden gezien als een voorbode van wat Mexico deze zomer te wachten staat. In de peilingen was Luisa Maria Calderon, de zus van de huidige president van Mexico Felipe Calderon, de gedoodverfde winnaar om de nieuwe gouverneur te worden. Maar ze verloor onverwacht van de PRI-kandidaat Fausto Vallejo Figuera, die wordt beschuldigd van het intimideren van kiezers.
Daarnaast onthulden lokale media audio-opnames waarbij de leider van het drugskartel la Famlia, andere leden van het kartel met de dood bedreigt als ze op de kandidaat stemmen die zou worden gesteund door het rivaliserende kartel Knights Templar-gang.
De federale autoriteiten zeggen hier onderzoek naar te doen aangezien ze meer aanklachten van bedreigingen hebben ontvangen.