Medische wereldprimeur: AMC kweekt stamcellen uit zaadbal

AMSTERDAM - Onderzoekers van het Academisch Medisch Centrum (AMC) in Amsterdam zijn er als eerste ter wereld in geslaagd stamcellen te kweken uit zaadbalweefsel. Deze vondst biedt hoop voor mannen die onvruchtbaar zijn omdat ze in hun kindertijd een kankerbehandeling hebben ondergaan.

Steeds meer jongens overleven kanker in hun kindertijd. Een vervelende bijwerking van hun behandeling is echter dat zij later vaak niet meer in staat zijn kinderen te verwekken, omdat de stamcellen van de zaadvormende cellen door de behandeling zijn afgestorven. Invriezen van sperma is bij kinderen niet mogelijk omdat jongens voor hun puberteit nog geen sperma produceren.

Stamcelbioloog Ans van Pelt en hoogleraar Humane Voortplantingsbiologie Sjoerd Rapping slaagden erin een kweekmethode te ontwikkelen voor 'spermatogoniale stamcellen', voorlopers van de spermacellen. Dat deden zij door weefsel van zes mannen, bij wie de zaadbal moest worden verwijderd wegens prostaatkanker, op kweek te zetten. De gekweekte stamcellen vermeerderden zich op een speciale voedingsbodem.

Voordat de methode grootschalig toegepast kan worden, is meer onderzoek nodig. De Commissie Mensgebonden Onderzoek heeft het AMC toestemming gegeven om de studie voort te zetten met menselijk weefsel. Onder meer moet nog worden vastgesteld of de gekweekte zaadcellen genetisch stabiel zijn en of er geen risico is dat achtergebleven kankercellen worden teruggeplaatst.

Binnenkort is het al wel mogelijk een stukje zaadbalweefsel van jongetjes te laten invriezen in het AMC. Dat kan eventueel later worden gebruikt om de volwassen man vruchtbaar te maken. De wetenschappers publiceren hun bevindingen in het toonaangevende Journal of the American Medical Association. (ANP)