'Wielerlegende Bartali hielp Joden te overleven'

UPDATE  Wielerlegende Gino Bartali komt mogelijk postuum in aanmerking voor een hoge onderscheiding in Israël. Dat liet de internationale wielrenunie UCI vrijdag weten. De Italiaan, tweevoudig winnaar van de Tour de France en drie keer de beste in de Giro d'Italia, zou volgens nieuw bewijsmateriaal in 1943 meegeholpen hebben om 800 Joden van deportatie te redden.

Bartali, op 5 mei 2000 overleden, zou daarvoor de onderscheiding 'Rechtvaardige onder de Volkeren' kunnen krijgen.

Die eretitel wordt door Israël gegeven aan niet-Joden die in de Tweede Wereldoorlog Joden hebben geholpen de Holocaust te overleven. Bartali belandde in 1943 door het Italiaanse regime bij de verkeerspolitie. Voor zover de soldaten die de wegen bewaakten wisten, was de wielerheld bezig met een trainingsrit over 380 kilometer tussen Florence en San Quirico, in de buurt van Assisi. In werkelijkheid smokkelde Bartali paspoorten, foto's en valse documenten in het frame en zadel van zijn fiets.

De afgelopen jaren kwamen er steeds meer details over het optreden van Bartali naar boven, dankzij een onderzoeksproject van een universiteit waarbij materiaal van een non, Holocaustoverlevenden en hun nakomelingen opdoken. Andrea Bartali, zoon van de legendarische wielrenner, zette het onderzoek voort met behulp van de Joodse gemeenschap in Toscane en journaliste Laura Guerra.

In Israël wordt gekeken of Bartali de Yad Vashem kan krijgen. Het gaat niet om een medaille, maar om een oorkonde en in Jeruzalem wordt zijn naam in een muur gebeiteld.

Tot aan zijn dood sprak Bartali nooit over zijn heldenactie. Ook zijn vrouw wist nergens van. Aan het eind van 1943 belandde de Italiaan 45 dagen in de gevangenis, zogenaamd wegens zijn steun aan het Vaticaan. Uiteindelijk kwam hij zonder proces vrij. (ANP/Redactie)