ROTTERDAM - Zonder zijn zwaar beveiligde helm had Felipe Massa zijn crash in Hongarije niet overleefd. Nochtans reden F1-piloten vijftig jaar geleden met niet meer op het hoofd dan een gewone pet. Veel grote kampioenen hebben dan ook het leven verloren in hun racewagen. Hoe veiligheid door de jaren heen belangrijk werd in de Formule 1.
In de beginjaren van de Formule 1 kwam snelheid altijd boven veiligheid te staan. Wereldkampioen Juan Manuel Fangio droeg niet meer dan een soort muts om zijn hoofd te beschermen. Maar in 1953 kon ook hij niet ontsnappen aan de reglementen en een helm werd verplicht. De eerste helmen zijn echter in niets te vergelijken met wat piloten vandaag dragen. Daarvoor is jarenlang onderzoek gevoerd.
Geheim
De exacte samenstelling van zo'n helm is een goed bewaard geheim. De buitenkant bestaat uit verschillende lagen en daaronder zit een laag aramide, ook gebruikt voor het ontwikkelen van veel kogelvrije vesten. Dan volgt een dikkere laag polyetheen en verder worden kleinere hoeveelheden aluminium, magnesium en epoxylijm gebruikt om de helm compleet te maken.
Licht
Het gewicht van een F1-helm ligt gemiddeld maar rond 1.250 gram. Hoe lichter de helm, hoe minder extreme G-krachten op de piloot worden losgelaten. Daardoor verkleint het risico op een nekblessure na een crash. Maar een helm moet ook ontzettend sterk zijn om een zware impact op te vangen. Aan die eigenschap van de helm had Massa vorig seizoen zijn leven te danken.
Vezels
Bij het maken van een helm moet eerst het hoofd van de piloot gemeten worden zodat er een model kan gemaakt worden. Dat model wordt vervolgens laag per laag ingepakt met koolstofvezels. Die bestaan op hun beurt uit nog kleinere vezels, die tot 15 keer dunner zijn dan menselijk haar. In één helm zijn de vezels zo'n 16.000 kilometer lang, genoeg om de afstand tussen Brussel en Tokio te overbruggen.
De verschillende lagen worden dan samengebonden in een autoclaaf. Daar worden ze onder hoge druk blootgesteld aan een temperatuur van 132 graden Celsius.
Ademen en kijken
Maar daarmee is de helm nog niet af. De piloot moet ook kunnen ademen en moet voldoende kunnen zien. Ventilatie is mogelijk dankzij een kleine opening aan de voorkant, die de lucht filtert en gassen en stoffen tegenhoudt. Iedere seconde vloeit tot tien liter verse lucht in de helm. Kijken doet de piloot door een speciale klep die eveneens een slag moet kunnen opvangen.
Zware test
De helmen worden uiteindelijk evenveel getest als de wagens. De reglementen zijn dan ook heel streng. En zelfs dan liep het voor Massa in Hongarije nog bijna fout toen een onderdeel van een andere wagen aan hoge snelheid tegen zijn helm crashte. Voor de fabrikanten zonder twijfel een reden om opnieuw rond de tekentafel te gaan zitten...
AD.nl telt af naar de start van het nieuwe F1-seizoen in Bahrein op zondag 14 maart. Tot dan belichten we het nieuwe seizoen iedere dag vanuit een andere hoek.
MORGEN: McLaren, de strijd tussen twee Britse wereldkampioenen
