'Barbara is voor de rest van haar leven verkracht'

ROTTERDAM - De verstandelijk gehandicapte Barbara uit Rotterdam is in verschillende tehuizen seksueel misbruikt.

De laatste keer vergreep een medebewoner zich aan haar. Voor ouders Jannes en Eelkje is de maat vol, ze stappen naar de rechter.


,,Ik ben je hoertje niet,'' bijt Barbara medebewoner Frits toe. Barbara is dan 23 jaar, maar heeft de verstandelijke vermogens van een kleuter. Het is begin april 2006 in De Bruggen in Zwammerdam (bij Gouda), een groot tehuis voor verstandelijk gehandicapten. Frits heeft Barbara zojuist geld geboden in ruil voor seks. Het aanbod komt niet uit de lucht vallen. Van oktober 2005 tot april 2006 heeft de eveneens verstandelijk gehandicapte Frits Barbara seksueel misbruikt. Bij het tehuis was bekend dat Frits 'seksueel ontremd' is.

Op het moment dat de ouders horen van het seksueel misbruik van hun dochter, zakt, niet voor het eerst, de bodem onder hun voeten vandaan. Zoon Erik, ook verstandelijk gehandicapt, is een paar jaar eerder slachtoffer geworden van seksueel misbruik in een woongroep in Ommoord. Volgens de ouders is Barbara daar eveneens misbruikt.
,,Dit vreet aan je,'' zegt vader Jannes de Jong. De Rotterdammer en zijn vrouw lopen al jaren bij een psycholoog. ,,Barbara is meerdere keren misbruikt. Binnen en buiten de instellingen.''

Barbara verliet op 12-jarige leeftijd het ouderlijk huis in Rotterdam. Naast haar verstandelijk handicap heeft ze een aangeboren eetstoornis. ,,Als ze zich niet aan een structureel dieet houdt, eet ze zichzelf dood,'' zegt haar vader. De ouders kunnen thuis niet meer zorgen voor Barbara en Erik. ,,We trokken het niet en zochten hulp. We dachten de zorg te delen, maar de hulp van instellingen is voor ons verschrikkelijk geworden.''

Inmiddels woont Barbara in een woongroep in Sliedrecht. Volgens haar vader is ze 'verkracht voor de rest van haar leven'. ,,Het gaat niet goed met haar. Ze volgt therapie om haar hoofd leeg te maken. Ze is angstig, bang en getraumatiseerd. Ze heeft één op één begeleiding nodig.''

De woede van de ouders over het misbruik in De Bruggen richt zich niet eens zozeer op dader en medebewoner Frits. ,,Het is vreselijk maar hij doet het in zijn verwarring en beperking. Het is de instelling die de veiligheid van onze dochter dient te waarborgen.''
Om misbruik te voorkomen zijn vele gesprekken aan haar verhuizing naar Zwammerdam vooraf gegaan. Leidinggevenden waren uitgebreid bijgepraat over het seksueel misbruik in het vorige tehuis. Moeder Eelkje de Jong: ,,We hebben benadrukt dat Barbara kwetsbaar is. Ons is beloofd dat ze daar veilig zou kunnen wonen en werken. Veiligheid stond voor ons op de eerste plaats.''
Zo zou hun dochter samen met andere vrouwen de dagbesteding doorbrengen, maar Barbara was vaak de enige vrouw temidden van mannen. Ook zou op de groep van Barbara een vaste begeleider zitten en dat bleek niet het geval. ,,Ons is door De Bruggen schijnveiligheid geboden.''

De ouders hopen dat de rechtszaak dit najaar verlichting en erkenning zal brengen. Tot dan wil De Bruggen niet in de media reageren op de zaak. Tijdens de zitting zal ook de schadeclaim van 15.000 euro aan bod komen. Maar belangrijker is voor hen dat ruchtbaarheid wordt gegeven aan de zaak. Eelkje de Jong: ,,We zijn geen verbitterde mensen, want er gebeuren veel goede dingen in de zorg. De begeleiders op de vloer werken keihard. We willen de excessen aankaarten. Bij seksueel misbruik moeten ouders zich niet laten intimideren door de zorginstellingen. Ze moeten strijden voor betere hulp en nazorg, zowel voor slachtoffers als de ouders. Barbara heeft levenslang en wij ook.''

De namen van Barbara en Frits zijn omwille van privacyredenen gefingeerd. (DAAN HAKKENBERG)