Gekantklost hekwerk levert designprijs op

ROTTERDAM - Onlangs sleepten 'Demakersvan' de Toon van Tuijl Designprijs in de wacht met een gekantklost hekwerk. 'Stuiterballen' Jeroen en Joep Verhoeven over design en hun filosofie achter de fabriek in India.

In hun studio aan de Rotterdamse Maas spreken we de roodharige eeneiige tweeling Joep en Jeroen Verhoeven (33), hun compagnon Judith Graauw heeft verplichtingen elders. ,,Zij is de balans tussen ons tweeën en brengt rust in ons turbulente bestaan,'' zegt Joep. ,,Als we aan het brainstormen zijn en de ideeën over elkaar heen buitelen, is zij degene die er een paar uitpikt.''

Vijf jaar geleden voltooide het trio een studie aan de Design Academy in Eindhoven en startte 'Demakersvan'. Daarna ging het heel snel. ,,We hebben enorm geluk gehad en kregen hulp van Lidewey Edelkoort, die ons overal in de kunstwereld heeft geïntroduceerd,'' zegt Jeroen. Hun afstudeerprojecten werden aangekocht door het Museum of Modern Art (Moma) en het Londense Victoria & Albert Museum. ,,Toen Paola Antonelli van het MoMa belde om te vertellen dat ze de tafel Cinderella in de collectie wilden opnemen, wist ik niet wie het was. We waren zo naïef. Tot overmaat van ramp stuurden we ook gewoon een rekening terwijl wij later hoorden dat het de gewoonte was een stuk aan het museum te doneren. MoMa heeft hem nog betaald ook,'' vertelt Jeroen lachend.

Afstudeerproject La Fence, een gekantklost hekwerk met molens en bloemen, doet het heel goed. Zo goed dat ze op zoek gingen naar manieren om het op grotere schaal te produceren. Samen met Vivek Radhakrishan, een Indiaase medestudent, startten zij drie jaar geleden een fabriek in India. ,,We zijn samen afgestudeerd en hij had de contacten in India,'' aldus Jeroen. ,,We tekenden de fabriek en lieten het ontwerp uitvoeren. Bijna alle bouwvakkers van de fabriek in Bangalore zijn bij ons gebleven. Veel mensen denken direct aan vreselijke arbeidsomstandigheden en kinderarbeid. We zijn geen Rode Kruis-organisatie en we zitten er ook omdat de loonkosten laag zijn, maar we willen het wel goed regelen. Ik zou het niet over mijn hart kunnen verkrijgen om mensen uit te buiten.''

Demakersvan heeft in India 75 werknemers die er volgens Jeroen allemaal trots op zijn bij het bedrijf te werken. ,,We hanteren een strenge selectie van de mensen die bij ons solliciteren. Slechts 30 procent wordt aangenomen. We kijken bijvoorbeeld of de werknemer geen lening heeft bij malafide bedrijven. Als dat zo is, kopen we die af. Door de torenhoge rentes die ze daar moeten betalen, kan de druk zo hoog zijn dat ze wellicht in de verleiding komen te stelen binnen het bedrijf. Iedere werknemer die bij ons in dienst komt, krijgt bovendien een cursus over bankzaken.

Dat zijn ze niet gewend, ze gebruiken bijvoorbeeld voor het eerst een bankpasje met pincode. We betalen hun pensioen en zorgen ervoor dat het hele gezin plus ouders en schoonouders zijn verzekerd.'' Ook wordt er gecontroleerd of de kinderen van de werknemers naar school gaan. Jeroen: ,,De mensen dragen allemaal dezelfde werkkleding en werken maar vijf dagen per week van 8.00 tot 17.00 uur, dat is in India heel bijzonder. Maar je moet wel respect hebben voor de cultuur, anders zit je binnen een maand weer thuis.''

De tweelingbroers praten druk en gedreven. ,,We zijn altijd van die stuiterballen geweest. Op school was dat een ramp. We hadden moeite met autoriteit, en nog steeds trouwens. Boeken zijn nooit aan ons besteed geweest. Misschien dat we daarom zo creatief zijn geworden.'' (MONICA VERHOEK)