Water klotst uit ’t visglas als de trein voorbij rijdt

Het lijkt wel of alle lezers van het AD Rotterdams Dagblad ooit in de Rosestraat of de Oranjeboomstraat hebben gewoond, ....

...want het tafereeltje van de hondekop op de raadplaat van vorige week maakte een reusachtige stroom herinneringen los. Sommigen werden alleen nog wakker van de herrie als de trein langer dan veertig wagons was.

Kent u die uitdrukking? ’Hoe dichter bij Dordt, hoe rotter het wordt.’ Die weinig complimenteuze slogan hing begin jaren zeventig op een spandoek aan de achterbalkons van de Rosestraat. Mevrouw L.M. Lembeck, die destijds nota bene in Dordt woonde en dagelijks in de hondekop zat, ziet het dundoek nóg hangen.

,,Men doelde op het enorme gebrek aan onderhoud aan de oude huizen,’’ schrijft ze. ,,In 1970 heb ik er zelf drie maanden gewoond. Keuken en wc delen met andere huurders. Meubels hadden we niet. Een matrasje in de alkoof, oude kleden en kussen waren genoeg. Lappen stof voor de ramen en veel kaarsen en hasj. Wat een feest!’’

De bouwvalligheid van de woningen is veel lezers een doorn in het oog. Armoe troef! Godvergeten droefenis! Een verschrikkelijk gezicht! Het is een kleine greep uit de kwalificaties die ons werden toegemaild.

,,Je reed via de Rosestraat de stad binnen. Dat was dus geen best visitekaartje,’’ merkt John Krijgsman op. ,,Al werd dat ruimschoots gecompenseerd door het uitzicht op de Maas wanneer de trein over De Hef reed. Helaas is die belevenis verloren gegaan toen in 1993 de Willemsspoortunnel werd geopend.’’

Opvallend is ook de eensgezindheid van lezers over de herrie die de spoorweg veroorzaakte: ,,Het went!’’ schrijft vrijwel iedereen die in de Rosestraat of de Oranjeboomstraat heeft gewoond.

Astrid Mirck moet nóg glimlachen als ze denkt aan haar huwelijksnacht, tevens de eerste nacht die zij met haar kersverse echtgenoot doorbracht in haar felbegeerde etage in de Oranjeboomstraat. ,,Moe, na een leuk feest, gingen we naar bed. Na ongeveer tien minuten een hoop herrie. Alles stond te trillen. De chemietrein kwam langs. We hebben liggen gieren van de lach. Maar we hebben toch lang moeten wennen aan dat gedender.’’

Leo Krabbendam hoorde ze op een gegeven moment niet eens meer. ,,’s Nachts kwamen de vrachttreinen langs. Wij werden alleen wakker als de combinatie langer was dan veertig wagons, want dan duurde het geluid langer dan je gewend was.’’

Hellevoeter J. Hazekamp was jarenlang machinist op de hondekop. ,,De mensen op de balkons zwaaiden naar mij. Dan gaf ik een klap op mijn claxon.’’

Dankzij zo’n claxon konden de opa en oma van Henny Lubbers-van Ravestein zich het vege lijf redden in de nacht van 1 februari 1953. ,,Zij woonden in de Rosestraat 96. De trein reed in de nacht van de watersnoodramp toeterend voorbij. Oma hoorde het en maakte opa wakker. ’Hendrik er is wat aan de hand, want de treinen toeteren’. Ze stapten uit de bedstee en stonden tot hun middel in het water.’’

W. Timmers uit Spijkenisse schrijft: ,,Mijn tante woonde in de Oranjeboomstraat, en als ze bij mij logeerde, kon ze niet slapen omdat het zo stil was. Dan miste ze de treinen.’’

Opmerkelijk! Want vooral voordat het spoornet elektrisch werd, moet het lawaai oorverdovend zijn geweest. ,,De huizen schudden soms zo erg, dat het water in ons visglas begon te klotsen. En dat was echt geen uitzondering,’’ schrijft Rotterdammer A.E. Dubber.

Veel lezers stonden vaak op het balkon om naar de treinen te kijken. Mevrouw Breur-Van Gulik: ,,Mijn moeder vertelde dat zij in de Eerste Wereldoorlog, toen Antwerpen werd gebombardeerd, de hele dag op de veranda hebben gezeten. Alle treinen die langs kwamen, zaten boordevol vluchtelingen.’’

Tenslotte vroegen wij ook nog of de lezers iets wisten te melden over de hondekop. Dat hebben wij geweten. H. Hallensleben, oud-werknemer van wagonfabrikant nv Allan, doet ons een uitgebreid relaas over bouwmallen, zijwanden en beplating uit de doeken. Heel veel lezers weten te melden dat deze hondekop een zogeheten Beneluxtrein was. ,,Die treinstellen onderhielden de dienst tussen Amsterdam en Brussel-Zuid,’’ meldt Harry Vroegop uit Dordrecht. ,,Ze waren geschikt voor zowel de bovenspanning van 1500 volt gelijkstroom, die in Nederland gebruikelijk is, als de 3000 volt gelijkstroom die in België op het net staat.

De scheiding van beide netten lag net ten zuiden van Roosendaal. Als de machinist die scheiding naderde, liet hij de stroomafnemer voor het Nederlandse net zakken, en de andere voor het Belgische net werd tegen de draad gezet.’’