De hal van het gekraakte Ubicapand aan de Utrechtse Ganzenmarkt. FOTO SHODY CAREMAN
UTRECHT - Krakers zijn geen homogene groep en spreken niet voor elkaar. Maar over één ding zijn ze het eens: de kraakbeweging heeft Utrecht goede dingen gebracht.
Weggeefwinkel, gaarkeuken, poppodia, behoud van gebouwen. Achter de geschilderde ruggengraat op de Ganzenmarkt in Utrecht is de woongroep Ubica te vinden. Zij bewonen misschien wel het bekendste kraakpand van Utrecht. Het bestaat uit twee gebouwen: een oud stadskasteel, voor het eerst genoemd in 1319, en een drukkerij uit 1865. In 1989 brandde het pand uit, Het was toen in gebruik bij matrassenfabrikant Ubica. Twee jaar later werd het gekraakt.
Er wonen tien mensen, er is een bakfietsenuitleen, eens in de maand wordt er gratis eten uitgedeeld aan wie maar wil, er is een werkplaats en de bandjes die optreden in het ACU aan de Voorstraat (ooit ook gekraakt) logeren gewoonlijk in het Ubica.
Kraker Kees ('Nee, zo heet ik inderdaad niet, maar laat het daar maar bij') woont sinds twee jaar in het Ubica. ,,Ik vind het een geweldig pand. Geen hoek is hetzelfde. En het idee in een oud stadskasteel te wonen, is natuurlijk ook mooi.''
Binnen is op last van de brandweer een nieuw plafond aangebracht. Het contrast met de oude bakstenen muren (nog uit de 14de eeuw) is groot. Omdat het ene gebouw uit drie verdiepingen bestaat en het andere uit vier, moeten de bewoners voortdurend trappen op en af om van de ene ruimte in de andere te komen. ,,We proberen het pand goed te onderhouden. Hoe langer je ergens woont, hoe meer gevoel we voor het gebouw hebben. Zonder krakers was dit nog een afgebrande ruïne geweest.''
Landgoed Sandwijck in De Bilt is nog zo'n voorbeeld van een pand dat volgens krakers dankzij hen werd gered. Het stond al 16 jaar leeg, toen het in 1989 werd gekraakt. Nu is het gelegaliseerd. De oudste bewoner Wigle Braaksma durft niet te zeggen wat er met het gebouw was gebeurd als het niet was gekraakt. ,,Het had best ook in de fik kunnen gaan. Nu wordt het gebouw onderhouden.''
Judith is een van de actievelingen binnen de Utrechtse kraakbeweging. ,,Er leven veel vragen over het kraken na het kraakverbod. Worden straks alle panden tegelijk ontruimd? We denken dat het niet zo'n vaart zal lopen, maar toch.'' Ze maakt zich zorgen over de persoonlijke situatie van krakers. ,, Ik voel me het best thuis in een woongroep. Dat kan niet zo makkelijk in het legale huurcircuit.'' (MARGREETH FERNHOUT)
