Kunstenaars strijden voor behoud ateliers

UTRECHT - Kunstenaars van de Vlampijpateliers hielden gisteren open dag. Die stond in het teken van de sloop van hun pand. De 66 kunstenaars moeten tot hun grote verdriet wijken voor de Spoorlaan, de nieuwe invalsweg aan de westkant van de stad.

Lou Vos ziet het helemaal voor zich: de Vlampijpateliers als culturele hotspot van Utrecht. En waarom niet, vraagt de spreekbuis van alle 66 kunstenaars in het voormalige, met sloop bedreigde pand van Werkspoor zich hardop af.

,,Utrecht wil toch in 2018 culturele hoofdstad van Europa worden. Wat is er dan mooier als je met de trein vanuit Amsterdam Utrecht binnenrijdt en dan direct aan je rechterhand onze ateliers ziet met daar bovenop onze naam in neonverlichting. Dat is toch een mooi visitekaartje?''

Ok, van de buitenkant ziet het oude constructiebedrijf van Werkspoor, dat eind jaren '50 vanuit Amsterdam naar Utrecht verhuisde, er niet uit. Dus daar is voor de eigenaar, de gemeente Utrecht, nog een duidelijke taak weggelegd. Die heeft echter compleet andere plannen met de 66 ateliers. Utrecht wil aan de westkant van de stad een nieuwe invalsweg aanleggen: de zogeheten Spoorlaan. Die staat ingetekend dwars door de ateliers. Die moeten dus plat, als de plannen doorgaan.

De Spoorlaan is omstreden en was de splijtzwam van het vorige college van burgemeester en wethouders. De nieuwe weg komt te liggen naast het spoor Utrecht-Amsterdam en loopt vanaf de A2 langs het spoor naar de Josephlaan. Hier gaat-ie onder de grond.
Of en wanneer de nieuwe weg, waarover minimaal 35.000 auto's per dag moeten gaan rijden, er komt, is nog onduidelijk.

Duidelijk is wel dat-ie op veel weerstand kan rekenen bij de bewoners van de wijken Zuilen, Ondiep en Pijlsweerd.
Het steekt Vos, sinds 2005 huurder van een werkruimte in de Vlampijpateliers, dat de gemeente zomaar een streep haalt door iets, waarvan ze niet weet wat er gebeurt. ,,Ze zijn hier nog nooit wezen kijken. Straks kun je inpakken. Word je ergens anders neergezet.''
Nog even los van de eventuele waarde (cultureel erfgoed), die het oude Werkspoor-pand heeft voor de wijk Zuilen. ,,Je zou zo'n locatie juist in ere moeten herstellen,'' is de overtuiging van de kunstenaars.

De hoge ramen, de saamhorigheid en de samenwerking (kruisbestuiving) tussen de huurders (onder anderen schilders, houtbewerkers, illustrators) maakt de Vlampijpateliers zo uniek, legt Vos uit. Zo'n pand krijg je nergens anders meer. ,,Elke middag klinkt hier om één uur de bel voor de lunch.''

Jesse van Boheemen is de laatste kunstenaar die een atelier heeft kunnen huren in het oude gebouw. Hij is daar wat blij mee. Ook hij prijst de samenwerking tussen de collega's.
Afgelopen weekeinde hielden 42 van de 66 ateliers open huis. Mede bedoeld om hun werkruimte op de kaart te zetten. Vos: ,,We hopen hiermee te bereiken dat de gemeente met andere ogen naar de locatie gaat kijken. Die heeft zeker potentie.''

Tijdens de open dagen bleek dat de bedreigde kunstenaars in hun verzet op steun kunnen rekenen van veel bezoekers.
Titia Mulder: ,,Die kleinschaligheid maakt de Vlampijpateliers zo aantrekkelijk.'' RENÉ CAZANDER