’Niemand nam de regierol op zich’

DEN HAAG - Nota bene hulpverleners zelf vertelden René Diekstra de laatste weken dat ze nu pas voor het eerst een...

...goed en volledig overzicht krijgen van wat zich heeft afgespeeld rond het Haagse gezinsdrama van eind november vorig jaar en welke rol de verschillende instanties daarbij hebben gespeeld.

Dat overzicht werd ze geboden door de commissie-Diekstra, die de toedracht naar het gezinsdrama en de hulpverlening aan het probleemgezin heeft onderzocht. De vader van het gezin doodde op zondag 27 november 2005 zijn ex-vrouw, zijn twee kinderen en daarna zichzelf. De twee ouders waren op dat moment nog geen half jaar gescheiden.

Het is een veeg teken dat de instanties dat overzicht tot ver na het drama misten, realiseert ook psycholoog en voorzitter van de commissie Diekstra zich. „De titel van het rapport is Voldoende schakels, maar geen keten. Die titel geeft aan dat de instanties gebrekkig contact hadden met elkaar. Het weinige aan informatie dat ze hebben uitgewisseld, was vooral procedureel. Informatie is echter van groot belang om een analyse te kunnen maken van de risico’s. Omdat de gegevens niet werden gedeeld, hadden verschillende instanties verschillende inzichten in de risico’s. De ene hulpverlener dacht dat een scheiding tussen de man en de vrouw risicoverhogend zou werken, de ander zag dat als iets dat rust bracht. Dat is wel van belang geweest.’’

„Het probleem is dat er in 2004 wel een convenant is opgesteld om beter samen te werken, maar dat die afspraken veel te veel een ’light-versie’ zijn geworden. Het moet allemaal veel dwingender. In feite moeten we constateren dat niemand de regierol op zich heeft genomen. Niemand heeft zichzelf verantwoordelijk gesteld voor de aanpak van de problemen van het gezin, die uiteindelijk tot het drama hebben geleid. Dat is een algemeen en ernstig verschijnsel.’’

„Als een dader bekent, en dat gebeurt niet zelden, is er nog geen sprake van een aangifte. Dat is een probleem, omdat aangiften wel, maar meldingen niet worden doorgegeven aan de betrokken hulpinstanties. Daardoor kan het zijn dat iemand zoals de vader, met een betrekkelijk lange geschiedenis van huiselijk geweld, niet als recidivist (iemand die in herhaling valt) te boek stond. Dat beïnvloedt de risicoanalyse.’’

Volgens Diekstra zijn er ’waarschijnlijk’ wel drama’s te voorkomen. „Vergeleken met Zweden en de Verenigde Staten is de samenwerking tussen verschillende instanties in Nederland veel minder strak geregeld.’’ De psycholoog benadrukt wel dat het niet per se zo is dat juist dit gezinsdrama van eind november voorkomen had kunnen worden. „Die pretentie gaat voorbij aan het feit van de beperkte zeggenschap over het gedrag van mensen dóór mensen.’’

Diekstra is er echter wél van overtuigd dat het gevaar voor drama’s kan verminderen als zijn aanbevelingen worden overgenomen. De psycholoog maakt zich ook zorgen over de mate waarin instanties toegerust zijn om daders of potentiële daders, die de Nederlandse taal niet of onvoldoende machtig zijn, te onderzoeken of te behandelen. „Zo merkten we dat een behandeling, bijvoorbeeld in de forensisch psychiatrische instelling De Waag, alleen mogelijk is als de betrokkene Nederlands spreekt. Het beleid van deze instellingen is niet afgestemd op de vele culturen in de Haagse regio.’’