‘Opvolgers Holleeder staan te trappelen’

AMSTERDAM - Een groep jonge Marokkanen in Amsterdam dreigt uit te groeien tot de nieuwe top van de onderwereld. Dat zegt Willem Woelders, chef van de Amsterdamse recherche, in een gesprek met deze krant.

Het gaat om jongens die vijf jaar geleden begonnen als kleine criminelen, maar volgens hem ‘snel doorgroeien’. ,,Ze werken nu landelijk, zijn gewend aan het grote geld en geweld. Als zij nu de vacante machtsposities in de onderwereld kunnen pakken, doen ze het.’’

Volgens Woelders is de huidige top van de Amsterdamse onderwereld binnen twee jaar uitgeschakeld. Hij doelt onder meer op Willem Holleeder, die volgens hem een forse celstraf krijgt wegens afpersing. Er zijn bovendien aanwijzingen dat hij betrokken was bij ‘twaalf of dertien’ liquidaties, stelt Woelders.

’Arrestatie Holleeder was cruciaal’

AMSTERDAM

Hoeveel liquidaties Willem Holleeder heeft laten plegen? Twaalf, misschien dertien, denkt Willem Woelders. ,,Het waren er geen 25, zoals Willem Endstra heeft beweerd. Maar in meer dan tien zaken is er stevige informatie in de richting van Holleeder, laat ik het zó zeggen.’’

Woelders neemt volgende maand afscheid als chef van de recherche bij het korps Amsterdam-Amstelland. Hij kan de deur met een gerust hart dichtgooien, vindt hij: de georganiseerde misdaad in de hoofdstad kreeg de laatste twee jaar een flinke dreun.

De groep rond Willem Holleeder werd opgepakt, evenals vijftien personen die betrokken zouden zijn bij liquidaties. Woelders’ conclusie: de oude generatie Amsterdamse topcriminelen, die vanaf 1995 de macht in handen had, wordt zo langzamerhand platgelegd.

,,We hebben nog een aantal arrestaties te gaan,’’ zegt de boomlange Woelders in zijn kantoortje op het Amsterdamse hoofdbureau. ,,Een paar mensen lopen nog vrij rond, maar binnen twee jaar zijn we van deze generatie af. Een deel is geliquideerd, de rest is op de vlucht of zit vast. En als ze vrijkomen, zijn ze zo oud dat hun rol is uitgespeeld.’’

Hoe anders was de stemming twee jaar geleden. De Amsterdamse politie leek totaal geen vat te hebben op de onderwereld. Vijftien liquidaties bleven onopgelost, ‘kopstukken’ onder wie John Mieremet en Willem Holleeder liepen gewoon rond. ,,We hebben lang achter de feiten aangelopen,’’ kijkt Woelders terug. ,,De arrestatie van Holleeder door de Nationale Recherche is cruciaal geweest. Hij had een machtig imago, waardoor er veel angst was om met de politie te praten. Na Holleeders aanhouding begon dat beeld te veranderen.’’

Bij het oplossen van liquidaties kregen politie en justitie bovendien hulp van een kroongetuige: iemand die zelf een liquidatie pleegde, maar later een deal met justitie sloot en verklaringen aflegde tegen zijn voormalige kompanen. ,,Steeds meer mensen durven te praten,’’ zegt Woelders. ,,Er komen vast nog veel meer van zulke kroongetuigen. Voor ons is het een mooi middel om aan informatie te komen. En voor criminelen is het een manier om uit het milieu te stappen.’’

De recherchechef volgt het proces tegen Holleeder met belangstelling. Mochten er twijfels zijn over de kracht van het bewijs in die afpersingszaak; Woelders heeft die niet: ,,Holleeder schuift die zaken nu in de schoenen van anderen. Dat moet hij zelf weten, het is ook onderdeel van het spel. Maar daar prikt de rechter echt wel doorheen.’’ Woelders erkent dat nogal wat getuigen in de zaak eerdere verklaringen tegen Holleeder afzwakten. ,,Dat zie je vaker in zulke zaken. Ik weet niet of getuigen geïntimideerd zijn, al sluit ik het niet uit. Maar er is bewijs in deze zaak en er zitten goede officieren op. Ik ben er van overtuigd dat Holleeder veroordeeld wordt voor de afpersingen.’’

Of Holleeder zich later ook voor liquidaties moet verantwoorden, kan Woelders niet zeggen. ,,In veel moordzaken hebben we informatie in zijn richting. Justitie moet nu besluiten of hij daar ook voor vervolgd wordt, dat is niet aan ons. Los van Holleeder weet ik wel dat we goed bezig zijn met nog een aantal onopgeloste liquidaties. Er komen aanhoudingen in nieuwe zaken aan, dat staat vast. De bal rolt.’’

Aan goed nieuws lijkt geen gebrek. Maar Woelders, die Amsterdam verruilt voor Utrecht, waarschuwt: Een generatie topcriminelen staat buitenspel, maar de opvolgers staan al klaar. ,,Een groep jonge Marokkanen, vijf jaar geleden nog kleine criminelen, is doorgegroeid. Ze begonnen in de eigen wijk, maar werken nu landelijk. Ze plegen grote kraken en schuwen geweld niet. Als die nu een kans krijgen om de vacante machtsposities te pakken, doen ze het. Ze zijn inmiddels gewend aan het grote geld en geweld.’’

Woelders noemt nog een tweede groep potentiële opvolgers: de zonen van de topcriminelen uit de jaren ’90. Hij doelt onder meer op de zoons van John Mieremet en Greg R., die al vastzitten. ,,In een aantal gevallen geldt: zo vader, zo zoon.

Die jongens zijn opgegroeid in een bepaald milieu. Dat heeft invloed.’’ Hun vaders bleven bovendien altijd actief. Woelders verbaasde zich er vaak over: vrijwel niemand van de grote criminelen uit de jaren ’90 ging vrijwillig met pensioen. ,,Mijn eerste grote zaak was die tegen hasjcrimineel Charles Z, begin jaren ’90. Hij kreeg een zware veroordeling. Inmiddels is hij 52, maar vorig jaar is hij wéér opgepakt. Ik denk wel eens: stop er nou eens mee! Maar dat zit er bij die jongens blijkbaar niet in.’’

Paspoort Willem Woelders

Geboren: Amsterdam, 30 september 1958.

Carrière: Begint als 22-jarige bij de politie Amsterdam-Amstelland. Maakt snel carrière en wordt in 1991 chef van de recherche-unit die de georganiseerde misdaad op de korrel neemt. Hij leidt als recherchechef onder meer het onderzoek naar hasjhandelaar Charles Z. De laatste jaren leidde hij de onderzoeken in de ontvoeringszaak Claudia Melchers en de moord op vastgoedhandelaar Willem Endstra. Woelders voelt ook de keerzijde van zijn werk en zijn posititie binnen het Amsterdamse korps: criminelen luisteren zijn huistelefoon af en proberen bij hem in te breken om informatie te stelen. Volgende maand vertrekt Woelders na 26 jaar uit de hoofdstad. Hij wordt plaatsvervangend korpschef van de politie Utrecht.

Privé: Getrouwd, twee kinderen.