UTRECHT - De kleur oranje domineert de komende dagen het Nederlandse straatbeeld, alsof het nooit anders is geweest tijdens sportevenementen. Toch is het gebruik om ons uit te dossen in oranje kleren en huizen te versieren met oranje prullaria nog relatief jong.
,,De oorsprong van onze band met de kleur oranje gaat terug naar Willem van Oranje'', legt directeur Ineke Strouken van het Nederlands Centrum voor Volkscultuur uit.
De 'Vader des Vaderlands' erfde halverwege de zestiende eeuw het prinsdom Orange in het zuiden van Frankrijk. De vernederlandsing van de naam Orange was al snel een feit. ,,Bovendien kwamen uit dat gebied ook oranjeappeltjes waar oranjebitter van werd gemaakt. De link was snel gelegd.''
De kleur oranje komt maar weinig voor in de natuur en kent dus ook niet zoveel symbolische betekenissen als de meeste andere kleuren. De eerste maal dat het Nederlands elftal in oranje kleding speelde, was volgens Strouken in 1907. Het was een wedstrijd tegen België.
,,Maar dat was maar eenmalig'', vertelt Strouken. De link tussen oranje en voetbal werd pas in de jaren zeventig bestendigd. In de jaren zestig echter besloten Nederlandse fans van Ard Schenk en Kees Verkerk zich tijdens hun schaatswedstrijden al met oranje kleding, toeters en flessen beerenburg te wapenen. ,,Dit trok toen de aandacht van de internationale media.''
Volgens Strouken had Het Parool in juli 1974, na de verloren WK-finale tegen Duitsland, de primeur om de term 'Oranje' te gebruiken als een synoniem voor het nationale elftal. Maar de eerste keer dat straten massaal oranje kleurden, was pas in 1988. ,,Toen gebeurde dat overigens pas nadat het Nederlands elftal daadwerkelijk Europees kampioen was geworden.''
Het steeds massaler in het oranje uitdossen van straten en mensen nam een vlucht in de jaren negentig. ,,Niet alleen bij voetbalwedstrijden, maar ook op bijvoorbeeld Koninginnedag is dat een steeds normaler gebruik geworden'', legt de voorzitter van het Centrum voor Volkscultuur uit. (ANP/BVDL)
