Verscholen in het centrum van Heerenveen ligt een baken van onverzettelijkheid. Een Chinees restaurant dat voor iedereen de deuren opent. Al decennia lang. Goedlachs. Voetbalsupporters zijn welkom, welke club ze ook steunen. In het restaurant zitten er echter steeds minder. Ze zitten in een bus of trein, en worden gemist.
Meestal vraagt mevrouw Chinees -haar naam ken ik niet- tegen wie Hee'lenveen moet spelen. Ze hoopt altijd op Ajax, Feyenoord of PSV. Is dat niet het geval, dan kijkt ze een tikje sip. Een topclub op bezoek betekent topomzet. Een vol restaurant met luidruchtige supporters, die vaak drankjes bijbestellen.
Voetbal en Chinees gaan goed samen. Nasi, wat vlees en een plons pikante saus liggen bepaald niet zwaar op de maag. Ideaal voetbalvoedsel, want het zit tijdens de wedstrijd niet in de weg. De reden dat ik voetbalwedstrijden van Heerenveen -uit en thuis- altijd combineer met een bezoekje aan de Chinees. De pingelmuziek, de kitscherige beeldjes, de stokjes saté; overal in Nederland hetzelfde, maar nergens als in Heerenveen.
Bij binnenkomst altijd de hartelijke begroeting. 'Háááái! Zo, wee'l voetbal?' De vrouw des huizes ademt gastvrijheid. Een onverwoestbare vrolijkheid. Meestal is haar restaurant praktisch leeg. Een verdwaald bejaard stel, van verderop, schuifelt langs het spotgoedkope lopend buffet. Moeilijk lopend buffet, in dit geval.
Meestal vraagt mevrouw Chinees -haar naam ken ik niet- tegen wie Hee'lenveen moet spelen. Ze hoopt altijd op Ajax, Feyenoord of PSV. Is dat niet het geval, dan kijkt ze een tikje sip. Een topclub op bezoek betekent topomzet. Een vol restaurant met luidruchtige supporters, die vaak drankjes bijbestellen.
Het zijn geen lieverdjes, die Ajacieden en Feyenoorders, zeggen ze dan. Valt nogal mee. Het Chinees restaurant staat er nog steeds. Meestal is het gezellig. Onlangs probeerde een groepje Feyenoorders weg te lopen zonder te betalen. Het kleine Chinese vrouwtje werd woest. 'Mijn geld!', riep ze woedend. In haar eentje hield ze de vijf boomlange 'capuchons' tegen, bij de deur. Net zo lang tot ze braaf betaalden. Een paar weken later zagen we haar weer. Ze hoopte op Heerenveen - Ajax. Het was Willem II. Alleen een bejaard stel bij het buffet.
Gastvrijheid is uit de mode, in Heerenveen. Steeds meer bezoekende supporters moeten verplicht in een bus komen. De rest treft dichte deuren. Wie op de dag van Heerenveen - Feyenoord een café binnenloopt, moet bij de deur aantonen geen Feyenoord-sympathie te hebben. Pas dan gaat het slot er speciaal voor jou af. Gevolg: verveeld rondzwervende voetbalsupporters, met knorrende magen en dorstige kelen. Soms zie ik ze lopen, vanuit het Chinees restaurant. 'Hier mag je wel naar binnen, jongens', roep ik wel eens. De vrouw des huizes loopt ze dan tegemoet en roept 'Háááái!'
Voorafgaand aan Heerenveen - PSV zat ik er voor het laatst dit seizoen. Op een doordeweekse avond, dus amper Eindhovenaren. Veel lege tafeltjes, zelfs geen bejaarden. 'Hoe gaat het met het restaurant?', vroeg ik haar. Het altijd vrolijke gezicht verloor ineens alle glans. 'Ieder jaar iets minder. Het is moeilijk.'
Zonder dat ik de voorzet hoefde te geven, kopte ze hem zelf in. 'Vroeger, met oude stadion van Heerenveen, de mensen kwamen hier allemaal eten. Nu iedereen vanaf de weg direct naar voetbal geleid. Andere clubs niet meer lopen door Heerenveen, maar door politie naar het vak gebracht. Steeds vaker.'
'Jammer', zei ik. Ze knikte. 'Ja, heel jammer', en haalde een dampende schaal bami. Ik zocht naar de juiste woorden. 'Wij blijven komen', zei ik toen. 'Ons krijgen ze niet in een bus.' Ze glimlachte dankbaar.
Het gesprekje raakte me misschien nog wel meer dan de spectaculaire 2-2 tegen PSV. Ik wenste haar een goede zomer. Haar onbreekbare lach was terug. 'Goede wedst'lijd!' Een stevige handdruk viel mij ten deel, met twee handen. Terwijl ik de deur uit liep, zwaaide ze. Een klein, stil protest tegen de steeds killere voetbalwereld. Hoe lang nog, is de vraag.
Bent u voor Ajax, Feyenoord of PSV? Ga er eens eten, zou ik zeggen. U bent welkom. Meer dan, zelfs. (HIELKE BIEMOND, clubreporter sc Heerenveen)
