Sven Kramer leidt de dans op 'jankijs'

UPDATE  HEERENVEEN - Zonder ouderwets te imponeren heeft Sven Kramer vrijdagavond een stevig fundament gelegd voor de vierde wereldtitel allround op rij. De topfavoriet eindigde als zesde op de 500 meter, waarna hij zoals verwacht de overwinning op de vijf kilometer greep. In de tussenstand staat hij voor de Amerikaanse verrassing Jonathan Kuck (tweede) en de Noor Havard Bokko (derde).

Op de 1500 meter mag Kramer zaterdag in Heerenveen 0,74 seconde verspelen op Kuck, zijn Scandinavische belager Bokko moet bijna een seconde goedmaken. Aangezien de schaatsmijl niet zijn beste afstand is, zouden beide uitdagers nog aardig in de buurt van Kramer kunnen komen. Maar daar maakt de 23-jarige Fries zich niet al te druk over: ,,Het zou best een 'close-finish' kunnen worden. Maar dan hebben we nog 25 rondjes'', verwees hij naar de afsluitende 10 kilometer.

Kramer was iet te spreken over de kwaliteit van het ijs, dat hij ,,jankijs'' noemde. Volgens de olympisch kampioen was het ijs te zacht én waren er te veel richeltjes. ,,Klinkers liggen er beter bij,'' zei Kramer voor de camera's van de NOS na zijn winnende race.

Het ijs werd zeer snel wit, een teken dat de ondergrond zijn 'snelheid' verliest. Daarnaast was de vloer ook allerminst vlak als een biljartlaken. ,,Op een training ligt het ijs er nog beter bij'', vertelde Kramer. ,,Voor hetzelfde geld valt iemand door zo'n richel, dat zou zonde zijn.''

Kramer begon allerminst topfit aan het wereldkampioenschap allround. De 23-jarige Fries keerde met een longinfectie terug uit Vancouver en liet daardoor noodgedwongen de wereldbekerfinale, vorige week in Heerenveen, aan zich voorbijgaan. Met het hoofd vol twijfels begon hij vrijdag aan zijn titelverdediging. Dat Kramer niet bulkte van zelfvertrouwen bleek vlak voor zijn 5000 meter. Hij maakte met veel misbaar zijn ongenoegen kenbaar over de ijskwaliteit. De ondergrond was volgens hem ,,een WK onwaardig'', foeterde Kramer tegen een jurylid.

Eenmaal op het ijs toonde het boegbeeld van TVM aan dat hij goed is, maar niet subliem. Na een redelijke 500 meter (36,45 seconden) begon Kramer nog voortvarend op 'zijn' vijf kilometer. De olympisch kampioen noteerde drie kilometer lang rondjes van 29 seconden, maar moest daarna dat strakke schema loslaten. Kramer merkte dat zijn lijf niet meer in topconditie was en zag dat de rondetijden opliepen naar 30,8. Toch hield de TVM-schaatser, die zelfs afsloot met een rondje 31,1 (zeer ongebruikelijk voor Kramer), voldoende marge over op zijn Noorse concurrent Bokko. Hij finishte in 6.19,63 en was zodoende 1,45 seconde rapper dan de blonde Scandinaviër.

,,De eerste acht rondjes gingen gemakkelijk'', keek Kramer terug. ,,Daarna werd het werken. Maar goed, ik ben blij dat ik er zo voorsta.''

Meer dan een degelijke vijf kilometer had Kramer eigenlijk ook niet nodig om koers te houden voor de vierde wereldtitel allround op rij. Tot zijn genoegen merkte hij dat de concurrenten zichzelf één voor één in de voet schoten. Bokko legde op de 500 meter al het hoofd in Kramers schoot door een zeer matig tijd te produceren: 36,62 (negende).

De andere voorname uitdager, de Rus Skobrev, kon op de 5000 meter niet in de buurt van Kramers schema blijven en zette zich daarmee buitenspel voor het goud. Andere sterke schaatsers - zoals Chad Hedrick, Shani Davis, de Zuid-Koreaan Seung-Hoon Lee en de Italiaan Enrico Fabris - kwamen vanwege uiteenlopende redenen niets eens naar Thialf toe.

Ted-Jan Bloemen leverde op de 5000 meter een prima prestatie door als derde te eindigen. De schaatser van de kleine APPM-formatie klokte een tijd van 6.23,41 en moest zodoende alleen Kramer en Bokko voor zich dulden. Bloemen staat in de tussenstand vijfde. Jan Blokhuijsen gaat zaterdag als nummer zes aan de 1500 meter beginnen, Wouter Olde Heuvel is voorlopig achtste. (ANP/MC)