Evert van Benthem gaat in 1986 over de streep, als winnaar van de 14de Elfstedentocht. © ANP
Evert van Benthem gaat in 1986 over de streep, als winnaar van de 14de Elfstedentocht. © ANP
In Nederland laait de Elfstedenkoorts weer flink op deze dagen. Bijna twee decennia geleden was - in 1985 en 1986 - was Evert van Benthem (53) de winterkoning van Nederland. In de Volkskrant kijkt de inmiddels alweer bijna 12 jaar in Canada woonachtige Elfstedenwinnaar terug.
Evert van Benthem bij de huldiging in 1985. na zijn finish in 1985. Hij had 6.47 uur nodig, goed voor een gemiddelde snelheid van 29,13 km per uur. © ANP
Evert van Benthem in 1986 in de buurt van Klimsweerd. © ANP
Evert van Benthem gaat - op een 'gespiegelde' foto - over de streep in 1985.
Evert van Benthem, winnaar van de 13e Elfstedentocht, tijdens het grootste stuk kluunwerk in Harlingen. Naast hem Henry Ruitenberg (links) en Jos Niesten (nr. 127). © ANP
Een prijzenkamer heeft Van Benthem niet in het Canadese Spruce View, Alberta. Het enige dat aan zijn carrière herinnert is zijn afbeelding op een schaatsschilderij, met een stevige barst in het glas. Het hangt in de gang, naast zijn cowboyhoed.
'Dat heeft iemand voor me gemaakt. Mijn schaatsspullen, ja ook de schaats met het kapotte ijzer van 1985, heb ik aan het Elfstedenmuseum in Hindeloopen gegeven. Het is officieel nog wel van mij. Maar wat moet ik daarmee? In een doos op zolder zetten zeker? Nee toch', zegt Van Benthem in de Volkskrant.
Van Benthem is een legende in Nederland. Hij was de meest aaibare topschaatser. Na de overwinningen van de Elfstedentocht van 1985 en 1986 kwamen fans met busladingen naar zijn boerderij in Sint Jansklooster. Benthemmer kaas kopen ('soms alleen kijken'), kluunwijn inslaan of zelfgemaakte advocaat aanschaffen.
'Het is ons allemaal overkomen, na die eerste overwinning van de Elfsteden in 1985. Wij dachten met ons autootje gewoon naar huis te rijden. Even douchen, wat tv-beelden kijken en dan naar de huldiging in het dorpshuis. Nou mooi niet. Vijf kilometer van huis, in Blokzijl, werden we al tegengehouden. Politie met sirene voorop.
'Een paar duizend mensen stonden bij onze boerderij. Worstverkopers deden goede zaken. Het dorpshuis stond op zijn kop, zoveel mensen waren er gekomen. Het was onvoorstelbaar. We dachten te klein.'
In Nederland is natuurijs zeldzaam. Na Van Benthem kwam er nog maar één Elfstedenwinnaar, Henk Angenent in 1997. Het maakt het geluk van de dubbel van 1985 en '86 nog duidelijker.
Hij was zo groen als gras toen de grote tocht zich aandiende. 'Ik was in 1983 naar de A-rijders overgestapt. We reden in de auto naar de training, met Johan Wardenier achter het stuur en Jan-Roelof Kruithof naast hem. Over een 200-kilometer hadden we het nooit. We spraken over kunstijs. Mijn langste wedstrijd was 40 kilometer. Wij wisten niet wat ons te wachten stond.'
Dat hij zijn eerste Elfstedentocht direct won, had veel te maken met zijn instelling. 'Toen we op de streep afgingen met zijn vieren, was ik al blij met de vierde plaats. Ik had geen enkele druk dat ik moest winnen. Ik was een broekie. Ik kwam toevallig in die sprint op de goede plek achter Ruitenberg terecht.'
Evert van Benthem, vlak voor vertrek uit Nederland in 1999. © ANP
Evert van Benthem gaat als eerste door de finish op de Bonkevaart in Leeuwarden en wint de 13e Elfstedentocht in 1985. © ANP
Elfstedentochtwinnaar Evert van Benthem (1985 en 1986) is in 1997 als toerrijder actief, juichend in Dokkum. © ANP
Evert en Janet van Benthem tijdens de huldiging in 1986 in St Jansklooster, hun toenmalige woonplaats. © ANP
