Longen van de Randstad oase voor wandelaars

[DE WANDELROUTE] Het Groene Hart, de longen van de Randstad, is een oase voor recreanten. Een wandeling van Woerden naar Oudewater zit vol historie.

De oude Romeinen staan bekend als de fanatiekste wandelaars uit de geschiedenis. Ooit kwamen ze helemaal vanuit Rome gemarcheerd naar wat nu Woerden heet; daar vestigden ze in 48 na Christus een klein legerkamp. Maar het is zeer de vraag of die legionairs ook voor hun lol in de omgeving wandelden, zoals veel hedendaagse recreanten. Wat nu een rustiek wandelgebied is, was toen een ontoegankelijk en drassig veengebied vol verraderlijk moerasbos. Wie nú van Woerden naar Oudewater wil lopen, doet dat zonder gevaar voor eigen leven of risico op natte voeten, dankzij de veenpolders, de droogmakerijen en de vele bruggetjes. De route is op een klein stukje na compleet geasfalteerd en onderdeel van het Floris V-pad.


Floris V-pad
Wie met de trein naar Woerden komt, hoeft vanaf het station maar een klein stukje te lopen om aansluiting met het Floris V-pad te vinden. Op de eerste de beste lantaarnpaal aan de centrumzijde-uitgang prijkt al een rood-witte-markering met 'NS-wandeling' erop. Steek de weg over en volg de Stationsweg tot het bruggetje. De NS-wandeling dirigeert u hier naar rechts, maar dat kunt u het beste negeren. Tenminste, als u niet in Breukelen wilt eindigen: de NS-tocht volgt het Floris V-pad namelijk in omgekeerde, noordelijke richting. Wie het oudste stadje van het Groene Hart - Oudewater dus - op het menu heeft staan, steekt de Snellebrug over en slaat dan linksaf. Vanaf nu zult u weer regelmatig de rood-witte stickers tegenkomen, hoewel ze op beslissende momenten eenvoudig over het hoofd te zien zijn. Dat kan niet gezegd worden van de St. Bonaventurakerk die al voor u opdoemt. Volg de weg tot u aan de linkerzijde het Kasteel van Woerden passeert, een burcht die al sinds 1415 gezichtsbepalend is voor Woerden.

De weg buigt hier, samen met de slotgracht, naar links, maar de wandelaar moet rechtdoor, over de klinkerweg langs de kerk. De derde zijstraat, de Kerkstraat, leidt vervolgens naar het kerkplein. Pal naast de Petrus-kerk bevindt zich het Stadsmuseum. Wie geen tijd heeft voor de (deels acheologische) collectie, pikt gratis toch een stukje kleurrijke historie mee. Het museum is namelijk gehuisvest in het voormalig stadshuis. Vijf eeuwen geleden ging het daar niet altijd even zachtaardig aan toe. De schandpaal aan de gevel herinnert er nog aan dat vroeger niet álles beter was. Bij terechtstellingen werden de ongelukkigen via een uit de gevel gestoken galg opgehangen.

Ga onder de historische poort door met het jaartal 1790 erop en hou links op het pleintje erachter. Bij de asfaltweg linksaf, op weg naar de onmogelijk te missen windmolen. Deze dient u eigenlijk links te laten liggen, maar daarmee mist u wel het binnen gevestigde VVV-kantoor. Na de molen rechtsaf, de Oranjestraat in, om direct na de brug linksaf te slaan en de singel een stukje te volgen. Het is het einde van het historische centrum en het begin van een stukje Woerden dat niet per se in aanmerking komt voor een schoonheidsprijs.

De rood-wit-markeringen zijn er niet overal duidelijk zichtbaar. Bijvoorbeeld bij het elektriciteitshuisje, waar u toch echt rechtsaf moet. Rechtdoor de Hortensiaweg in, op het einde linksaf de Korenbloemweg in en daarvan weer op het einde naar rechts. Als het goed is ziet u nu aan de overkant een brandweerkazerne en een minaret liggen. Die richting moet u echter niet op: na het houten bruggetje neemt u het fietspad links. Dit voert u vanzelf naar de pittoreske Waardsedijk, waar de opritten van de huizen aan weerszijden eindigen in kleine bruggetjes. Het laatste huis links heeft een opvallende windvaan: de haan is er vervangen door een draak.

Stobbenwal
Aan het eind van de Waardsedijk moet u naar rechts en meteen weer naar links, om een autoweg over te steken. Het aan de overkant gelegen houten bruggetje over, en het pad links vervolgen dat parallel aan de autoweg loopt. Na het gebouw van korfbalvereniging Reflex komt een kruising van fietspaden, waabij u links en 20 meter verder weer naar rechts gaat, om zo het spoorviaduct onderdoor te gaan. Daarna volgt, beslist niet voor de laatste keer, opnieuw een bruggetje. Daar slaat u linksaf de Kromwijkerdijk in. Zo'n 2 kilometer lang is het landschap links water, rechts liggen grote boerderijen met imposante toegangspoorten en fraaie namen als Leeuwenstein en Wulverhorst. Recht vooruit ligt het onmiskenbare bewijs dat we in het hier en nu van de Randstad zijn: de drukke A12 waarlangs een grote gele M hoog de lucht in steekt. Onder het viaduct van de A12 liggen een groot aantal boomstronken op een rij. Dit is geen moderne kunst of illegale dumpplek, maar een zogenoemde stobbenwal. Niet alleen mensen passeren hier ongeschonden de snelweg; kleinere wandelaars als dassen en padden gebruiken deze faunapassage en vinden in de stronken een ideale schuilplek.

Na het viaduct neemt u na zo'n 100 meter de tweede weg rechts. Een straatnaambordje staat er niet, maar dit is de Haardijk. Deze slingerweg tussen weideland waarop schapen grazen, verwijdert zich binnen de kortste keren van de snelweg, om in de rust van een klein bos te eindigen. Aan de linkerkant passeert u een klein huis met in de bovenkozijnen de tekst 'nooit gedacht', wat prachtig rijmt met het bouwjaar 1908.

Bij het witte jachthuis met huisnummer 16 slaat u linksaf de Schapenlaan in. Een lange, strakke, brede laan met aan het eind een trapgevelhuis met in de muur een ingemetselde tegel van een schaap. Aan de stickers en wegwijzers af te lezen gaan daar verschillende routes langs, zoals de Ronde van Linschoten en Linschoter Loop, maar voor het Floris V-pad moet u hier rechtsaf. Deze Noord Linschoterdijk loopt dood, maar niet voor wandelaars. Bij het Huis te Linschoten verandert het pad voor een paar honderd meter in een grasdijk, het enige onverharde gedeelte van de dag.

De laatste 5 kilometers naar Oudewater wijzen zich vanzelf. De weg verandert weliswaar een paar keer van naam, maar volgt onveranderlijk de Lange Linschoten. Rechtdoor, rechtdoor, met het riviertje links en de landerijen rechts. Dit nuchtere en oer-Hollandse landschap met water, weiland, wilgen, essen en bruggetjes is erkend als Nationaal Landschap en dus beschermd. In al zijn eenvoud en rust - veel verkeer passeert hier niet - is het haast meditatief: bij uitstek geschikt om op de automatische piloot lekker door te lopen. Dan vallen opeens ook geestige details op. Zoals de toegangspoort van maatschap Houdijk op nummer 16. Waar veel andere toegangspoorten op de route bewaakt worden door fiere leeuwfiguren, prijken hier de standbeelden van twee stoere koeien.

Het is ook een goed moment voor de wandelaar om zich aan zijn mijmeringen te onttrekken, want op huisnummer 19 is de enige gelegenheid vandaag om onderweg iets te kopen. Boerderij De Vliethoeve verkoopt al sinds jaar en dag zelfgemaakte kaas. De bokalen in het winkeltje bewijzen dat de kruidenkazen hier tot de beste van het Groene Hart worden gerekend. De kazen die de boerin hier niet verkoopt, gaan rechtstreeks naar de kaasmarkt in Woerden. Op een steenworp afstand bevindt zich een uitgelezen plek om een kersvers boerenkaasje soldaat te maken. Boven een bankje hangt de uitnodigende tekst 'voor iedereen die ff rusten wil'. Inderdaad; dáárom wordt hier gewandeld. Zo proef je niet alleen de kaas, maar ook de stilte.


Heksenwaag
De weg voert automatisch het schilderachtige Oudewater in, met zijn vele (rijks)monumenten. Het enigszins merkwaardige silhouet van de toren van de Grote Kerk is daarbij al van heinde en ver te zien. De route gaat nog steeds rechtdoor, via Kromme Haven en Donkere Gaard naar de Markt. Wie daar het water oversteekt, komt praktisch uit bij de voordeur van het bekendste gebouw van Oudewater: de heksenwaag. Daar werden in voorbije tijden niet alleen hennep en touw, maar ook van hekserij beschuldigde vrouwen (en trouwens ook mannen) gewogen. Anders dan in andere plaatsen gebeurde dat in Oudewater wél eerlijk. Wie zich op de originele weegschaal uit 1482 wil laten wegen om een certificaat dat hem of haar vrijspreekt van hekserij te bemachtigen, is hier op het juiste adres, maar helaas iets te vroeg. Het in de Waag gevestigde museum gaat namelijk pas weer begin april open. Tot die tijd moet de wandelaar het op dit eindpunt doen met bijvoorbeeld de warme appeltaart in het restaurantje dat een paar deuren verderop zit. Ook magisch. (ANTON DAMEN)

UIT & THUIS

Woerden - Oudewater
De wandeling is 12,5 km lang.  Woerden heeft een treinstation. In Oudewater gaan regelmatig Connexxion-bussen naar Woerden, en naar Gouda en Utrecht. Zowel Woerden als Oudewater heeft cafés, restaurants en een VVV. Onderweg zijn geen horecagelegenheden! Oudewater heeft twee musea: de Heksenwaag en het Touwmuseum, maar beide gaan pas op 1 april weer open.

Floris V-pad
De beschreven route is onderdeel van het Floris V-pad. Dat pad is niet nieuw, maar is vorig jaar wel een stukje langer geworden. Tegenwoordig ligt het startpunt niet bij het Muiderslot (waar de naamgever van het pad in 1296 werd vermoord), maar op de Dam in Amsterdam. Dit langeafstandspad eindigt 245 kilometer verder in Bergen op Zoom. Wie daar het lopen nog niet moe is, kan doorstappen tot Parijs, want het pad sluit aan op de internationale GR12. Voor meer informatie over deze wandeling en het hele traject, of voor het bestellen van de routegids van het Floris V-pad, kijk op www.wandelnet.nl.

Klik HIER voor de wandelkaart