Na het Erwtenland rechtsaf

[DE WANDELROUTE] Meijendel staat vol diervriendelijke struiken en bomen. Het gebied is dan ook heel vogelrijk en heeft bijvoorbeeld de grootste concentratie nachtegalen van ons land.

De combinatie is een gewaagde: een natuurgebied waar elk jaar ruim een miljoen mensen hun sporen nalaten, en tegelijk een waterzuiveringsterrein dat 1,2 miljoen inwoners van Zuid-Holland van drinkwater voorziet. Maar Dunea, waterbedrijf en natuurbeheerder, heeft de boel onder controle.

Drie wandelroutes doorkruisen het natuurgebied, over zand- en schelpenpaadjes, de kwetsbaarste gebieden omzeilend. Koppel je de routes, dan levert dat een wandeling op om bij weg te dromen. Zeker vandaag, nu de wereld is bedekt met een krakend laagje spierwitte sneeuw.
Vanaf het bezoekerscentrum gaat het de Duintuin door, het Erwtenland over en dan net voor het Vogelbos rechtsaf, richting zee. Hier, in dit beschutte gebied rond (pannenkoeken)boerderij Meijendel, ben je in de landbouwvallei, waar de boeren ooit probeerden het 'onland' - zand, zand en nog eens zand - te bedwingen door akkers aan te leggen. Later werden kastanjes en eiken geplant. Kolossale bomen zijn dat geworden, vandaag beschenen door een bedeesd winterzonnetje dat dikke druppels aan de bevroren takken tovert. Niet veel verder duikt aan weerszijden van het pad een brede strook grasland op, op de kaart aangegeven als 'hoofdader'.

Woestijngebeuren
,,Die ader,'' legt Hans Lucas uit, ,,is onderdeel van de waterzuiveringinstallatie van Dunea. ,,Een ingenieus systeem waarbij rivierwater van de Afgedamde Maas wordt ingelaten in infiltratieplassen. Na zuivering door het zand wordt het ondergronds verzameld en komt het terecht bij pompstation Scheveningen, het laagste punt van het waterwinsysteem.''
Lucas is adviseur natuurbeheerder bij Dunea. ,,Verderop langs de blauwe route ligt zo'n infiltratieplas,'' vertelt hij. ,,Vanachter een wand kun je er vogels observeren, die er ongestoord kunnen foerageren.''

Gluren door een houten lijst maakt de plas extra mooi. Een matwit bevroren vlakte is het, omzoomd door geelgouden rietpluimen en met sporen van vogelpootjes door een vlokkig laagje sneeuw. Lucas: ,,Een heel ander soort plas is die in de Libellenvallei. Dat is een vochtige duinvallei: vol met water in maart, bijna droog in september - ideaal leefgebied voor bijzondere bloemen als orchideeën en parnassia.''

Achterlangs die plas klimt het pad over de duinen naar zee. Zo te zien is het lastig gedijen in die open, kale 'buitenduinen'. De zoute wind speelt de struiken en bomen parten, ze zijn er laag, geteisterd door zonne-instraling
en hoge temperaturen. Om zich te handhaven in dat 'woestijn-
gebeuren' moeten de planten echte overlevers zijn.

Knusse dalletjes
Terug over het duin weer, waar een derde duintype wacht. De wandelingen geven een mooie dwarsdoorsnede van wat Meijendel te bieden heeft, had Hans Lucas al gezegd. ,,De rode route komt door het binnenduin. Daar vind je de oudste zandkorrels, die minder kalkrijk zijn, en dat geeft weer andere begroeiing.''
Maar ook over deze 'opa's' onder de korrels is het fraai wandelen. Een briesje in je gezicht voordat je afdaalt in het Grote Bos. Robuuste bomen in knusse dalletjes vormen er een sprookjesachtig geheel. Je wandelt er beschut, tussen struiken die geen stekels hebben maar grote bladeren. Een aangenaam klimaat, waar veel dieren zich prettig bij voelen.

In Meijendel lopen zo'n driehonderd reeën en er zijn 110 soorten broedvogels. ,,Wist je dat Meijendel de hoogste concentratie nachtegalen van Nederland heeft? Moet je eens in mei komen, als alle meidoorns in bloei staan.'' Dat is een goed plan. Een heel goed plan zelfs. Want ook nog lang niet alle soorten pannenkoeken zijn geprobeerd. (NANDA RAAPHORST)


WAT, WAAR & HOE

De route
In Meijendel lopen drie routes: een gele (5 km), een blauwe (3 km), en een rode (3 km). Ze zijn te koppelen tot een route van 8 km. Op www.dunea.nl staat een interactieve wandelkaart. In het bezoekerscentrum is voor €3 een wandelkaart te koop.

Startpunt
Gele en blauwe route vanaf het bezoekerscentrum; rode route vanaf rotonde/parkeerplaats op ca. 1,5 km van het bezoekerscentrum. Start lange route (geel > blauw > rood, klokwijs, kaart onmisbaar): komend uit bezoekerscentrum RA (geel paaltje) en na 50 meter LA (geel paaltje).

Eigen vervoer
Bezoekerscentrum Meijendel ligt aan de Meijendelseweg 40 in Wassenaar,  070 5117276.  Open: di t/m vr 10-16 uur, zo 10-17 uur. Vanaf 1 april ook za 10-17 uur. Gratis parkeren. Op de N44 Den Haag-Leiden afslag Wassenaar-Zuid. Volg de Van der Oudermeulenlaan naar links; op de rotonde rechtuit, Stoeplaan.  Na restaurant De Kieviet linksaf, Wilhelminalaan. Wordt Berkenlaan, wordt Meijendelseweg.

Openbaar vervoer
Den Haag CS, bus 43 richting Leiden, uitstaphalte De Kieviet. Naar rechts oversteken, Wilhelminaplein op, wordt Wilhelminalaan, Berkenlaan, Meijendelseweg. Na 30 minuten bereikt u het bezoekerscentrum.

Horeca
Pannenkoekenboerderij Meijendel, Meijendelseweg 36, Wassenaar. Open dagelijks van 9-18 uur, weekend tot 19 uur.

Honden
Alleen aangelijnd toegestaan.