[DE WANDELROUTE] Tussen Amerongen en Leersum ligt het Cotlandenpad. Een 'klompenpad' doornatuur en boerenland, langs kastelen, dwarshuisboerderij en spaartelgenbosje.
Culiwandelaars kunnen terecht in De Rode Leeuw.
De klompenroute voert door lanen, weilanden en over boerenerven.
Het is de Amerongse Berg die aan het begin van de route dekking in de rug geeft. De wind waait uit het noorden, van de beboste berg richting Amerongse Polder. Een open, weids gebied, waar aan de zuidrand het water van de Lek kabbelt. Meestal netjes binnen de oevers, soms gulzig over het land stromend.
Wat ligt Amerongen mooi, op de overgang van heuvelrug en rivier. 'Dat water', moeten de gebroeders Henric en Diederic Borre hebben gedacht, 'is een magnifieke plek voor een kasteel'. Zij voegden de daad bij de droom en bouwden in 1286 een optrekje, strategisch gelegen tussen de Lek en de oude handelsweg Utrecht-Keulen, nu de Rijksstraatweg. Het werd verwoest, opgebouwd, verwoest, herbouwd, en onlangs gerestaureerd. Je kijkt er uit tot ver over de rivier; dichterbij over akkers, bos en polders. Totdat de route in de luwte van bomen verdwijnt, blaast de wind in de rug. Geen slingerpaadjes hier; polder en bos worden verbonden door rechte, haakse wegen. Dit is het gebied waarnaar de route is vernoemd. 'Cotlanden zijn kleine verkavelingseenheden', meldt de folder over het pad. 'Mensen die eigenlijk geen recht op grond hadden, de onvrijen, kregen een klein stuk woeste grond om te ontginnen. Zij woonden in een kot of een cote en werden keuters of kotters genoemd.'
Overstappen
Arme boeren lijken hier niet meer te wonen, het zijn vooral grote hoeves die liggen te lonken, met uitgestrekte lappen land rondom. Een agrarisch landschap, maar waar net zo goed ook rust, cultuur en natuur zijn te vinden. Precies de eigenschappen waaraan de ligging van een Klompenpad moet voldoen. Er zijn er 26 en er komen er steeds meer bij. In Gelderland en Utrecht, meest over onverharde wegen en door weilanden, waar soms zelfs overstapjes en bruggetjes voor de wandelaars zijn aangelegd. En je leert onderweg nog wat ook, met de routefolder onder de arm. De boerderij met rode dakpannen bijvoorbeeld, Rodenstein aan de Kersweg 28, is een 'dwarshuisboerderij'. De oude tabaksschuur stamt nog uit de tijd dat Amerongen het centrum van de tabaksteelt was.
Brandhout
Even verderop volgt de beschutting van een bosje. Een 'spaartelgenbosje' is het, weer een nieuw woord voor een mens uit de stad. Vroeger werd hier 'hakhout' geteeld, is de uitleg. Dat werd als stookhout gebruikt, tot andere brandstoffen hun intrede deden. De hakhoutcultuur kwam op z'n gat te liggen, maar er werd wel gezorgd voor wat reserves: één sterke scheut liet men staan, de spaartelg. Al die telgen bij elkaar zijn een prettig plekje geworden voor nestelende vogels, insecten en zeldzame mossen. Wist je dit niet, zou je er zo aan voorbijlopen. Dat geldt ook voor die plek net voorbij de schaapskooi. Daar, in het bos tegenover een slootje, is een hoogteverschil te zien. Die geeft een tijdgrens van bijna 120.000 jaar aan. De lager gelegen delen, resten van een stuwwal, zijn 130.000 jaar oud, het dekzand hogerop 10.000 jaar. Getallen om even bij stil te staan.
Maar de gedachten raken al snel weer op drift met kasteel Zuylenstein in het vooruitzicht. Tenminste, de gebouwen die de Tweede Wereldoorlog overleefden. Helaas moet je een afspraak maken (www.landgoed-zuylenstein.nl) om in de fraaie tuin te mogen ronddwalen. Maar ach, zonder tuin was het ook al heel mooi. Met een speciale vermelding voor Landgoed Kolland, waar statige lanen oude eikenbossen doorsnijden. Lanen waarover je niet wandelt, maar voortschrijdt. Lastig, op klompen, maar zeker het proberen waard. (NANDA RAAPHORST)
WAT, WAAR & HOE
De route
Het Cotlandenpad (9 km), tussen Amerongen en Leersum is in beide richtingen gemarkeerd met oranje/wit klompenpad-logo. Regen? Draag waterdichte schoenen.
Navigatie
Routes plus detailkaartje op www.klompenpaden.nl. Routes (5-16 km) kun je koppelen.
Routebrochures (€1,50) bij VVV's in de regio.
Startpunt
Amerongen: Groene Entree Amerongen, Veenseweg (voor Tomtom: De Burgwal). Gratis parkeren. Leersum: Eethuis
Touché, Rijksstraatweg 54. Open vanaf 11 uur, maandag gesloten. Gratis parkeren.
Eigen vervoer
Zie www.anwb.nl/routeplanner of www.routenet.nl.
Openbaar vervoer
Naar Amerongen: bus 50 of 81, halte Amerongse Berg.
Naar Leersum; bus 50 of 81,
halte Gemeentehuis.
Tussen Leersum en Amerongen: bus 50.
Horeca
Amerongen: 't Berghuis, Veenseweg 28, 0343 451662. Open wo/vr/za/zo vanaf 11 uur.
Buitenlust (bij Tabaksmuseum/VVV), Burg. Jhr. H. v.d. Boschstraat 13, 0343 451692. Open
alle dagen, vanaf 9 uur.
Boerderij De Boterbloem, Ameronger Wetering 2,
0343 451757. 's Middags open (niet op zondag).
Honden
Niet toegestaan.
