Zelfs luie wijven hebben toegang tot het landgoed

[DE WANDELROUTE] Baron Van Westerholt tot Hackfort kan tevreden zijn. Zijn landgoed, met kasteel en watermolen, is in goede handen. Hooguit te druk, naar zijn zin.

Over baron Van Westerholt tot Hackfort zullen de geruchten nog jarenlang nagonzen. De man overleed in 1972, maar Hans Hissink, vrijwillig molenaar van watermolen Hackfort, herinnert zich hem nog goed. Een eigenzinnig type was het. En bij tijd en wijle nogal humeurig, ook al had hij een kasteel van een huis, omringd door een 'tuintje' van ruim 700 hectare.

Maar als je geen geld hebt om je bezit te onderhouden en geen kinderen om het aan na te laten, hoe vreemd is het dan dat de baron soms 'wat cru' reageerde?

Landgoed Hackfort is een juweeltje. Er is dat statige 14de-eeuwse kasteel (niet te bezichtigen) omgeven door imposante eikenlanen, er is een wind- en een watermolen, er zijn pachtboerderijen, maar vooral het landschap is om van te watertanden. Bossen en houtwallen, doorsneden door kronkelige weggetjes langs boerderijen met hooibergen, boomgaarden en bolle akkers.

Het gras wordt mals gehouden door de Hackfortse Beek, waar je staand op een van de bruggetjes kunt wegdromen bij al het groen in de berm en de waterplanten die dansen in de stroom.
Voor de baron misschien een kwelling, al die romantiek zo voor het oprapen, want tot zijn dood bleef hij vrijgezel. ,,Van adel hè,'' zegt de molenaar. ,,Dan zijn de kandidaten niet dik gezaaid. En al helemaal niet als je je bezit wilt veiligstellen, en alleen interesse hebt in een nóg betere partij.''

Omdat ook zijn vier zusters alleen bleven, stierf de Nederlandse tak van de familie Van Westerholt tot Hackfort uit en kwamen het landgoed en het kasteel in 1981 in handen van Natuurmonumenten. Pas toen werd het toegankelijk voor wandelaars. Tot dan toe werden die geweerd, volgens de geruchten omdat de baron 'een gruwelijke hekel' aan ze had.

Nog een opmerkelijk feit: de luiken van de boerderijen op het landgoed zijn niet geschilderd in de kleur van het kasteel. ,,Dat wijst op zelfstandigheid van de pachters,'' weet de molenaar. Ooit waren er 45, van wie nu nog tien agrarisch actief. Omdat zij zelf het onderhoud voor hun rekening moesten nemen, was de pacht voor hen lager en waren ze vrij de kleuren voor hun luiken te kiezen.

Echt eigenaardig waren de opvattingen van de baron over moderne voorzieningen als stromend water, gas en elektriciteit. 'Da's voor luie wieven, die het graag gemakkelijk hebben,' zou hij ooit hebben gezegd. Tot 1970 waren deze 'onzinnige snufjes' niet op het kasteel te vinden. Nu is dat anders. De vier appartementen die in het bouwwerk zijn ingericht, zijn van alle gemakken voorzien.

Toch is het nauwelijks voor te stellen dat een wandeling over het landgoed de baron niet gunstig zou stemmen. Het is ongelooflijk mooi rondom het kasteel, dat halverwege de route opdoemt. Na de start in Wichmond heeft het pad de wandelaar dan al meerdere malen over het landgoed geleid, over een karrenspoor langs weiden en akkers, waar in het seizoen ook gerst, haver en rogge worden verbouwd, met tussen de korenhalmen klaproos, korenbloem en kamille. Via een overstapje word je middenin een weiland afgezet, waar een bord met de waarschuwing de koeien met rust te laten voor extra avontuur zorgt.

Er volgt wat bochtenwerk, slingerende paadjes, sommige overwoekerd, andere via een slagboom toegankelijk, om uiteindelijk terecht te komen bij een heerlijke picknickplek: een bankje met uitzicht op het kasteel, in de luwte van hoge dikke bomen, de watermolen binnen handbereik. Een onderslagmolen is het  - al in 1424 zou die hebben bestaan  -  die door het water aan de onderkant wordt aangedreven. Na restauratie in 1998 door Natuurmonumenten doet hij nu dienst als korenmolen. Allemaal leuke informatie van de molenaar, maar draaien, ho maar.

,,Dat is maar tijdelijk hoor,'' zegt Hans Hissink. ,,Door de droogte deze zomer is er niet genoeg water. Die dikke bomen op het landgoed, die slurpen ongelooflijke hoeveelheden water. Per etmaal meer dan 1200 liter per boom. Kun je het je voorstellen? Alleen als de bodem verzadigd is en water afgeeft, zal de molen zijn slagen kunnen draaien. In principe is dat het hele jaar, alle zaterdagen van tien tot vier uur. In de winter wordt er hout mee gezaagd en natuurstroom mee opgewekt.''

In de buurt van de beek maak je kans het ijsvogeltje te zien. Een schuw beestje, dat houdt van een beetje rust. Reuze pech voor het diertje dat de baron er niet meer is. En dat zelfs luie wijven toegang tot het landgoed hebben gekregen. (NANDA RAAPHORST)


WAT WAAR EN HOE
1
Vanaf parkeerterrein LA, Dorpsstraat volgen langs kerk (linkerhand). Op driesprong met Baron van der Heijdenlaan RD, Dorpsstraat. Einde LA en meteen RA, Vierakkerse Straatweg 41-49.
 
2
Na dorpshuis 'Ludgerus' onverharde weg naar 'Het Groene Kanaal'. Stuw oversteken en weg naar rechts vervolgen. Bij melkveebedrijf 'Pardijs' RD. Aan eind, vóór asfaltweg, RA, voetpad langs weg. Let op: kort na begin akker (rechts) staat een paaltje met groene en blauwe pijl.

3
Bij dit paaltje LA, asfaltweg oversteken en RD langs slagboom en bord 'Hackfort'. Karrenspoor volgen langs weiden en akkers, blauwe route. Via overstapje weiland recht oversteken langs paaltjes met blauwe band. Aan eind weer overstapje en smal pad langs bosje volgen. Einde langs slagboom en RA, karrenspoor. Einde RA, klinkerweg. Na huisnummer 6 en slagboom met bord 'Hackfort' RD, onverhard pad.

4
Op splitsing paden rechts aanhouden. Voorbij slagboom, vóór klinkerweg, RA bruggetje over. Wandelspoor langs weide volgen. Aan eind LA en gelijk RA, klinkerweg. Op kruising met wegwijzer RA, Hackfortselaan en meteen LA langs slagboom, onverhard pad. Bij houten schuur rechts aanhouden, daarna bocht naar links. Op driesprong even verder links aanhouden. U komt uit op oprijlaan Kasteel Hackfort.

5
Op oprijlaan LA. Einde RA, asfaltweg en meteen bij
P-20280 LA richting Vorden. Na huisnummer 7 eerste weg RA. Deze onverharde weg volgen, smalle brug over de Veengoot over en RD pad volgen. Na slagboom op asfaltweg RA. Op driesprong met Deldense Broekweg RD, Riethuisweg. Na vakantiehuis De Knippenberg buigt weg naar rechts. Voorbij bocht RA, onverharde weg met bord 'Hackfort'.

6
Vóór bordje 'privéterrein' links aanhouden, onverhard bospad. Met bochten langs afrastering weide naar enkele kolossale bomen. Hier scherp RA. Einde akker op splitsing paden schuin RD, pad door bosje, blauwe/rode pijl. Verderop langs de asfaltweg. De Veengoot oversteken en weer pad rechts van weg volgen. Even verderop, na bruggetje, langs weiland lopen. Let op: bij hekwerk langs weiland LA.

7
Asfaltweg oversteken en RD richting huisnummer 12, wit-rode markering. Over erf boerderij en halfverharde weg RD volgen. Het water oversteken en even voor boerderij (huisnummer 14) LA, graspad. Op driesprong van paden RA langs bankje. Rechts om bakstenen schuur. Op halfverharde weg RD. Op asfaltweg RA. Einde RA, Hackforterweg, later Baron van der Heijdenlaan. Beeklaan oversteken en laan vervolgen. Aan eind LA, Dorpsstraat naar startpunt.

Toelichting
De nummers van de blokjes in deze routebeschrijving verwijzen naar de nummers op de kaart.
LA  linksaf, RA rechtsaf en
RD  rechtdoor

HANDIG
o Lengte 11 km
o Startpunt  Parkeerplaats Dorpsstraat,  kruising Baakseweg in Wichmond
o Eigen vervoer  A1 afrit 23 Deventer; N348 naar Zutphen aanhouden. In Zutphen richting Arnhem, N348. Na 2,6 km op rotonde tweede afslag. Na 250 m rotonde weer tweede afslag richting Doetinchem. Na 1,6 km linksaf, IJsselweg. Na 3,5 km rechtsaf, Dorpsstraat met parkeerterrein.
o Openbaar vervoer Vanaf station Zutphen of Vorden Syntus buurtbus 193 (niet op zondag). OV-reisinformatie 0900 9292 of www.9292ov.nl
o Eten en drinken  Wichmond: Dorpshuis Ludgerus (www.ludgerusvierakker.nl), dagelijks open vanaf 10 uur. Boerderij '1816' met zelfbediening (koffie/limonade) onder  de hooikap.