Met het verstand op nul op bedevaart

Maria: ook voor niet-katholieken.

Op de Fiets- en Wandelbeurs van februari 2010 wordt de nieuwe uitgave van het Pelgrimspad gepresenteerd. Dit Lange Afstand Wandelpad van Amsterdam naar Den Bosch is echt iets voor de liefhebber.

De route gaat dwars door het Groene Hart en is maar liefst 200 kilometer lang. De ware pelgrim loopt door naar bedevaartsstad Maastricht. Te voet diagonaal door Nederland in een paar weken. Voor déze wandeling is een stukje van de route bij Gouda omgevormd tot een mooie rondwandeling van 12 kilometer. De wandeling staat in het teken van 'Maria ter Weghe'. Een voorproefje, met veel gras onder de voeten.

Vroeger waren het vooral katholieken die op bedevaart gingen en ook bij islamieten is de pelgrimage een begrip. Maar waarom nu een pelgrimspad in het protestante en onkerkelijke Holland? Joep Naber van het Wandelplatform-LAW: ,,Pelgrimage is tegenwoordig een zaak van alle geloven, zelfs voor mensen die niets met de kerk hebben. Pelgrimeren moet je zien als een bevrijding van gedachten. Gewoon nergens aan denken, leeg lopen. Wij bloedserieuze Hollanders hebben de neiging overal maar bij stil te staan." Naber is van mening dat juist het Hollandse polderland zich leent voor een pelgrimage. ,,Je verstand op nul en de blik op oneindig, dat kan toch nergens beter dan in je eigen achtertuin?"

Erasmus
Net buiten Haastrecht verwijst een bordje aan de dijk naar boerderij 't Klooster, tegenwoordig een kaasboerderij. In een ver verleden heeft hier het Emmaüsklooster van Stein gestaan, dat bekendheid heeft gekregen omdat filosoof en humanist Erasmus er van 1487 tot 1492 zijn jonge jaren doorbracht. Kennelijk leidt de omgeving niet alleen tot ledigheid! Toch heeft de grote denker zijn verblijf in het klooster als tamelijk heilloos ervaren, zo blijkt uit zijn geschriften: 'De plaats was zoo stinkend en ongezond, dat er qualyk koeyen, laat staan zoo een teer mensje als ik, konden aarden.'

Het moet gezegd, op de lange einden van deze wandeling kun je uitstekend je zinnen verzetten. De tocht gaat door het achterland van de Hollandse IJssel over de vier kilometer lange Steinse Tiendweg. Het is er open en je komt er weinig andere mensen tegen. Hooguit kun je zwaaien naar gejaagde treinreizigers. Want evenwijdig aan de tiendweg suist de intercity tussen Utrecht en Rotterdam voorbij. Verder klinkt het gereutel van de hoogspanningsleiding en het kabaal van groepjes ganzen en eenden. Aan weerszijden van de grasdijk lopen kaarsrechte sloten en langgerekte weiden. In de weilanden staan een paar overwinterende ooievaars te pikken in het land, op zoek naar kikkers en ander levend voer. Groepjes zwanen vliegen laag over, een magistraal gezicht. Zo nu en dan kruist een koe het pad, op weg van het ene naar het andere weiland. De koe heeft hier vrij baan, de wandelaar moet over hekken klimmen. Er staan er wel vijftig op die vier kilometer; gelukkig zijn de meeste voorzien van goede opstapjes.

Tiendweg
Als eenzame wandelaar kun je je nauwelijks voorstellen dat de tiendweg tussen Gouda en Oudewater ooit een belangrijke handelsweg was. Op de graskade van nu zouden twee karren elkaar niet kunnen passeren. Toch was de tiendweg een invalsweg van Gouda, zo staat op een informatiebord. Waar de naam 'tiendweg' vandaan komt, is niet helemaal duidelijk. Er wordt wel gezegd dat een tiendweg iets te maken heeft met belasting-'tienden'. De landheer zou via deze weg een deel van de oogst bij de boeren laten ophalen. Landschapshistoricus Vladimir Mars: ,,Grote onzin, net als het verhaal dat schuiten langs de tiendweg werden voortgetrokken. Een tiendweg is een soort kwelkade om het waterpeil in de polder te beheersen.''

Terug in Haastrecht is het voor de wandelaar van het Pelgrimspad een must om even stil te staan bij het verhaal van Maria ter Weghe. De Barnabaskerk aan de rand van het dorp is onder katholieken een bekend bedevaartsoord. Op het Maria-altaar van de kerk staat het kleine, houten beeldje van deze opmerkelijke Maria. Vanaf het moment dat het in Haastrecht kwam, zijn er bij herhaling wonderen en genezingen aan toegeschreven, voor het eerst op 18 oktober 1647, toen een blinde vrouw uit Stein werd genezen. De wonderen beperkten zich niet tot het katholieke volksdeel: ook een protestants meisje genas van haar epilepsie.

Bijzonder is dat deze Maria ook ambulante kwaliteiten had. Bedlegerige mensen konden een verzoek indienen om het beeldje een tijdje thuis 'te leen' te krijgen. Speciaal daarvoor werd een koffertje gemaakt. Zo kreeg Maria haar naam Maria ter Weghe. De devotie voor het beeldje leeft nog steeds. Pastoor Van der Mee: ,,Op 18 oktober zat de kerk bomvol met bedevaartgangers ter ere van het Mariafeest. En inderdaad is het beeldje nu bij een parochiaan." (RUTGER BURGERS)

HANDIG
Lengte
12 kilometer.
Startpunt
P-terrein aan Grote Haven in Haastrecht.
Eigen vervoer
Eigen vervoer A12, afrit 11. Volg N207 via Gouda naar Haastrecht. In Haastrecht op rotonde linksaf. Parkeren op P-terrein aan Grote Haven.
Openbaar vervoer
Vanaf station Gouda of Utrecht Centraal bus 180, halte 'Haastrecht Dorp'.
OV-reisinformatie
0900 9292 (€0,70 p/m), www.9292ov.nl.
Eten en drinken
Restaurant Het Wapen van Haastrecht, Grote Haven 26, geopend wo-zo vanaf 12 uur, 0182 502842.
Eetcafé Over de Brug, Veerlaan 1, geopend za-zo vanaf 9 uur,
0182 501210.
Café Goejanverwelle in Hekendorp, geopend wo-zo vanaf 13 uur, 0182 503044.
Inkorten
Tussen de 2 en 5 volg weg en jaagpad langs Hollandse IJssel (10 km). Of neem de bus even voorbij Hekendorp.
Honden
Niet toegestaan.

WAT, WAAR & HOE

1.
Vanaf het P-terrein LA de dijk op naar centrum Haastrecht. Op de dijk (Hoogstraat) LA. Eerste straat RA, Veerstraat en brug over.

2.
Na de brug gelijk LA, Jaagpad. Voet-/fietspad RD volgen. Voorbij laatste huis RA woonwijk in en RD, Esdoornstraat. Aan het eind LA en RA via tegelpad de dijk op. Op de dijk LA, langs toegang boerderij 't Klooster. Na ongeveer 400 meter RA de dijk af, fietspad. Een bruggetje over en RA, fietspad.

3.
Voor een volgende brug RA door een klaphek, Steinse Tiendweg. De ongeveer vijftig metalen hekken op de tiendweg zijn voorzien van opstapjes. Volg de graskade almaar RD, negeer het wandelpad De Twee Hoeven. Einde graskade RD, asfaltweggetje. Een brede vaart oversteken en RD.

4.
Einde weg LA. Voorbij dierenpension BOAS RA, Poppelendam. De weg buigt voor het spoor naar rechts. Brug over en RA, Oostkade. Ga rechts de graskade langs de vaart op.
De kade komt uit bij de Goejanverwellesluis in Hekendorp.

5.
Bij de sluis LA en direct daarna RA richting bushalte en brug over. Einde pad voorrangsweg oversteken en RA, fietspad. Eerste weg LA, Hoenkoopserijweg. Na krap 500 meter RA, onverharde weg. Deze tiendweg steeds RD volgen, hekken met omstapjes passeren. U komt uit bij een bank met LAW-handwijzer.

6.
Ga bij de handwijzer RA richting Haastrecht. Aan het eind voorrangsweg oversteken en LA, fietspad. Eerste straat RA en links aanhouden (Hoogstraat). Even voorbij VVV en Poldermuseum LA de dijk af, Grote Haven. U ziet de Barnabaskerk voorbij de rotonde.


Toelichting
De routebeschrijving is opgesplitst in tekstblokjes. De nummers in deze blokjes verwijzen naar de nummers op de kaart.
RD rechtdoor
RA rechtsaf
LA linksaf

Klik HIER voor de routekaart