Onderweg naar 800 kilo rund

[DE WANDELROUTE] De duinen bij Oostvoorne zijn een toevluchtsoord voor lepelaars en aalscholvers en een graasgebied voor Schotse hooglanders. Voor wandelaars is het een uitwaaiparadijs

De lucht tintelt, de bodem kraakt, het is een kristalheldere dag. Wandelaars - met gevoelloze wangen, neuzen als roze waterijsjes - zijn niet de enigen die door de vorst op de proef worden gesteld.

,,Verwacht niet al te veel vogels,'' zegt de medewerkster van bezoekerscentrum Tenellaplas bij Oostvoorne. ,,De meeste zijn naar warmere oorden vertrokken; de vogels die hier nog zijn, houden zich gedeisd.'' En dat is niets te veel gezegd, blijkt bij het verlaten van de bezoekersruimte. De opkomst vandaag bij de Tenellaplas: één witte reiger en twee slobeenden. De vijver verderop is helemaal leeg. Het water glinstert in het zonlicht. Rietpluimen deinen in de wind, platen dof ijs drijven op het water, fondant en broos; zo te zien geen marathonijs.

Maar daar komt ook niemand voor, voor schaatsen. De duinen van Oostvoorne vragen een ander tempo. Lekker struinen past hier het best - rustig, gedachteloos, de lucht in witte wolken uitblazend. Kriskras door Voornes Duin slingeren onverharde, smalle paadjes. Door varenbosjes, plukken dennen of langs fraaie, uitnodigende klimbomen. Soms is het pad nauwelijks te onderscheiden, maar met de wandelkaart en markering is verdwalen er niet bij.

Het Brede Water, zuidwestelijk van het bezoekerscentrum, is een mooi mikpunt. Het ligt in een valleitje, op de grens van duin en bos. Pas in 1926 ontstond de duinenrij die meer en zee van elkaar scheidden. Nog veel langer terug, vóór 1200, lag het gebied erbij als een wadachtige vlakte. Zand en water, water en zand, anders niet. Geen reden om er Schotse hooglanders te laten grazen, zoals nu.

Wintervast
Omgangsregel één moet je nooit overtreden - minimaal 25 meter afstand houden - maar verleidelijk is dat wel, als je de dampende, rossige grazers wilt fotograferen. Natte neus, vervaarlijke horens geplant tussen een warboel van veel te lang haar. Bij de vrouwtjes zijn die horens naar voren gericht, bij de mannetjes - met 800 kilo zo'n 300 kilo zwaarder dan het vrouwtje - omhoog gekruld. De lobbesen grasmaaieren wat rond op de Zwarte Hoogte om de boel open te houden.

In weer en wind, bij ijs en sneeuw, het maakt ze niet uit, want door hun wintervacht die in de herfst over de zomervacht groeit, kunnen ze zelfs de barste winters weerstaan. Tobbers zullen zich afvragen of dat nou wel moet, van die kuddes koeien, die uitgerekend óp het pad gaan liggen herkauwen. Maar het is nautuurlijk zoals een onbekende wijze ooit zei: 'Wie geen risico wil lopen, kan beter in bed blijven.'

Wie niet naar een bed verlangt, loopt vooral nog een stukje door. Dit is tenslotte een duin dat doorgaat voor een gebied met zo'n beetje de meeste soorten van West-Europa. Het is te lezen in het bezoekerscentrum: 'Bijna tweederde van de Nederlandse broedvogelsoorten nestelt hier en iets meer dan de helft van alle soorten wilde planten die in Nederland voorkomen, is hier te vinden.' Met wat geluk kun je bij het Brede Water een kolonie aalscholvers observeren. Meer naar het zuiden, in het Quakjeswater, zitten lepelaars. Twee waarschuwingen vooraf: 1. trek waterdichte schoenen aan, 2. verwacht in de winter geen spektakel.

Voor wie niets verwacht, is het er des te mooier. Tot en met het karkas van een dode reiger toe. Het ligt op de top van een zandheuveltje, bedekt onder een flinterdun vliesje ijs. (NANDA RAAPHORST) 


WAT, WAAR & HOE

Routes
Koppeling van bestaande gemarkeerde wandelingen
(5-15 km), startend vanaf bezoekerscentrum Tenellaplas, bijvoorbeeld de 13 kilometer lange Aalscholverroute.
Voor een overzicht, inclusief (schetsmatige) kaartjes en
routebeschrijving, zie www.zuidhollandslandschap.nl en www.natuurmonumenten.nl

Navigatie
In het bezoekerscentrum is de kaart Duinen van Voorne
beschikbaar.

Startpunt
Bezoekerscentrum Tenellaplas, Duinstraat 12A, Rockanje,
0181 483909.  Mei t/m augustus en schoolvakanties: dinsdag t/m zondag, 10-16.30 uur. Buiten de schoolvakantie: za/zo 10-16.30 uur; wo 13-16.30 uur.

Eigen vervoer
Vanuit Rotterdam borden Europoort, Oostvoorne volgen.
Vanuit Oostvoorne-centrum bordjes 'Bezoekerscentrum ZHL' volgen. Gratis parkeren bij bezoekerscentrum.

Openbaar vervoer
Vanuit Rotterdam metro naar Spijkenisse-centrum. Buslijn
103 en 113 naar Oostvoorne, halte Berkenrode. 50 meter
met bus meelopen, rechtsaf bordjes 'Bezoekerscentrum ZHL' volgen. Circa 25 minuten lopen.

Horeca
Badhotel Rockanje aan Zee, Tweede Slag 1,
Rockanje aan Zee, 0347 750438, www.badhotelaanzee.nl.

Honden
Aangelijnd bijna overal  toegestaan.