SAAS-FEE Verantwoord wintersporten willen we met z'n allen heus wel. Alleen doen we het niet, want prijs, sfeer en sneeuwzekerheid zijn belangrijker. Aan het aanbod ligt het niet.
Geïsoleerde iglo als vakantieverblijf.
Neem de skitrein.
Echte sneeuw.
ECHTE SNEEUW
Bestemmingen die geen of beperkt kunstmatige sneeuw inzetten, genieten de voorkeur. Sneeuwkanonnen kosten water (tussen de 3000 en 5000 liter per minuut) en energie. Ze maken - 's nachts - lawaai, wat de rust van dieren verstoort. Geplette kunstsneeuw blijft ook nog eens langer liggen, met als gevolg: minder zuurstof in de bodem en dus meer schimmelgroei. Ook daalt de bodemtemperatuur, wat de plantgroei schaadt. Resultaat: verstoring van fragiele ecosystemen. Hoger gelegen en dus sneeuwzekerder oorden zetten toch spuitapparatuur in, om het seizoen te verlengen en het witte tapijt aantrekkelijker te maken. In Saas-Fee (Zwitserland), Ischgl (Oostenrijk), Ossolaland (Italië) en Tignes (Frankrijk) is het gebruik relatief beperkt. Pistemamakers op de Planneralm en Kitzsteinhorn (Oostenrijk) zeggen géén kunstsneeuw te gebruiken.
GEWETENSVOL VERVOER
Met de trein reizen is verantwoord; toch maakt slechts 3 procent van de Nederlandse wintersporters die keuze. Raadpleeg dus voor de verandering eens www.skitrein.nl, www.treinreiswinkel.nl of www.ski-thalys.nshispeed.nl/wintersport. Ook de bus geldt als milieubewust. Eén transfer veroorzaakt heel wat minder CO2-uitstoot dan vijftien autoritten. Goed en betaalbaar aanbod is overzichtelijk te vinden op www.interbus.nu.
Bijkomend voordeel van bus- en treinreizen: ze vinden vaak 's nachts plaats, wat extra skidagen oplevert. Wie toch gaat rijden, of zelfs vliegen, kan klimaatschade natuurlijk compenseren via bijvoorbeeld www.treesfortravel.nl of www.greenseats.com.
ZOALS HET HOORT
Datgene waar u normaal al op let, is daar in het drukbezochte wintersportoord en op de pistes des te meer de richtlijn. Afval lo-zen we niet in de natuur, we verkwisten geen water en energie. Binnen het dorp laten we zo mogelijk de auto staan. Alle geboden voor verantwoord handelen tijdens een vakantie in de bergen staan samengevat op www.respectthemountains.com. Daarnaast: offpisteskiën is stoer, maar ook erg schadelijk voor de natuur. Nevenactiviteiten kiezen we met beleid: niet heliskiën of sneeuwscooteren, wel rodelen, een kuuroord bezoeken, langlaufen of sneeuwschoentochten maken.
GROEN VERBLIJF
In skigebieden komen steeds meer onderkomens waar het ontzien van het milieu nadrukkelijk een thema is. Vindingrijk waren de ontwerpers van The Whitepod Resort in het Zwitserse Les Cerniers (www.whitepod.com). Het is een hightech eco-kamp op 1500 meter hoogte. De toeristen verblijven in een soort iglo's, luxueus uitgeruste, bolvormige tenten van isolerende materialen. Er is geen elektriciteit, gelukkig wel brandhout.
ZUINIG MET ENERGIE
Niet overal springen de skioorden in hun drift om toeristen te trekken gewetensvol om met energie. Maar in het enorm grote gebied SkiWelt Wilder Kaiser-Brixental (Oostenrijks Tirol) is sinds kort een skilift in gebruik die op zonne-energie loopt, de Sonnenlift (205 meter lang), een uniek initiatief. Overigens exploiteren ze er ook de Siller-Keat, een lift met stoelverwarming. Iets minder verantwoord. Saas-Fee, in 2002 het eerste dorp dat met het label 'duurzaam' de wintersportmarkt op ging, weert auto's en laat bagage vervoeren met elektrische karretjes. Andere autovrije dorpen zijn onder meer La Norma (Frankrijk), Zermatt (Zwitserland), Tauplitz (Oostenrijk) en Santa Caterina (Italië).
PARELS
Een mooi initiatief is Alpine Pearls (www.alpine-pearls.com). Deze internationale organisatie is ontstaan op initiatief van het Oostenrijkse dorp Werfenweng. Inmiddels zijn 21 wintersportplaatsen in Duitsland, Frankrijk, Italië, Oostenrijk, Slovenië en Zwitserland lid. Ze streven milieuvriendelijk beleid na, weren auto's en maken de toerist bewust van de gevolgen van het skiën. Een paar van deze parels zijn te boeken via onder meer Arke en Holland International. Interessant is het concept Sanfte Mobilität (SAMO) van Werfenweng, dat in het Salzburgerland ligt (www.werfenweng.org). Gasten die per trein of bus arriveren, dan wel hun auto laten staan en de sleutels afgeven, krijgen speciale voordelen aangeboden als korting op de skipas en vervoer in shuttles, taxi's en allerlei ecologisch verantwoorde rijtuigen. Een succesvolle aanpak: het aantal toeristen dat per trein in Werfenwang arriveert, is in tien jaar tijd verviervoudigd. (EGBERT JAN RIETHOF)
