Geboorteplaats van Europa zonder grenzen

SCHENGEN - Hellingen vol druiven, in het dal de Moezel, en tussenin een verdwaald kerktorentje: hier en nergens anders werd 25 jaar geleden het Europa zonder grenzen geboren.

De promenade oogt  wandelklaar. Het oude kasteel is nu een splinternieuw hotel. En als het Verdrag van Schengen een kwart eeuw bestaat, op 14 juni, zal er ook een bescheiden Europees museum zijn ingericht.

Schengen, een piepklein dorpje op de grens van Luxemburg met Duitsland en Frankrijk, hoopt 25 jaar na dato zijn status als officieel vertrekpunt van het Europa zonder grenzen toeristisch alsnog te verzilveren. Drie monumentale gedenkplaten vlakbij de brug die de Benelux, Duitsland en Frankrijk representeren herinneren aan de ondertekening van het verdrag die op de rivier plaatsvond, aan boord van de Marie-Astrid. Een nieuwe versie van het schip bevaart inmiddels opnieuw de Moezel. Luxemburg was destijds Benelux-voorzitter en mocht daarom de plaats van ondertekening bepalen. Schengen lag als enige drielandenpunt voor de hand.

De naam van het goed vierhonderd inwoners tellende wijndorp is met dank aan de verdragen over het vrije personenverkeer tot ver buiten Europa een begrip. ,,Mensen komen hierheen omdat ze meer over het verdrag willen weten. Daarom hebben we een documentatiecentrum ingericht, dat we nu tot museum uitbouwen," zegt Martina Kneip van het toerismebureau. Er zijn bronzen symbolen van de 27 Schengen-landen, ook van buiten de Unie, en op de promenade staat een stuk Berlijnse Muur. Schengen hoopt de hand te leggen op nog andere symbolen van geslechte grenzen, zodat er een soort permanente tentoonstelling komt. Deze zomer zijn er bovendien nog wat extra activiteiten: een groot volksfeest op 17 en 18 juli, en van 17 juli tot 1 augustus een huttenfestival.

Behang
Grote trots van het dorpje is het kasteel, in de 19de eeuw heropgebouwd met stenen van het vorige, 13de-eeuwse slot, waarvan alleen nog een toren intact is. In het voormalige kasteel en klooster dringen twee vragen zich op: welke binnenhuisarchitect heeft het in zijn hoofd gehaald de lobby van het hotel te bekleden met behang dat de indruk moet wekken dat er een oude boekenkast staat, en waarom staat daarop niet de doodstraf.

Zo snel als de gemiddelde toerist het dorp zal hebben bekeken, zo rijk is de omgeving. Talloze wandel- en fietstochten dringen zich op (je kunt er fietsen huren); voor wie zich niet wil inspannen, is er de Marie-Astrid.

,,Een heel plezierige streek, door nog maar weinig Nederlanders ontdekt," zegt Europees rekenmeester en oud-D66-leider Maarten Engwirda. Hijzelf woont sinds bijna vijftien jaar in het naburige Grevenmacher, vlakbij de bekende wijnmaker Bernard Massard, die zoals verschillende coöperaties in de streek bezoeken en proeverijen organiseert. De verkoopdirecteur bij Massard is ook al een Nederlander, Eric Wissink, die vol trots zijn Château de Schengen presenteert, een frisse en redelijk droge Pinot gris. Sinds 'Schengen' is ook de wijn grenzeloos lekker.  (FRANS BOOGAARD)

www.luxembourg.be


Passie voor moezel
Op historische foto's van de Schengenondertekening zit helemaal links de Nederlandse onderhandelaar. Toenmalig staatssecretaris van Europese Zaken Wim van Eekelen herinnert het zich als de dag van gisteren.
,,Onze transportsector had grote problemen. Ik heb toen hard met mijn hand op tafel geslagen en bij Schengen een overeenkomst voor het goederenvervoer geëist. En anders: no deal!  Dat heeft gewerkt. Neelie Kroes, toen van Verkeer, mocht nog dat jaar naar Bonn de overeenkomst gaan tekenen." Wim van Eekelen komt een enkele keer nog in Schengen en ontwikkelde een passie voor moezelwijn.
Zijn oud-collega Maarten Engwirda beveelt de crémant-rosé van het huis Poll-Fabaire Wormeldange aan.