De 10 mooiste zeilreizen

ROTTERDAM - De veelbesproken zeilster Laura Dekker is vertrokken voor haar rondje om de wereld. Helaas voor haar doet zij maar twee van de allermooiste zeilbestemmingen aan: Kaapverdië en de Cocoseilanden.

Wat zeilt Laura allemaal mis?

1. Gastvrijheid als uitgangspunt
Kaapverdië laat zich het beste omschrijven als 'Afrika Light'. Alles wat Afrika zo leuk maakt is er: swingende muziek, prachtige mensen en een cultuur waarin gastvrijheid geen gunst is maar een uitgangspunt. Dankzij financiële steun van moederland Portugal is de extreme armoede van het Afrikaanse continent er niet. Die combinatie van factoren maakt de eilandengroep een top 10-bestemming. Zeilers beperken zich vaak tot de haven van Mindelo, maar als de volgorde goed wordt gekozen, zijn ook de andere eilanden prima te bereiken. De stevige passaatwind brengt iedere avonturier schijnbaar moeiteloos van de ene beschutte ankerplaats naar de volgende. Elk eiland heeft een eigen karakter en landschap; de aanstekelijke vrolijkheid is overal.

2. Zeilen in prentenboek
Het zuid-Engelse Falmouth is een verzamelplaats voor zeilers die de Golf van Biskaje willen oversteken. Ze slaan er de laatste voorraden in en wachten er de juiste omstandigheden af. Op het terras van The Chainlocker delen ze weerberichten, pints en een portie fish & chips. Het 17de-eeuwse plaatsje is zeker de moeite waard, maar de leukste plek van Cornwall ligt letterlijk om de hoek en is té mooi om te missen... Een paar mijl ten noordoosten van Falmouth is de monding van de rivier de Fal. Wie het zoute water van de baai tijdelijk verruilt voor zoet, wordt beloond met een tocht door een prentenboek. Landhuizen, weelderige tuinen, dichte bossen. De ene cottage is nog lieflijker dan de andere en Peter Rabbit zou zich achter elke struik kunnen verschuilen.

3. Icoon voor het vrije leven
Vraag een willekeurige passant om een schets van een paradijselijke plek en de kans is groot dat het resultaat lijkt op hoe de Cocoseilanden eruitzien. Gelegen in de Indische Oceaan, op ongeveer eenderde van de lijn Australië-Mauritius, zijn de Cocoseilanden voor het overgrote deel van de mensheid onopgemerkt gebleven. De piepkleine eilandengroep telt slechts 750 inwoners. Iedere dag is er identiek aan de vorige én de volgende. De kans dat het atol ooit in het nieuws zal komen, is buitengewoon klein. DeCocoseilanden zijn paradijselijk, in de zoetste zin van het woord. Je vindt er hagelwitte stranden, palmbomen, turquoise water en altijd mooi weer. Zeilers verzamelen zich rond The Shack, op het onbewoonde Direction Island. In de loop van de jaren is het hutje een icoon geworden voor het vrije leven van het bonte gezelschap van zeezwervers.

4. Kuststrook van buitenaardse schoonheid
De desolaatheid van Argentijns Patagonië is maar nauwelijks te overtreffen en werkt verslavend. Reizen over land is hier moeilijk: waar niks is, kan ook bijna niemand komen. Een zeilboot geeft juist hier toegang tot unieke plekken. Achter meer dan 1000 kilometer van rode rotsen en onherbergzame kusten, gaan prachtige kleine ankerbaaitjes schuil. Voor wie zich niet laat afschrikken door de Zuidelijke Oceaan in de Roaring Forties en de Furious Fifties (het gebied tussen de 40ste en 60ste breedtegraad, berucht om z'n zware stormen en ruige zeeën), biedt Argentinië een kust met een bijna buitenaardse schoonheid. Patagonische lama's en Magelhaes-pinguïns maken dagelijks deel uit van het decor. Verder is hier niets - behalve tijd en ruimte.

5. Loosdrecht, maar dan in de Stille Zuidzee
Om het koninkrijk Tonga vanuit Nederland te bereiken, moet een enorme reis worden gemaakt. Veel verder kun je letterlijk niet komen. Maar zo'n hoop gedoe als het is om Tonga te bereiken, zo makkelijk is het om er te zeilen. Diverse charterbedrijven bieden huurboten in alle soorten en maten en ook de zeiler op eigen kiel wordt op z'n wenken bediend. Bij de plaatselijke VVV van Vava'u is een kaart te koop die precies laat zien welke gemakken waar te vinden zijn. Op ankerplaats 5, 13 en 27 zitten restaurants, op de nummers 11 en 25 kun je boodschappen langs laten brengen. Het doet denken aan Loosdrecht, maar dan in het decor van de Stille Zuidzee. Zo spannend als sommige andere droombestemmingen is het misschien niet, maar oogverblindend mooi is het beslist wel. Bijkomende traktatie: tussen juli en oktober komen hier honderden bultrugwalvissen om hun jongen te baren.

6. Naar het einde van de wereld
De magie van Vuurland begint bij het binnenvaren van het Beaglekanaal. In 1832 voer Charles Darwin er met kapitein FitzRoy. Hij vernoemde de zeestraat naar het schip dat iedereen - zeiler of niet - van naam kent. In de decennia die volgden, kreeg Tierra del Fuego een rol in vele jongensdromen.
De hoofdstad van het eiland aan de onderkant van Zuid-Amerika is Ushuaia; 'El Fin del Mundo' zoals de inwoners het zelf graag noemen. Het spreekwoordelijke einde van de wereld is het startpunt voor een bezoek aan de gouden mijlpaal van zeezeilers: Kaap Hoorn. Wie Ushuaia bereikt, kan 'De Rots' nauwelijks links laten liggen. Het weer in de wateren rond Vuurland is extreem en de tocht ernaartoe vraagt om geduld en doorzettingsvermogen. Het adembenemende landschap maakt dat - en elk ander - ongemak echter meer dan de moeite waard. Varen langs de steile kliffen van de Kaap betekent voor veel zeilers hetzelfde als het beklimmen van de Mount Everest voor klimmers: het absolute summum en de ultieme kick.

7. Voortdurend veranderend landschap
Zoals het gras bij de buren altijd groener is, zo lijken zeilbestemmingen op afgelegen plekken altijd mooier. Maar ook dicht bij huis zijn prachtige mijlen te zeilen. In 2009 kreeg de Nederlandse Waddenzee een plek op de Werelderfgoedlijst van Unesco en dat is niet voor niets. Jaarlijks maken ruim 10 miljoen trekvogels gebruik van dit gebied en zeehonden komen er in groten getale voor. Aan de toeristen op de eilanden gaat die rijkdom grotendeels voorbij, maar zwervend over de Waddenzee zit je er middenin.
Wie geen eigen boot heeft, kan als opstapper mee op een van de tientallen schepen uit de zogenoemde Bruine Vloot. De veronderstelling dat varen in het Waddengebied gemakkelijk zou zijn is begrijpelijk - het is er ondiep en er is vrijwel altijd land in zicht - maar verraderlijk. De stroming is sterk, de vaarwegen zijn hier en daar smal, en eb en vloed veranderen het landschap ingrijpend. Een tocht door de verschillende geulen moet goed getimed worden, maar de beloning voor die moeite is groot. Een eiland op eigen kracht bereiken geeft een extra dimensie, waar ter wereld dan ook.

8. 's Werelds beroemdste zeilcafé
Al sinds de tijd van Columbus zijn de Azoren gelegen op een kruispunt van oceaanroutes. Voor de grote scheepvaart is dat tijdperk voorbij, maar voor zeilers met een voorliefde voor de zee is het havenstadje Horta op het eiland Faial nog altijd een must. Op het terras van Café Sport - het beroemdste zeilerscafé ter wereld - komen schippers uit alle windstreken samen. Sommigen komen uit het Caribisch gebied, anderen vertrokken uit Zuid-Afrika. De meesten van hen zijn op weg naar Europa; allemaal hebben ze een lange reis achter en nog een stevige etappe vóór de boeg. Het bijgeloof wil dat het ongeluk zou brengen om níet de scheepsnaam in Horta achter te laten. En hoewel niemand hier natuurlijk echt in gelooft, neemt iedereen toch het zekere voor het onzekere. Het resultaat is een kilometerslange muurschildering die het verhaal vertelt van honderden zeilers en evenzovele droombestemmingen.

9. Onaangeraakt door mensen
Wie benieuwd is naar hoe de wereld ooit was, krijgt antwoord op zijn vraag bij een bezoek aan de Chileense scheren. Alleen per zeilboot te bewonderen, want ander transport is er niet. Varend door de uitlopers van het Andesgebergte heb je de wereld voor jezelf. Hier woont niemand, komt niemand en is de realiteit onaangeraakt door mensen. Over ruggen die de bergen met elkaar verbinden, glijden tientallen gletsjers in een trage maar niet te remmen stroom naar beneden. Meer 'oer' dan dit wordt het niet, dit is de totale wildernis. Als mens ben je hier overduidelijk te gast. Volkomen op jezelf aangewezen, maar omringd door een puurheid die vermoedelijk nergens anders is te vinden. In doorgaande wateren staat zo nu en dan een baken, in de kleinere passen gebeurt navigatie op zicht. Er is altijd weer een bocht, een eiland, een verborgen doorgang, een beschutte baai die te ver van de bewoonde wereld ligt om op een kaart te belanden. En vaak zijn juist dat de allermooiste bestemmingen.

10. Een eiland om tot rust te komen
De mooiste zeilbestemmingen zijn de plekken die je alleen per boot kunt bereiken. Nergens is het plezier van arriveren groter dan daar waar je eigenlijk niet kunt komen. Het atol Suwarrow is een plek die tot de verbeelding spreekt. Het maakt onderdeel uit van de noordelijke Cookeilanden en is onbewoond. Tussen 1952 en 1977 leefde Tom Neale, een zonderlinge Nieuw-Zeelander, in totale afzondering op het atol. Het boek dat hij over die jaren schreef, maakte Suwarrow tot een droombestemming voor avonturiers en eilandliefhebbers. De kleine pier die Neale met zijn blote handen aanlegde is er nog; een borstbeeld gedenkt de ongekroonde koning van het eiland. Verder behoort Suwarrow toe aan de natuur. Tienduizenden sternen en fregatvogels komen hier jaarlijks om ongestoord te broeden. (TEKST RUTH GERRITSE, FOTO MARK VAN 'T WOUD)

Ruth Gerritse schreef samen met Mark van 't Woud Aarden op zout: Zes jaar zeilen met Thalassa II. Het boek over hun zeilreis rond de wereld is deel 1 uit de Wereldzeilersbibliotheek.
(De Alk & Heijnen Watersport, €19,90)