Kish: een mislukt vakantieparadijs

KISH - Het Dubai van Iran, dat zou Kish moeten worden. Een decadent vakantie-eiland in de Perzische Golf. Klinkt mooi op papier, maar in de praktijk valt het tegen.

Het is op Kish andere koek dan in Katwijk of Castricum. Volwassen mannen scheuren voorbij op hun jetski's, een clubje puberende jongens speelt tikkertje in de branding en op het strand bouwt een jongetje een heel fatsoenlijk zandkasteel. De helft van het manvolk draagt een zwembroek, de rest zwemt gewoon in ondergoed.

Zoniet de vrouwen; terwijl hun mannen en zonen in verregaande staat van ontkleding verkoeling zoeken in zee, kijken zij toe vanaf de waterkant van top tot teen gehuld in lange zwarte lappen, en dat in de brandende hitte. Ook hier is het strand voor het hele gezin, maar samen badderen en zonnebaden zit er niet in.
Een miljoen Iraniërs viert jaarlijks vakantie op Kish, een eiland in de Perzische Golf op anderhalf uur vliegen van Teheran en twintig minuten van Dubai. De islamitische dresscode schrijft voor dat vrouwen in het bijzijn van mannen goed verpakt dienen te blijven. Vooruit, ze kunnen wel uit de kleren, hoofddoek af en designerbikini aan, maar daarvoor moeten ze naar het door hoge muren omringde damesstrand. Daar is geen lol aan en dus gaan ze naar het gemengde strand - liever levend gekookt dan gescheiden van manlief en kinderen.

Koninklijke vakantie
De geschiedenis van Kish voert drieduizend jaar terug, maar het eiland is vergeten tot de laatste sjah van Perzië er zijn privé-vakantieparadijs van maakt. Met miljoenen oliedollars bouwt sjah Mohammed Reza in de jaren '70 een winterpaleis, een strandhotel en een casino voor zichzelf, keizerin Farah Diba en hun hooggeëerde gasten. Het vliegveld is groot genoeg voor de koninklijke Concorde, die geregeld op en neer gaat naar Parijs om westerse artiesten, cocottes van Madame Claude en driesterrendiners van Maxim's in te vliegen.

Na de Islamitische Revolutie van 1979 zit het fundamentalistische regime van ayatollah Khomeini in de maag met het hedonistische vakantie-eiland van de sjah. Uiteindelijk wordt het eiland nieuw leven ingeblazen als vrijhandelszone - in het winterpaleis van de sjah komen restaurants, het koninklijk casino wordt een hotel, het vliegveld wordt afgestoft en tientallen winkelcentra  worden uit de grond gestampt. Met religieuze voortvarendheid wordt Kish omgeschoold tot belastingvrij winkelparadijs.

Sinds begin deze eeuw krijgt Kish toch weer de oorspronkelijke functie van decadent vakantie-eiland, nu voor welgestelde Iraanse en buitenlandse toeristen. De kunst wordt afgekeken bij de Arabische buren aan de overkant van de Golf: 1,7 miljard euro (!) wordt uitgetrokken voor een nog te bouwen complex van winkelcentra, villawijken, spahotels, restaurants, een jachthaven en een golfbaan. Pronkstuk moet The Flower of the East worden -  het tweede zevensterrenhotel ter wereld, na het Dubaise Burj Al Arab.

De reusachtige tulpvormige toren van glas en staal kost een half miljard, krijgt tweehonderd kamers en zou ergens dit jaar klaar moeten zijn. Dan staat Kish op de kaart en, zo hoopt men hier, komen ook de buitenlandse toeristen bij bosjes. Dat dit het enige stukje Iran is waar je kunt komen zonder visum helpt alvast. Bovendien is hoofdstad Teheran met zijn recente problemen ver weg.

Voorlopig heeft Kish' beste hotel een schamele vijf sterren. De kamerprijzen vanaf 250 euro zijn westers en de architectuur heeft grandeur - het Dariush Grand Hotel is een ode aan Persepolis, de op de Werelderfgoedlijst genoteerde ruïnestad op het vasteland. De entree is gedecoreerd met beelden van gevleugelde stieren en pre-islamitische koningen, de lobby is geheel opgetrokken uit flonkerend marmer. De Iraniërs zijn verrukt: eindelijk een hotel dat zich kan meten met 's werelds allerbeste vijfsterrenhotels.

Is dit dan het Four Seasons, Intercontinental of Kempinski van Kish? Dat valt tegen. In de lobby is alles spic en span, maar verder is het een rommeltje. Een complete vleugel van het hotel is gesloten, de tuin is droog en dor, het zwembad is dicht, het strand is sneu en de kamers zijn klein, uitgewoond en hooguit drie sterren waardig.

Dat geldt eigenlijk voor zo'n beetje alles op Kish: op papier lijkt het heel wat, maar in de praktijk valt het nogal tegen. Een 50 kilometer lang fietspad loopt rond het hele eiland - alleen jammer dat de huurfietsen krakkemikkig zijn en het fietspad voor de helft opgebroken is, zodat je alsnog nergens komt.
Dan maar duiken: Kish is een koraaleiland met kleurige riffen voor de kust - alleen is nou net de PADI-duikschool op de fles gegaan. Een vakantie op Kish ontaardt vanzelf in een week vol kleine ongemakken en ergernissen.

Iraanse toeristen laten zich daar niet door uit het veld slaan. Zij blieven helemaal geen fietstochtjes of duiktripjes. De manier waarop Iraniërs vakantievieren lijkt in niets op hoe westerlingen dat doen. 's Morgens wordt er geluierd in de ge-airconditionede hotelkamer, geshopt en lekker lang geluncht. Als 's middags de temperatuur oploopt tot 40 graden volgt een lange siësta. Pas in de avond komt Kish weer tot leven en wordt er geslenterd over het strand, weer geshopt en gedineerd.

Korte metten met de pret
Tussen 2000 en 2005 was Kish een liberale enclave binnen de islamitische republiek. Mannen en vrouwen werden samen op het strand gedoogd, de internetcensuur werd stilletjes opgeheven, vrouwen rolden hun mouwen en broekspijpen op, en wie de hotelconciërge een flinke fooi gaf, kreeg koud bier. Er was zelfs een geheim strand waar vrouwen in bikini samen met hun mannen mochten zwemmen. Alleen voor buitenlanders - je moest eerst met je paspoort langs de autoriteiten om een strandvergunning te halen - maar toch, het was bijna westers.

De ultraconservatieve president Mahmoud Ahmadinejad maakte korte metten met de pret. Hij had en heeft zijn handen vol aan het Iraanse kernprogramma, de vernietiging van de staat Israël en de lancering van de eerste islamitische satelliet, maar vond ook nog tijd om Kish te kuisen.
Het buitenlandersstrand ging dicht want te pikant, vrouwen moesten zich weer inpakken en alcohol - in je dromen. Terug bij af. Zo wordt het natuurlijk niks met het Dubai van Iran. (SANDER GROEN)




UIT & THUIS

Hoe kom je er?
Met KLM (www.klm.nl) van Amsterdam naar Dubai vanaf €526 all-in retour, met Kish Air (www.kishairline.com) van Dubai naar Kish voor ca. €65 enkele reis. Het is niet mogelijk om tickets Dubai-Kish online te boeken; ga naar het (bijzonder bureaucratische) kantoor van Kish Air of, beter, naar het door een Nederlander en Iraniër gerunde reisbureautje Iran Silk Road.
www.iransilkroad.nl

Beste reistijd
December, januari en februari zijn aangenaam bij 25 graden, een verkoelende zeebries en volop zonneschijn.

Papieren en geld
Voor een bezoek aan Kish is geen visum nodig. De maximale verblijfsduur is 14 dagen. Op Kish kun je niet pinnen of betalen met je bankpas of je creditcard. Neem dus voldoende euro's of dollars mee om te wisselen.

Meer informatie
Iran heeft geen verkeersbureau in Nederland en er is geen VVV op Kish.  De enige reisgids voor Iran is de Lonely Planet, maar het gedeelte dat handelt over Kish is summier.