Rondje meevaren op containerschip Coral

NHAVA SHEVA - Meereizen met een vrachtschip is 'slow traveling' bij uitstek. Opstappen in India, eindigen in Rotterdam en onderweg kijken naar zonsondergangen, dolfijnen en het verschuiven van containers.

Het haventerrein van Nhava Sheva, zo'n anderhalf uur rijden van de Indiase hoofdstad Mumbai, is uitgestorven en donker. De taxichauffeur belt om de paar minuten zenuwachtig de agent van de rederij om te vragen of hij wel goed rijdt. Toeristen hoor je af te leveren op het vliegveld. Wat moeten die mensen in de haven?

In de verte doemen de enorme containerschepen op. Een daarvan is de CMA CGM Coral, een containerschip met een vaste route: van Nhava Sheva naar Hamburg, en terug. Rederij CMA CGM biedt passagiers de mogelijkheid mee te reizen met haar vrachtschepen.
Via een wiebelige trap sjouwen twee passagiers hun bagage naar het dek.

Een jongen in blauwe overall, die later de Oekraïense cadet Andriy blijkt te zijn, lacht vriendelijk en wijst op het intekenboek. Filippijnse matrozen hangen tegen de reling en zwaaien vrolijk naar de nieuwe gasten die eerst op audiëntie gaan bij kapitein Bajic. ,,Welkom aan boord!,'' roept de bebaarde Kroaat joviaal. Na een stevige handdruk benadrukt hij dat passagiers elk verzoek bij hem of zijn officieren kunnen neerleggen, maar... of eraan kan worden voldaan, is een tweede. Chief officer Esat, ook zo'n vrolijke Kroaat, knikt bevestigend. ,,Dit is een werkschip, geen passagiersschip, maar jullie zijn onze gasten dus we doen ons best.''

Een 'leuke vakantie' voor de passagiers is geen prioriteit voor het personeel aan boord, blijkt ook uit de voorwaarden die moeten worden ondertekend. Werkplekken als de machinekamer en de brug mogen alleen worden bezocht op uitnodiging van personeel. In de praktijk blijkt het regime nogal te verschillen per crew. ,,Van de vorige kapitein mochten we niet op de brug komen,'' vertelt passagier Stefan. ,,Ook mocht geen alcohol worden gedronken.''

Kapitein Bajic heeft een ander beleid. De passagiers mogen bijna overal komen - zolang ze maar niet in de weg lopen - en tegen belastingvrije prijzen kun je bier, whisky en wijn bestellen. Met dieetwensen wordt geen rekening gehouden, staat ook in de voorwaarden, maar tijdens de reis blijkt dat geen probleem, want het menu is elke dag zo uitgebreid dat er voor iedereen altijd iets lekkers tussenzit.

Passagiers krijgen officiershutten toegewezen; deze zijn ruim, schoon, van alle gemakken voorzien, maar saai. Helaas verschijnt na een paar dagen een container voor het raam en is het prachtige uitzicht verdwenen. Een week later wordt de 'doos' weer weggehaald. Driemaal per dag schuiven de passagiers aan in de eetzaal voor officieren. Het is niet echt een gezellig 'samenzijn', want de mannen zijn nooit allemaal tegelijk aanwezig. Altijd hebben er wel een paar dienst. Bovendien hebben ze bijna altijd haast: ze moeten snel weer aan het werk, of ze willen naar bed.

,,Waarom vliegen jullie niet gewoon naar huis!,'' roept elektricien Ivica, een grote Kroaat, tijdens een diner. Hij kijkt argwanend, maar hij blijkt zich niet echt te storen aan de aanwezigheid van passagiers, hij kan zich gewoon niet vóórstellen dat iemand zich vrijwillig weken lang op zee laat 'opsluiten'. Voor hem is dit werk en hij kijkt er, net als de andere bemanningsleden, naar uit om na vier maanden varen twee maanden thuis te zijn.

Maar de passagiers vermaken zich best. Een enkeling reist op deze manier vanwege vliegangst, de meesten zijn gewoon dol op de zee, de rust, het vaste ritme van de dagen en de trage klimaatverandering. Ze schrijven, doen yoga, wandelen op het dek, tafeltennissen en blijven fit op een roeiapparaat en hometrainer. Aan het eind van de dag klappen ze op een mooi plekje op het dek een stoeltje uit om, onder het genot van een drankje, naar de zonsondergang te kijken en een boek te lezen. Die boeken hebben ze zelf meegenomen, want in de scheepsbibliotheek van de Coral ligt alleen een stapel films waar je, al dan niet in gezelschap, languit op de bank in de recreatieruimte naar kunt kijken.

Geen bingoavondjes
Een bezoekje aan de brug doorbreekt de dagelijkse routine; op volle zee heeft de dienstdoende officier meestal niks te doen dus maakt hij graag een praatje met de passagiers. De brug biedt het beste zicht op dolfijnen en walvissen, mochten die in de buurt zijn, en je kunt meekijken op de radar. Eigenlijk de perfecte vakantie, maar Ivica schudt vol ongeloof zijn hoofd. ,,Neem op Malta toch gewoon het vliegtuig. Ben je in twee uur thuis. This is Alcatraz, man!''

Ivica overdrijft, maar de reis gaat langzaam en er zijn geen themabuffetten, bingoavondjes of ligstoelen op een zonnedek. Af en toe is er een optreden, als de Filipijnse bemanningsleden een karaokemachine tevoorschijn halen of onder begeleiding van een gitaar evergreens ten gehore brengen. Er zijn zo weinig mensen aan boord - de Coral heeft twintig bemanningsleden en soms enkele passagiers, die komen en gaan als havensteden worden aangedaan - dat iedereen zichzelf moet vermaken.

Vooraf zijn geen garanties gegeven over de voorzieningen aan boord, de havens waar wordt aangelegd en of er überhaupt tijd genoeg is om tijdens een stop van boord te gaan. ,,Vroeger was dat anders,'' mijmert de Roemeense tweede officier Viorel. ,,Dan lag je minimaal drie of vier dagen in een haven. Nu blijven we vaak maar een paar uur liggen. Bovendien zijn de nieuwe containerterminals vaak ver buiten de stad en is er dus te weinig tijd om de stad in te gaan.'' Door ongelukkig toeval komt de Coral tijdens deze reis ook nog eens meestal 's avonds laat aan in havens en gaat dan 's ochtends snel weer verder.

Piraten
In Salalah, Oman, is er twee uur om de stad in de gaan. De lokale agent van de rederij is zo vriendelijk om voor chauffeur te spelen, ook al snapt hij het nut van de expeditie niet. Volgens hem is er niets te beleven in Salalah en is er niks aan om de lokale bevolking en de keurige woonblokken te zien, of in een enorme supermarkt te bekijken wat er te koop is.

Terug aan boord springen dolfijnen omhoog uit het water van de haven; enorme roggen zwemmen traag rond een Noors fregat. Het fregat is een van de schepen die patrouilleren in de Golf van Aden, tussen Jemen en Somalië, waar piraten actief zijn. De chief officer geeft bemanning en passagiers, voordat het risicogebied wordt ingevaren, een safety briefing, zodat iedereen weet wat er gedaan moet worden bij een overval. Als er geschoten wordt, moeten de passagiers het ruim in, als piraten het schip enteren, moet iedereen volledig met de overvallers meewerken. Ga niet de held uithangen, is het motto. Eenmaal in het gebied is er extra bemanning op de brug die het water in de gaten houdt.

,,Een vorige keer was er een aanval een paar uur achter ons,'' vertelt de kapitein. ,,Maar jullie zijn in goede handen hoor! Dit schip is te snel voor piraten. Tot nu toe hebben ze alleen schepen aangevallen die veel langzamer zijn.'' Dat kan best zijn, het is toch op een opluchting dat de Coral het gevaarlijke gebied ongeschonden weet te passeren.

In Djibouti ligt de Coral alleen 's nachts en in Jeddah mag sowieso nooit iemand van boord. Passagier Mark ijsbeert over het dek. ,,Ik wil eraf!,'' roept hij. Het water in de haven is lichtblauw en Jeddah ligt te lonken achter de containerterminal. Maar naast het schip patrouilleren zwaar bewapende bewakers. Het is duidelijk dat Saoedi's niet zitten te wachten op bezoekers. De avond voor aankomst heeft iedereen aan boord zijn alcohol en porno moeten inleveren. Er is een lijst gemaakt van deze in Saoedi-Arabië verboden waren aan boord, en vervolgens is alles in een kast gestopt. De kast is verzegeld. Pas als de Coral de Saoedische wateren verlaat, krijgt iedereen zijn spullen terug. Al met al is de drooglegging natuurlijk aanleiding tot grote hilariteit (,,Wat moeten we nou doen vanavond?'') maar de ondertoon is serieus. ,,Ik heb het meegemaakt dat de islamitische politie aan boord kwam voor een controle en zelfs stennis schopte over een in de prullenmand gevonden bierblikje met een klein restje bier waarin peuken dreven,'' vertelt een officier. De boete die de kapitein kan krijgen voor zulke 'overtredingen' is enorm.

Suezkanaal
Na de heerlijke dagen aan dek op de Arabische Zee en de Rode Zee, wacht een kleine schok: op het Suezkanaal is het een stuk kouder. Egypte trekt rustig voorbij aan de grote stroom enorme vrachtschepen die zich door het smalle kanaal wurmt. Rechts woestijn met hier en daar een militaire basis, links dorpjes en steden.

Eenmaal op de Middellandse Zee is het water ruw. Esat waarschuwt dat het te gevaarlijk is om op het dek te wandelen. Maar bij Malta, waar de Coral maar liefst 24 uur blijft liggen, is de wind gaan liggen en is het prachtig weer. Je loopt er de kade op waar je heerlijk cappuccino kunt drinken en voor 47 cent de bus naar hoofdstad Valletta neemt.

Het mediterrane gevoel verdwijnt volledig als de Coral de volgende dag richting Atlantische Oceaan vaart. In de Golf van Biskaje zijn de golven zo'n 5 meter hoog! Ze slaan met grote kracht over de containers en het voordek. De bemanning is niet onder de indruk, maar voor passagiers is het behoorlijk wennen.

Na drieënhalve week legt de Coral aan in Europoort, Rotterdam. ,,De meest futuristische haven ter wereld,'' weet Viorel. Robots hijsen containers op andere robots die met hun vracht naar het juiste schip rijden. Ook de Coral wordt doelwit van een robot.
De reis zit er op. E-mailadressen en uitnodigingen worden uitgewisseld. Over een paar uur vertrekt de Coral naar Hamburg. (TEKST EN FOTO'S WYTSKE MERTENS)


UIT & THUIS

De reis
De beschreven reis, - per vrachtschip van Nhava Sheva naar Rotterdam - is geboekt via reisbureau The Cruise People in Londen. Dit is een van de organisaties die passagiers de mogelijkheid bieden om op diverse routes met vrachtschepen mee te reizen.

Visa
De mogelijkheid om bij aankomst in een haven een visum te regelen, is nooit gegarandeerd. Daarom moeten passagiers bij het aan boord gaan alle visa al hebben. Ook voor landen waarvan alleen de haven wordt aangedaan, is vaak een visum nodig.

Gezondheid
Kinderen, hoogbejaarden, mensen met gezondheidsproblemen en zwangere vrouwen kunnen niet als passagier meereizen met vrachtschepen; de exacte regels variëren enigszins per rederij. Zelden is een dokter aan boord. Soms zijn inentingen verplicht, zoals een gelekoortsprik voor transfers door het Suezkanaal en het Panamakanaal. Het reisbureau adviseert daarover. Ook is een recente gezondheidsverklaring nodig. Vrachtschepen hebben geen stabilisatoren, dus voor mensen die last hebben van zeeziekte is deze manier van reizen niet geschikt.

Service aan boord
Driemaal per dag wordt er gegeten. In principe houdt de kok geen rekening met dieetwensen. Een steward maakt dagelijks de bedden op. Een keer per week worden het beddengoed en de handdoeken verschoond en de hutten schoongemaakt. Het scheepspersoneel is niet verplicht zich met de passagiers bezig te houden, maar over het algemeen vinden de mannen het leuk als de passagiers een babbeltje komen maken.

Planning
De precieze planning per schip verandert continu omdat die afhankelijk is van de vracht die moet worden gelost of geladen. Soms wordt ergens voor anker gewacht tot slecht weer is overgedreven, dan weer gaat een schip op volle kracht tussen twee stormen door. Door dit alles staan het precieze begin en einde van een reis niet exact van tevoren vast. Het reisbureau en de rederij hebben het laatste nieuws over de planning.

Kosten
De prijs ligt tussen de 100 en 120 euro per persoon per dag (volpension). Niet inbegrepen zijn extra water, snacks en alcoholische dranken, die aan boord te krijgen zijn tegen taxfree tarief (betaling in US dollars en soms in euro's). Transferkosten in havens zijn evenmin inbegrepen.

Meer informatie
www.cruisepeople.co.uk
www.freighterworld.com
www.freightercruises.com