Het is aanvaardbaar om werknemers met een beroepsziekte met voorrang te behandelen, op voorwaarde dat zij andere patiënten niet verdringen....
Van onze verslaggeefster
Jet Bruinsma
DEN HAAG
De zorgverzekeraars, de uitvoeringsorganen voor de sociale zekerheid, zoals het GAK, en een aantal inkomensverzekeraars zijn het hierover eens geworden in het 'kloosteroverleg', een reeks bijeenkomsten in het voormalige klooster Mariënhof in Amersfoort.
De partijen willen dat de organisaties in de gezondheidszorg en de sociale zekerheid beter met elkaar samenwerken om ziekteverzuim en arbeidsongeschiktheid terug te dringen. Dat gebeurt al wel, maar doordat de departementen van Sociale Zaken en van VWS nogal onafhankelijk van elkaar opereren, begint de veelbelovende samenwerking op de werkvloer te stagneren, zo constateren ze.
Voorzitter van het kloosteroverleg is P. Overmars, topman van zorgverzekeraar Zilveren Kruis en het moederbedrijf Achmea. De drie partijen in het overleg hebben hun voorstellen vastgelegd in een nog vertrouwelijk position paper, dat half maart wordt aangeboden aan staatssecretaris De Grave van Sociale Zaken. Voor die tijd wil geen van de deelnemers een toelichting geven.
Sinds de privatisering van de Ziektewet en de WAO moeten werkgevers zelf het loon doorbetalen aan hun zieke of arbeidsongeschikte werknemers. Zij kunnen zich tegen dat risico verzekeren. Om de kosten van het verzuim laag te houden, regelen veel werkgevers een snelle behandeling van hun zieke personeel, buiten de wachtlijsten om. Die tweedeling in de zorg is zeer omstreden. De meeste politieke partijen, met uitzondering van de VVD, zijn fel tegen. De grootste vakcentrale, de FNV, wees voorrang voor zieke werknemers af nadat een soepeler standpunt tot een storm van protesten had geleid.
Als werkgevers hun zieke personeel snel laten behandelen, kan de solidariteit met niet-werkenden in het gedrang komen doordat de laatsten langer moeten wachten, zo is in het kloosteroverleg vastgesteld. Maar uiteindelijk vinden de partijen voorrang onder strikte voorwaarden aanvaardbaar. Ze willen daarover afspraken maken met werkgevers en werknemers, de overheid en met het LISV (Landelijk Instituut Sociale Verzekeringen).
Daarbij gaat het niet alleen over voorrang, maar ook over wachtlijstverkorting en risicoselectie van werkenden en niet-werkenden. De partijen in het kloosteroverleg zijn voorstander van zogeheten expertisecentra voor beroepsziekten, waar iedereen (werknemer of niet) terecht kan. Wie die centra moet betalen, vermeldt het 'position paper' niet. Minister Borst van Volksgezondheid heeft al laten weten dat zij ertegen is dat werkgevers de centra financieren, maar intussen zijn enkele organisatieadviseurs al met een aantal ziekenhuizen bezig expertisecentra op te zetten die door de werkgevers worden betaald.
De deelnemers in het kloosterleg vinden dat bedrijven particuliere hulpverleners in de arm moeten kunnen nemen om een snelle terugkeer van zieke werknemers te verzekeren. Op die manier wordt voorkomen dat de werknemers terecht komen in het reguliere circuit, waarop ook de niet-werkenden zijn aangewezen. Uitvoerders, Arbo-diensten, verzekeraars, hulpverleners, uitzendbureaus en specialisten op het terrein van de reïntegratie moeten daarbij intensief samenwerken. De overheid moet daarvoor zorgen, vinden verzekeraars en uitvoerders.
Vorige week werd bekend dat de uitvoerders van de sociale wetten vrij willen beschikken over privé-gegevens van werknemers voor commercieel gebruik door henzelf en de verzekeraars. Ze hebben dat vorig najaar laten weten aan minister Melkert van Sociale Zaken. Dit pleidooi voor gegevensuitwisseling is ook weer terug te vinden in het uitgelekte 'position paper'. Maar de partijen in het kloosteroverleg spreken wel van een 'delicate zaak', die geregeld moet worden in een gedragscode 'zorg en sociale zekerheid'.