WASHINGTON - De ontdekking van een bacterie die arseen als voedingsstof gebruikt, zorgt ervoor dat de zoektocht naar nieuwe levensvormen op aarde en daarbuiten wordt vergroot. Onderzoekers beschreven de ontdekking in een artikel in het wetenschappelijke tijdschrift Science dat donderdag op internet verscheen.
De bacterie werd op aarde gevonden, in een giftig meer in Californië, maar toont aan dat leven mogelijk is buiten de elementen die tot dusverre als essentieel werden beschouwd.
"Dit organisme heeft meerdere mogelijkheden. Het kan groeien met behulp van fosfor of met arseen. Dat maakt het erg bijzonder, hoewel het niet zoiets is als een waarlijke 'vreemde' levensvorm", aldus Paul Davies van de Universiteit van Arizona en mede-auteur van het artikel.
Lang werd aangenomen dat de zes elementen koolstof, waterstof, stikstof, zuurstof, fosfor en zwavel essentieel waren voor leven. Maar de onderzoekers ontdekten dat de bacterie ook bleef groeien nadat fosfor was vervangen door arseen.
De vondst is van belang voor de zoektocht naar buitenaards leven, omdat onderzoekers leven moeten kunnen herkennen om te weten hoe leven eruitziet.
De aankondiging van de vondst, waarbij geen details werden vermeld, deed op internet een wilde discussie ontstaan dat de vondst van buitenaards leven zou worden bekendgemaakt.
Dat is niet het geval, hoewel het onderzoek 'aantoont dat organismen in andere planetaire omstandigheden andere elementen kunnen gebruiken voor hun biochemie en dat de 'standaard' reeks elementen (...) niet zo standaard zijn', zei Charles Cockell, hoogleraar van het Planetair en Ruimteonderzoeksinstituut van de Britse Open Universiteit van Milton Keynes.
Arseen en fosfor lijken chemisch op elkaar. Het was voor onderzoeksleidster Felisa Wolfe-Simon van het Astrobiologisch Insituut van de Amerikaanse ruimtevaartorganisatie NASA reden om in het Mono Lake in Californië te zoeken naar organismen die het ene met het andere element konden vervangen.
"Arseen is vooral zo giftig omdat het chemisch sterk lijkt op fosfor", zei ze. "Organismen kunnen beide stoffen daarom moeilijk uit elkaar houden. Maar arseen verschilt zodanig dat het niet zo goed werkt als fosfor, waardoor het het binnenwerk van ons biochemisch systeem min of meer vastplakt." Daar hebben de ontdekte bacteriën geen last van. (Novum/AP)