Schilder Gert van der Horst (54) was nog geen veertig toen hij begon te dementeren. Hij vergeet belangrijke zaken en kan erg agressief worden....
Van onze verslaggeefster
AMSTERDAM
Van der Horst lijdt aan OPS, het Organisch Psychosyndroom, ook wel 'schildersziekte' genoemd. De ziekte kan optreden bij mensen die langdurig worden blootgesteld aan oplosmiddelen in verf, lijm of spuitbussen. De klachten komen voornamelijk voor bij schilders, tapijtleggers, drukkers en landbouwers die veel met bestrijdingsmiddelen werken.
Het heeft lang geduurd voordat de ziekte serieus werd genomen, maar deze week heeft staatssecretaris De Grave van Sociale Zaken aangekondigd dat hij de risico's van OPS wil verkleinen. 'Met spoed' zullen wettelijke regels worden opgesteld. Dan moeten schildersbedrijven en parketleggers hun verf- en lijmproducten vervangen door middelen op waterbasis. Autoschadebedrijven en drukkerijen worden verplicht ventilatiesystemen aan te schaffen, om het inademen van gevaarlijke stoffen tot een minimum te beperken.
De werkgeversbranche is niet onverdeeld gelukkig met de voorgestelde maatregelen. 'De overheid moet ook de doe-het-zelvers aanpakken', zegt secretaris W. van Malenstein van de Federatie voor ondernemers in het Schilders-, Afwerkings-en Glaszetbedrijf (Fosag). 'Anders verliezen wij klanten aan concurrenten en los je het probleem niet op'.
De Fosag wil op korte termijn zelf met de vakbonden tot een oplossing komen, om al te strenge regelgeving te voorkomen. 'We hebben het imago dat we niet op alternatieve producten willen overstappen, maar dat is niet waar', zegt Van Malenstein. 'Maar zo snel als De Grave het wil, zie ik het nog niet gebeuren.'
Voor de Bouw- en Houtbond FNV kunnen de regels niet snel genoeg worden toegepast. 'Eigenlijk komen de voorstellen veel te laat', zegt woordvoerder W. Eshuis. 'Er zijn duizenden zieken en we weten al jaren hoe dat komt. De overheid had al veel eerder aan de bel moeten trekken.'
Voor kleine ondernemers is een zuiveringsinstallatie relatief veel duurder dan voor een heel groot bedrijf. 'We zijn heel blij met de aangekondigde maatregelen, maar ze moeten wel haalbaar zijn', zegt secretaris J. van Midlum van de vereniging OPS. 'Een fatsoenlijk afzuigsysteem kost al gauw een ton, dat kan een klein ondernemertje nooit betalen. Als de overheid niet met subsidie over de brug komt, verwacht ik voor die bedrijfjes grote problemen.'
De OPS-vereniging die de belangen van mensen zoals Van der Horst vertegenwoordigt, ziet de aangekondigde overheidsmaatregelen als erkenning van de ziekte. Van Midlum verwacht dat werknemers die door langdurige blootstelling aan oplosmiddelen arbeidsongeschikt zijn geworden, massaal claims zullen indienen bij verzekeringsmaatschappijen. Eerder won de OPS-vereniging een kort geding tegen verzekeraars die geen schadevergoeding aan gedupeerden wilden uitkeren.
De werkgeversorganisaties blijven ontkennen dat OPS een 'beroepsziekte' is. Om die reden begint de Bouw en Houtbond FNV vandaag een landelijke verfcampagne. De betrokken branches worden de komende twee weken bestookt met informatie over de risico's van oplosmiddelen, en krijgen gratis natuurverf uitgedeeld. 'We willen alle partijen onder druk zetten om zijn maatregelen snel uit te voeren', zegt Eshuis. 'Want oplosmiddelen zijn niet alleen slecht voor de gezondheid, maar ook voor het milieu.'