'De toekomst is glashelder met Enertel', luidt de reclameslogan. Maar de toekomst ván Enertel is dat nog niet. Management en aandeelhouders beraden zich nadat het bedrijf door 'de bende van vier' achter hun rug om is verkocht....
Van onze verslaggever
Wilco Dekker
AMSTERDAM
Geschrokken neemt Enertel-directeur Ad Ketelaars het woord. 'Ik hoor dit nu voor het eerst. Het is heel erg onzorgvuldig dat ik niet ben ingelicht. Ik schaam me voor wat hier gebeurt. Ik zal me dus op mijn positie beraden. En verder heeft deze wanvertoning nu lang genoeg geduurd.'
Ketelaars heeft zojuist tijdens een persconferentie - voor het oog van journalisten en aandeelhouders - gehoord dat 'zijn' Enertel achter zijn rug om is verkocht. Ketelaars wist niet beter of hij zou het bedrijf zelf overnemen, samen met zijn collega-directeuren, met geld van een buitenlandse investeerder. Binnen anderhalve week zou de deal rond zijn.
Maar Ketelaars is afgetroefd, evenals France Telecom, Tele Danmark en nog wat gegadigden voor Enertel. De 'groep van vier' aandeelhouders - de energiebedrijven Edon, Eneco, Delta en Pnem/Mega - heeft zonder het management en de andere aandeelhouders in te lichten een deal gemaakt met het Amerikaanse WorldPort. De vier wilden eerst de andere aandeelhouders uitkopen, maar maakten, toen dat niet lukte, een deal met WorldPort. De 'overval' was daarna snel rond, zo meldde Edon-directeur strategie Hans Savalle gisteren.
Maandagnacht om half drie ging een meerderheid van de Enertel-aandeelhouders akkoord met de verkoop voor 200 miljoen gulden aan WorldPort. De groep van vier heeft 46 procent van de Enertel-aandelen en wil, zo is met WorldPort besproken, een minderheidsbelang houden als de verkoop rond is.
Het is allemaal niet erg netjes, beseft Savalle. 'Maar het management was zelf ook bezig, daarom konden we hen niet inlichten.' Dat de club daarom als de 'bende van vier' aangeduid wordt, neemt hij voor lief.
De opmerkelijke gang van zaken is de climax van de machtsstrijd waarmee Enertel al sinds de oprichting in 1996 te kampen heeft. Enertel is een samenwerkingsverband van tien Nederlandse energie- en kabelbedrijven, die ooit droomden van successen in de dynamische telecomwereld.
Maar het front is uiteengevallen. Enkele energiebedrijven zien niets meer in de door giganten beheerste telecommarkt en willen tegen een goede prijs wel van hun belang af. Nuon (met het Amerikaanse UIH) en Casema (in handen van France Télécom) hebben zelf serieuze telecomambities. Zij kunnen zonder Enertel verder. Alleen de bende van vier wil vasthouden aan de oorspronkelijke afspraak. Enertel is er om de telecomactiviteiten van de regionale energiebaronnen te ondersteunen.
Die vier baronnen lijken nu te hebben gewonnen. Enertel wilde met mobiele telefonie en particuliere klanten een volwaardige concurrent worden van KPN. Dat is van de baan. France Télécom had soortgelijke plannen met Enertel en is succesvol buiten de deur gehouden doordat de vier een prominente eigen rol bleven eisen.
WorldPort heeft daar geen moeite mee. Het Amerikaanse bedrijf wil Enertel louter kopen als springplank om toe te slaan op de geliberaliseerde Europese markt. WorldPort aast op Enertels grote zakelijke klanten en op het landelijke glasvezelnet, met vertakkingen naar het buitenland. De Amerikanen maakten gisteren duidelijk niet geïnteresseerd te zijn in telefonie voor consumenten, eenderde tot de helft van Enertels omzet. Ook de door Enertel gewenste mobiele telefonie past niet in het pakket.
In plaats van een volwaardig telecombedrijf wordt Enertel (230 werknemers) straks een schakel in het wereldwijde netwerk dat WorldPort in gedachten heeft. Zo krijgen de twijfelende energiebedrijven, die gezamenlijk 125 miljoen gulden in Enertel hebben zitten, hun zin. In plaats van mogelijke extra investeringen - de banken houden Enertel gezien de onrust en aanloopverliezen kort - krijgen ze door de overname zelfs nog wat geld toe. Daarom gaat Nuon, dat maandagnacht nog tegen het akkkoord stemde, waarschijnlijk ook overstag. Nuon zegt genoeg te hebben van de 'machtspelletjes bij Enertel' en wil zich richten op de eigen telecomplannen.
Dat kan, als de overname tenminste doorgaat. WorldPort boekte vorig jaar op ruim vijf miljoen gulden omzet ruim zeven miljoen verlies. Maar directeur Ted Swindells van Maroon Bells Capital Partners, de investeerder achter WorldPort, liet gisteren weten te verwachten dat de koop binnen zestig dagen rond is. Swindells zegt met de Canadian Imperial Bank te onderhandelen over een lening van 400 tot 500 miljoen dollar.
Maar aan een serieus boekenonderzoek bij Enertel is WorldPort door de grote haast van de groep van vier nog niet toegekomen. De groep bezweert dat Enertel geen lijken in de kast heeft en dat de verkoop gewoon doorgaat. Met of, na gisteren waarschijnlijker, zonder Ad Ketelaars.