Vliegtuigmaatschappij British Airways heeft aartsrivaal Virgin afgetroefd op het spoor. BA mag van de Britse overheid samen met de Engelse busmaatschappij National Express en de Franse en Belgische spoorwegen tot 2010 de Eurostar, de treinverbinding tussen Parijs en Londen, exploiteren....
Van onze verslaggever
AMSTERDAM
De Engelse minister van Verkeer John Prescott heeft dat woensdag besloten. Hij legde een bod van Virgin naast zich neer. Virgin-president R. Branson overweegt die keuze aan te vechten voor de Europese Commissie.
De concurrenten van BA zijn witheet, omdat BA al 39 procent van de vluchten tussen Parijs en Londen, de drukste Europese luchtroute, in handen heeft en bus- en treinonderneming National Express (NE), via Eurolines, een leidende rol heeft in het wegvervoer. 'BA die rol geven, is net zoiets als koning Herodes hoofd van de kleuterschool maken', brieste directeur S. Haji-Ionnaou van de goedkope luchtvaartmaatschappij Easyjet.
Virgin vraagt zich af of de prijzen nu niet omhoog gaan. 'BA en NE hebben nu 90 procent van het openbaar vervoer van Londen naar Parijs in handen. Het is in hun belang de treinkaartjes net zo astronomisch hoog te houden als hun vliegtickets.'
Verkeersminister Prescott maakte tevens bekend dat er nu eindelijk begonnen gaat worden met de aanleg van het Britse deel van de hogesnelheidslijn tussen Parijs en Londen. De aanleg zal in twee fases gebeuren. De eerste van de kust naar de rand van Londen zal in 2003 klaar zijn, de tweede naar het Londense station St. Pancras is in 2007 gereed.
Momenteel rijdt al een hogesnelheidtrein van Londen naar Parijs, maar de Eurostar moet bij de Britse grens flink in de remmen. Van 300 km per uur moet hij, door het ontbreken van een apart HSL-spoor, terug naar 150 km per uur. De Britten ervaren de slakkengang van de dure HSL-trein als een nationale vernedering.
De vertraging in de bouw aan Engelse kant heeft deels te maken met het ineenstorten van London & Continental Railways (LCR). Dit samenwerkingsverband was verantwoordelijk was voor de bouw en exploitatie van de HSL.
LCR kon de hoge vaste lasten, jaarlijks ruim een half miljard gulden aan tol voor de tunnel, en een hoge heffing voor gebruik van de infrastructuur, niet aan. Begin dit jaar eiste LCR vier miljard gulden bovenop de eerder verstrekte zes miljard van de Britse overheid. Anders kon de bouw van het nieuwe traject niet doorgaan. Prescott weigerde, waardoor LCR omviel. De aandeelhouders, waaronder Virgin, verloren ongeveer 500 miljoen gulden.
Omdat het juridisch te ingewikkeld was om LCR te ontmantelen, bleef dit consortium voortbestaan als een financieringsmaatschappij. LCR moet het geld voor het nieuwe traject bij elkaar brengen. Railtrack, de eigenaar van de Britse infrastructuur gaat het nieuwe traject bouwen. De totale kosten van de aanleg worden inclusief rente en inflatie op ongeveer 25 miljard gulden geschat, ruim 225 miljoen gulden per kilometer.
Voor de bouw draagt de Engelse regering ongeveer een half miljard gulden extra bij. Volgens Prescott is dat beduidend minder dan de eerder gevraagde vier miljard. Verder beloofde de Engelse verkeersminister garant te staan voor een bedrag van 12 miljard gulden.
Hoeveel hij daarvan moet betalen hangt af van de winst van Eurostar. Na 2020 vloeit 35 procent van de winst voor belastingen van LCR terug naar de overheid, die daarvoor een aandeel van 5 à 10 procent in de Eurostar krijgt. Ook bekorte Prescott de lengte van de concessie aan LCR drastisch. In plaats van 2095 krijgt de Britse overheid de HSL-lijn nu al in 2086 terug.
De huidige exploitatie van de Eurostar heeft te kampen met tegenvallende reizigersaantallen en maakt wekelijks een verlies van 10 miljoen gulden. British Airways hoopt door middel van internationale marketing de omzet te vergroten. Het wereldwijde ticket-verkoopapparaat van de luchtvaartmaatschappij kan worden ingezet om in de toekomst ook treinkaartjes te verkopen. De wijze van kaartverkoop van de Eurostar wordt gezien als de voornaamste reden voor de achterblijvende passagiersaantallen. Tot nu toe kon dit alleen aan de spoorwegbalie en niet bij de loketten van de meeste reisbureaus. Het consortium met BA hoopt in 2004 voor het eerst winst te maken.