*

De moraal

bewaar
Door: redactie
11-1-97 - 00:00

BEMOEDIGEND nieuws voor iedereen die vond dat de samenleving moreel achteruit holde: bij botsingen tussen een rijwiel en een auto wil het kabinet de automobilist altijd aansprakelijk stellen, ook als het z'n schuld niet is geweest....

Zouden onze grootouders zich druk hebben gemaakt over het welzijn van een fiets?

Nee natuurlijk. En terecht niet.

Een wielrijder werd toen algemeen beschouwd als iemand die nog niet genoeg had gespaard om een auto te kopen, en in dat besef gedroeg hij zich ook.

Hij stak kaarsrecht zijn hele arm uit als hij rechts- of linksaf moest. Hij minderde vaart als hij in de verte een voetganger zag oversteken, of gebruikte zijn bel, ter waarschuwing. Hij had een gesloten kettingkast, een jasbeschermer en een nooit mankerend achterlicht, en onder de snelbinder op zijn bagagedrager reed zijn opbouwbare boterhammentrommeltje als een trouwe hond met hem mee. Hij mocht zich met recht de eigenaar noemen van een herenfiets. En elke pedaalslag bracht hem dichter bij het ogenblik waarop hij de buren zou verrassen met een Opel Kadett.

Tegen de tijd dat hij die eindelijk had, was het ogenblik aangebroken dat het hem werd kwalijk genomen dat hij er eentje had, en zeker als hij er ook nog in wou rijden. De fietser in hem is bovendien ontaard in een lid van de stadsguerrilla: op gestolen, geheelde, in stukken gereden, in dikwijls buitengewoon vulgaire kleuren bijgeschilderde vehikels staat hij permanent iedere medeweggebruiker naar het leven. Maar in al z'n daden van verkeersterrorisme weet hij zich structureel vrijgepleit: namens het hele kabinet-Kok vergeeft vrouwtje Sorgdrager van D66 hem bij voorbaat al zijn zonden, omdat hij de zwakkere is.

Deze morele vooruitgang - ik zeg het grote denkers graag na - moet sterk samenhangen met de opmars van het individualisme.

Automobilisten zijn massamensen: altijd met tientallen tegelijk voor het rode stoplicht waar de fietser dwars doorheen rijdt, altijd met z'n honderden in de file, altijd met talrijke lotgenoten bij de parkeerdienst om z'n boete te betalen, altijd met minstens veertig tegelijk in een kettingbotsing.

De zelfontplooiing waarop ieder mens naar liberale normen het recht heeft, word je in de auto altijd onmogelijk gemaakt door een medemens dat op de linker weghelft kilometers lang 80 blijft rijden - om nog maar te zwijgen van de voortdurende aanwezigheid van de autoluwe mafia die nu dus dankzij paars definitief de macht heeft gegrepen.

Want de ware individualist heeft het ten slotte gewonnen: de fietser is gedemarreerd uit het slaperige peloton van tram, bus, auto en zelfs bromfiets - en mag voortaan in alle opzichten ongestraft z'n gang gaan.

Dat heeft hij gemeen met de koe die al bijna niet meer geslacht, de hond die niet meer geslagen, de nerts die niet meer gevild, het kalf dat niet meer gekist, en het aasvisje dat blijkens een recente uitspraak van de Hoge Raad niet meer opgenaaid mag worden: hij is nu ook formeel geworden wat hij in mijn subjectieve waarneming al was: dierlijk, dus om te vertroetelen.

Om nog eenmaal een grote denker te citeren: het illustreert 'hoezeer ons inlevingsvermogen in andere wezens is gegroeid'.

Ik zou alle automobilisten willen oproepen elke fietser, waar mogelijk, dood te knuffelen.