'Ik word gewoon op straat gegooid'

Nu, bijna 40 jaar later, is Eveline van Walsum zelf de gelouterde eigenaar van de winkel, waar je nog altijd ’de lekkerste’ biertjes, likeur, rum, cognac en wijn vindt.

Zorgvuldig zet de onderneemster een fles brandy (‘20 jaar oud, een hele goeie’) in de etalage. De slijterij ademt traditie. Hier vind je geen computer. ,,Ik doe alles nog met pen en papier. Lekker ouderwets.’’

Van Walsum is het werken nog niet beu, integendeel. Toch gaat haar zaak binnenkort dicht - voor eens en altijd. Ze heeft zich lang verzet en er veel tranen om gelaten., ,,Maar ik ben het vechten zat.’’

Wat is er aan de hand? Utrecht CS en Hoog Catharijne gaan op de schop, Van Walsums winkel incluis. Ze hoopte vurig op een plekje in het gerenoveerde winkelcentrum, om de slijterij nieuw leven in de blazen. Maar de domper kwam snel. ,,Ik word straks gewoon op straat gegooid.’’

Een rondje door Hoog Catharijne leert dat meer winkeliers met de handen in het haar zitten. Ook zij vrezen uit hun eigen zaak te worden gezet. Alleen zeggen de meesten dat niet hardop. ,,Als de verhuurder dat leest, kunnen we meteen inpakken,’’ zegt een ondernemer met trillende stem.

Detailhandel Nederland, dat de belangen van winkeliers verdedigt, slaat vandaag in een brandbrief alarm bij minister Van der Laan. Want het regent klachten van winkeliers die zonder pardon hun pand uit moeten, stelt secretaris Pieter Walraven. ,,In Hoog Catharijne, maar bijvoorbeeld ook in het stadshart van Zoetermeer, en het Arnhemse winkelcentrum Presikhaaf.’’

Bij de rechter vangen de gedupeerden vaak bot, omdat er niet in strijd met de wet is gehandeld. Volgens Walraven komt dat doordat de verhuurders onlangs massaal een constructie hebben ‘ontdekt’. Als zij hun panden willen renoveren, kunnen ze sinds een aantal jaren - onder voorwaarden - het lopende huurcontract opzeggen. Dat mag dan wegens ‘dringend eigen gebruik’.

Detailhandel Nederland spreekt liever van ‘misbruik’. ,,Vroeger werd een ander onderkomen geregeld voor een winkelier. Of kreeg die een schadevergoeding. Nu blijven mensen met lege handen achter. Voor grote ketens als V&D of HEMA is dat vervelend. Maar vooral de kleinere ondernemer is echt de dupe.’’

Detailhandel Nederland eist daarom een wetswijziging. De ’structurele fout’ in het huurrecht moet aangepast worden, zodat winkeliers weer beter worden beschermd. Zomaar lopende huurcontracten wegens renovatie opzeggen? Dat moet verboden worden. Wie door een verbouwing uiteindelijk toch van de rechter moet vertrekken, hoort een zak geld, of een ander onderkomen te krijgen. Walraven:,, En als de opknapbeurt klaar is, moet een winkelier in principe terug kunnen naar zijn oude pand.’’

Eveline van Walsum heeft de hoop al opgegeven. Ze mag in haar zaak blijven tot de sloop begint, vertelt ze. ,,Dat wordt 2010, misschien 2011.’’

En daarna? ,,Misschien moet ik maar bij Gall & Gall gaan werken. Ik weet het echt niet. Een ding is zeker: een eigen zaak zit er niet meer in.’’

Winkeliers zonder pardon op straat zetten, daar is volgens Corio, de eigenaar van Hoog Catharijne, geen sprake van. ,,Wij voeren ontzettend veel overleg met hen, en proberen er altijd samen uit te komen,’’ zegt projectdirecteur Menno Overtoom.

Hij stelt dat Corio helemaal niet zit te wachten op ‘onenigheid en procedures’. Dat neemt niet weg dat onlangs enkele keren tegen de wens van de winkeliers een huurcontract is opgezegd, beaamt Overtoom. Maar van de rechter kreeg Corio gelijk.

Het bedrijf onderstreept dat de wettelijke mogelijkheid om renovatie af te dwingen in het verleden niet voor niets is verruimd. Overtoom: ,,Veel herontwikkelingsprojecten kwamen niet van de grond. Of er werden buitensporige afkoopsommen geëist. Daar heeft men een eind aan willen maken.’’

Volgens Corio wordt kleine, zelfstandige ondernemers in Hoog Catharijne het leven niet zuur gemaakt. ,,Ook in het vernieuwde winkelcentrum is er zeker plek voor hen. Er moet altijd een goede mix zijn tussen deze winkeliers, en filiaalbedrijven.’’